16 juni 2018

Brainstormen met hexagonen

Ben je op zoek naar een andere manier om te brainstormen of een onderwerp in kaart te brengen? Lees dan verder...

Een haxagon is een zeshoekige vorm, die je bijvoorbeeld zou kunnen kennen van de tegels van het spel Catan. Met een aantal hexagonen maak je een veld waarop je trefwoorden kunt ordenen. Een regel daarbij kan zijn: elk raakvlak betekent 'heeft iets te maken met'.

Afbeeldingsresultaat voor hexagons
Als je dan een nieuw woord wilt plaatsen kan het zijn dat dat 'iets te maken moet hebben' met totaal verschillende aangrenzende woorden. Hier begint de creativiteit te borrelen. Je brein wordt geprikkeld verschillende dingen bij elkaar te brengen.

Ik heb de techniek onlangs uitgeprobeerd in een workshop over  hoe je tot betere onderzoeksvragen kunt komen bij onderzoekend leren. Dat leverde enkele mooie vragen op.

Classtools heeft een handige web applicatie om een lijst van woorden om te zetten naar een set hexagonen. Die kun je daarna gaan ordenen, ook met gebruik van verschillende kleuren.

En wil je een werkblad hebben in pdf-formaat om te printen, kies er dan hier een uit op basis van jouw voorkeuren.


02 juni 2018

Gedichten: 'Een olifant sla je niet dood tegen de muur'

Nog een aantal nachtjes slapen en dan rolt mijn eerste gedichtenbundel 'Een olifant sla je niet dood tegen de muur' van de drukpers.

Het is een verzameling serieuze, melige en ironische, korte en wat langere, vormvaste en vrijere gedichten geworden. Ze gaan over de liefde (uiteraard!), muziek, taal en poëzie, het leven en werken anno nu, de natuur en persoonlijke bespiegelingen. Rode draad in alle gedichten is het spel met taal.

Wil je alvast enkele bladzijden bekijken om een indruk te krijgen van de inhoud? Klik dan hier.

'Een olifant sla je niet dood tegen de muur' is een uitgave in eigen beheer.

Het boek alvast bestellen? Dat kan. Laat je gegevens achter in het online bestelformulier.

28 mei 2018

Collectie online muziek- en geluid-toepassingen


Op internet vind je tal van gratis toepassingen waarmee je muziek kunt maken of met geluid kunt spelen. Soms zijn ze zonder account/inloggen te gebruiken wat de drempel laag maakt om ze eens te proberen. Ik heb er een aantal verzameld op een digitaal prikbord in de vorm van korte beschrijvingen met links. Goed voor urenlang speelplezier.

09 mei 2018

Muziek... maar met vertraging


Ik kocht bij de kringloopwinkel recent een radio, voor de liefhebbers: een Philips Portable Receiver 290. Prima ding, € 2,00, geen geld!

Het is vooral een eenvoudig apparaat. De volumeknop is ook de aan-uit-knop en zo heb je met één soepele beweging direct wat muziek of gesproken woord.

Het ding komt uit 1977. Ruim 40 jaar later staat in onze huiskamer (en badkamer en slaapkamer) een Sonos-speaker. Prima apparaat dat toegang biedt tot al het denkbare op het gebied van radiozenders en streaming audio-aanbod.

Maar de medaille van vooruitgang heeft ook een keerzijde en die heet 'vertraging'. Om muziek te uit de Sonos-speakers te krijgen, moet ik:
  • mijn telefoon of iPad aanzetten en ontgrendelen
  • swipen naar de Sonos app
  • de kamer(s) kiezen die van geluid moeten worden voorzien
  • een bron kiezen of muziek zoeken en selecteren (tenzij ik wil horen waarnaar ik de vorige keer heb geluisterd)
  • op afspelen klikken
  • vanaf de bron moet er nu heel kort gebufferd worden
  • én... we kunnen luisteren
Al met al gaat het misschien om enkele luttele seconden. Toch zet ik het aanzetten van een radio uit 1977 per omgaande bij mijn persoonlijke lijstje met 'kicks voor niks', waar o.a. ook opstaan 'het gevoel van stoom dat langs je oorhaartjes gaat als je in je thee blaast' en 'het effect als je schaar zonder te knippen door het papier snijdt'. En het aanzetten van mijn Sonos-speakers gaat linea recta op het lijstje 'microfrustraties'.

07 mei 2018

Steakje los?


Taal, creativiteit en meligheid 'runs in the family' bij de familie Mijland. Zo kan het zomaar gebeuren dat op een zaterdag een WhatsApp-gesprek ontstaat naar aanleiding van het voorstel van neef om steaks te bakken tijdens een geplande gezamenlijke barbecue de volgende dag, ter ere van het feit dat iedereen terug van vakantie is.

Het begint allemaal als ik zeg dat ik al houtskool heb, waarop mijn dochter reageert met 'Niet oldskool, maar houtskool'. Daarna gaat het los:

ik: 'Zonnesteakje opgelopen?'
dochter: 'Er zit een steakje bij jou los, pap.'
broer: 'Effe een steakproef. Iedereen in orde?'
dochter: 'Uitsteakend.'
ik: 'Dat lijkt me een misteak.'
broer: 'Is dit een steak onder water?'
dochter: 'Nou, het voelt wel alsof iemand me in de rug steakt.'
ik: 'Als dat maar geen steakpartij wordt, morgen.'
broer (nog op zijn vakantiebestemming): 'Wij rijden nu met auto naar vliegveld. Zonder versteakeling.'
ik: 'Aah, dus almost ready for steak-off?'
dochter (ook op vakantiebestemming): 'Ja, door deze berichtjes ga ik lekker het vliegtuig in, echt een opsteaker.'
broer: 'Ken je dat verhaal van die piloot die niks zag? Bleek steakeblind te zijn.'
dochter: 'Dat bleek achteraf toch een steakelvarken in een kostuum te zijn?'
ik: 'Nemen jullie nog wat steakproducten mee?'
dochter: 'Nee, die laten we in de steak.'
nicht (geïrriteerd door al die meligheid): 'Als jullie nou niet ophouden, steak ik jullie nog neer.'
dochter naar nicht: 'Je enthousiasme werkt aansteakelijk.'
nicht: 'Dat steak ik in mijn zak.'
oma: 'Hoeveel hebben jullie al gedronken, of is het een zonnesteak?'

20 maart 2018

Complexe onderwerpen snel samen onderzoeken


Je hebt een complex onderwerp? Je wilt in één à anderhalf uur met een groep dit onderwerp stevig verkend hebben? Dan kan deze aanpak misschien helpen. Je werkt met Google-applicaties, maar kunt ook gebruik maken van andere toepassingen met vergelijkbare mogelijkheden.

Kern van de aanpak is dat je zowel individueel, in kleine groepjes en als gehele groep werkt.
Afhankelijk van de groepsgrootte werk je met één of twee redacteurs.

De aanpak bestaat uit drie ronden.

1. Vragen verzamelen met een Google-formulier
Stel, het onderwerp is het invoeren van een portfolio op je school. Laat de deelnemers aan de bijeenkomst vragen bedenken die hiervoor beantwoord moeten worden. Denk bij het voorbeeld aan:
  • Wat willen we vooral bereiken met het portfolio?
  • Welke inhouden komen er in het portfolio?
  • Hoe gaan we het portfolio beoordelen?
  • Wie is 'eigenaar' van het portfolio?
De vragen worden individueel bedacht en ingevoerd via een Google formulier. De redacteur destilleert uit de inzendingen een lijst met 'sleutelvragen' in een Google document. Tussen elke vraag worden enkele witregels geplaatst. Deze ronde kan uiteraard ook voorafgaand aan een bijeenkomst worden gedaan.

2. Sleutelvragen beantwoorden, ronde 1
Print de vragen uit, knip het blad tot stroken met elk één vraag en verdeel de stroken willekeurig over groepjes van 2 à 3 deelnemers. De groepjes krijgen schrijfrechten in het Google document met het overzicht van de vragen. Deelnemers bespreken de vragen op hun strookje(s) en plaatsen hun antwoorden in het document. De antwoorden hoeven niet volledig of perfect te zijn.
De redacteur redigeert tegelijkertijd de teksten en zorgt ervoor dat de vormgeving netjes blijft.

3. Sleutelvragen beantwoorden, ronde 2
In een laatste ronde mogen de groepjes de antwoorden bij de andere vragen aanvullen met hun ideeën. Antwoorden die tot discussie leiden worden geel gearceerd. Het zijn 'issues' die later eventueel verder bediscussieerd kunnen worden. 
De redacteur plaatst ondertussen opmerkingen op plaatsen waar de antwoorden onduidelijk zijn, redigeert de teksten en zorgt ervoor dat de vormgeving netjes blijft.

Het document is nu klaar om meegenomen te worden naar een volgende stap. Die kan bijvoorbeeld zijn dat een werkgroep de opbrengsten verder gaat uitwerken of vertalen naar een aanpak.





12 maart 2018

Overtuig me maar...

Wiskundeleraar Daniel Kaufmann deelde onlangs een Google-presentatie die me op 'aan' zette. De presentatie heet 'Convince me that' en geeft voorbeelden van wiskundige gegevens, zoals:
  • 3/4 is niet altijd meer dan 1/2
  • alle vierkanten zijn rechthoeken, maar niet alle rechthoeken zijn vierkanten

Bron: Daniel Kaufmann
Kaufmann geeft ze aan zijn leerlingen met de opdracht: overtuig me maar. Leg maar uit hoe dit zit. Kom met bewijzen. En laat zo zien dat je het echt begrijpt.

Het leren volgt in deze aanpak niet de gebruikelijke lijn van uitleg naar voorbeeld naar sommen maken om te automatiseren of te laten zien dat je het snapt. Leerlingen onderzoeken stellingen en hypothesen met alle kennis en vaardigheden die ze hebben opgedaan. "Door leerlingen het antwoord te geven, stel je ze in staat om hun aandacht te richten op verschillende aspecten van een probleem", licht Kaufmann toe.

'Convince me that' is niet bedoeld als vervanging van een traditionele rekeninstructie. Wel oefenen leerlingen in vaardigheden en aanpakken, zoals analyseren, denken, deductie en inductie, logica, kennis toepassen én geven ze de leraar inzicht in wat ze kennen en kunnen.

Ook in het kader van onderzoekend leren zou dit een waardevolle aanpak kunnen zijn, die je plaatst naast de lijn van het bedenken van je eigen onderzoeksvraag, het doen van onderzoek en daar conclusies uit trekken. Je geeft als leraar de conclusie en zet de leerling vervolgens in de positie die te bewijzen. Denk bij de wereldoriënterende vakken aan conclusies als:
  • In Nederland zullen de komende eeuwen geen vulkanen ontstaan.
  • Zonder zuurstof dooft een kaars.
  • Het is mogelijk onze school te verwarmen zonder gas.

15 februari 2018

Als het om centimeters en duizenden van seconden gaat...

Als schaatsliefhebber zit ik deze dagen regelmatig aan de buis gekluisterd bij de wedstrijden op de Olympische Spelen. Ik zie onze schaatshelden en -heldinnen aan het werk met hun prachtige techniek en de perfecte balans van conditie en kracht. De schaatser neemt zichzelf mee, maar er zijn nog andere factoren dan kracht, conditie en techniek. In de commentaren van de verslaggevers ter plekke hoor ik allerlei elementen voorbij komen die invloed zouden hebben op de prestaties van de schaatsers. Meestal gaat het om elementen die een klein verschil maken. Aan de meet gaat het dan om centimeters of duizenden van seconden. Die kunnen beslissend zijn in een competitie als deze Spelen. Een vraag zou zijn:

Hoe zou een top 10 eruit zien van omstandigheden en (niet psychologische) elementen die de prestaties van schaatsers het meest positief beïnvloeden?

Wat ik onder andere voorbij heb horen komen tot nu toe in de commentaren:
  • de luchtcirculatie (latere starters hebben hier voordeel bij)
  • buiten schaatsen (zoals vroeger) of binnen
  • de hoogte van de baan (een laaglandbaan is langzamer)
  • de kleur van het pak (blauw zou sneller zijn dan rood, maar gefactcheckt door het NRC)
  • de structuur van het materiaal van de schaatspakken
  • gezichtsbeharing (een baard werkt vertragend)
  • de kwaliteit van het ijs (maar wat zijn dan kenmerken van perfect ijs)
Verder denk ik aan:
  • de ideale scherpte van de ijzers
  • de vorm van de schoen (veters al dan niet afgedekt)
  • het 'klimaat', zoals temperatuur, luchtdruk en luchtvochtigheid

16 januari 2018

De vaagtaal van mijn bot...

Ik schrijf, dicht, redigeer en corrigeer. Duidelijk taal, daar houd ik van. Nederlandse begrippen graag ook, in plaats van al dat Engels. Het wil niet zeggen dat er af en toe een 'buzzword' tussendoor glipt. Ook kan ik soms schaamteloos een Engelstalig begrip gebruiken of vaag Nederlands hanteren. Meestal gebeurt dat uit gemakszucht, soms omdat een uitspraak in het Nederlands ongemakkelijk aanvoelt of net niet de juiste associatie oproept, soms om de lezer te verleiden, omdat die nu eenmaal wel eens getriggerd (!) wordt door zo'n begrip waar iedereen het over heeft. Of gewoon: per ongeluk.

Scherp blijven is de opdracht die ik mezelf stel. Dat probeer ik te doen door bijvoorbeeld toch nog even die tekst na te lopen (niet 'te scannen' dus) voordat hij naar de opmaak gaat. Afgelopen weekend heb ik hier nog een strategie aan toegevoegd: ik heb mijn eigen vaagtaalbot geschapen. Dat moet ik natuurlijk even uitleggen.

Er bestaan programma's (bots) die automatisch een bericht kunnen plaatsen op je Twitter-tijdlijn. Die programma's vul je met woordensetjes, zodanig dat als er uit elke set een willekeurig woord wordt gekozen, de woorden achter elkaar geplaatst een grammaticaal correcte, maar niet per definitie betekenisvolle zin vormen. Cheap Bots, Done Quick! is zo'n programma.

Ik heb er zo'n bot mee gebouwd en gevuld met stapels buzzwords en vaagtaal. Eerlijk is eerlijk: deels uit eigen repertoire. Zo heb ik mijn eigen nar gecreëerd die mij (en iedereen die hem wil volgen) tweemaal daags trakteert op zinnen als:
Hier mag je me op aanspreken: social knowmads gaan in de richting van een geluk bevorderende driver voor innovatie, waarmee de ergonomische proposities dit full functional neerzetten. Count me in!
Of:
Hier wil ik het gesprek wel over aangaan: viral thought leaders geven schwung aan een bottom up ecologische voetafdruk, tenzij de op gut feeling gebaseerde fans het sonderen.
Ik vond de eerste zinnen van mijn bot niet altijd goed genoeg, maar door deze te analyseren kreeg ik ideeën voor aanpassingen en uitbreidingen van zijn woordenschat. Ook plaatste ik een formulier waarop bezoekers hun favoriete woorden en zinnen konden delen. Hierdoor staan er nu bijna 700 items in de databank, zoveel dat ik steeds benieuwder raak naar wat mijn bot zal gaan 'zeggen'. Het Frankenstein-gevoel: je hebt iets gecreëerd waarvan je nog niet precies weet wat het zal gaan doen, ook al heb je elk onderdeeltje zelf toegevoegd.

Elke dag rond half acht 's morgens en 's avonds verschijnt er een nieuwe tweet. Volg @tweet_werk op Twitter om er geen te missen! Of kijk af en toe - ook als je geen account hebt, kan dat - op https://twitter.com/tweet_werk.

03 januari 2018

Ten reasons I love running barefoot


I've been running barefoot for almost three years now, slowly building up in running distance per training. In 2017 I ran 2052 kilometers, of which about 30% barefoot, 30% on Vibram Five Fingers and 40% on traditional shoes. A year without any (stress) injuries and lots of great training sessions. Maximum distance on bare foot per training now is some 12-13 km.

I just love running barefoot, and here's why...

Barefoot running...
  1. ... makes my running more playful, skipping and jumping, going through puddles, instead of avoiding them et cetera.
  2. ... is super rich in feeding the senses, especially because of the different surfaces you're running on and their different temperatures, but also because I seem to use my proprioception senses more intensely. 
  3. ... improves my running technique, not by thinking how to run, but simply by following what feels natural.
  4. ... leads to stronger and healthier feet (better blood flow!), calves and other parts of my natural shock absorbing system.
  5. ... leads to the nice feeling of tingling feet all days, especially after training in colder circumstances.
  6. ... triggers and trains my eye-foot coordination and balance.
  7. ... is done on feet that start to recover directly after running and are fit and fresh every day (while shoes wear out from the moment you start using them).
  8. ... is cheap.
  9. ... is honest when you train too much or the wrong way, while shoes might conceal crucial information your body can give.
  10. ... makes life easier: you never have to wash your dirty socks or clean your shoes.