19 februari 2017

Hoe programmeer je een 'bullshit detector'?



Het zijn verwarrende tijden. Meer dan ooit moeten we als nieuwsconsument op onze hoede zijn. We hebben meer dan ooit een 'bullshit detector' nodig. In mijn 'wonder years' hoorde ik dit begrip voor het eerst in een song van The Clash. Het triggerde me, in een periode dat ik gefocust was op een toekomst als journalist. De song is zo'n veertig jaar oud. Maar de vraag speelt meer dan ooit door mijn gedachten: wanneer moet het lampje van je 'bullshit detector' op rood springen?

Allereerst zul je alert moeten zijn op drogredenen en redeneerfouten. Een uitgebreid overzicht vind je op de website van de podcast Kritisch Denken. Deze allemaal paraat hebben is al een opgave, maar manipulaties gaan steeds vaker verder dan slim (of wat dommer) spelen met argumenten. Framing en demonisering is aan de orde van de dag. Middels hacks worden data veranderd waarop we onze beslissingen nemen en via fake accounts wordt een grotere steun gesuggereerd dan er in feite is.

Denk eens mee: hoe programmeer je een 'bullshit detector'? Hoe helpen we kinderen op school zo'n 'bullshit detector' te ontwikkelen, een radar die helpt voorkomen dat ze speelbal worden van krachten die aandacht willen winnen over de rug van de waarheid?




08 februari 2017

Verder komen in de 21e eeuw: hoe doe je dat?

Naar aanleiding van een column waarin ik het begrip verderkomstrategie introduceer, kreeg ik de terechte vraag: hoe ziet er dat dan concreet uit? En in de huidige context? Als ik zo'n vraag krijg waarop ik niet een, twee, drie wat antwoorden uit mijn mouw schudt, pas ik direct een verderkomstrategie toe: ik schrijf een blog. Dit werkt voor mij op meerdere manieren:

  1. Door te schrijven dwing ik mezelf te focussen op het onderwerp en tot precisie: wat is precies het onderwerp, welke antwoorden passen hierbij?
  2. Door er een blog van te maken deel ik mijn eerste gedachten, mijn 'work in progress' met mijn lezers. Vaak komt er een reactie, een suggestie, iets waar ik wat mee kan.
  3. Ik leg vast wat ik nu weet en denk over een onderwerp. Later kan ik dat nog eens raadplegen. Soms zie ik dan dat ik verder ben gekomen, soms denk ik: dat had ik toen prima geformuleerd.
Oké, een blog dus. Maar wat zijn nog meer verderkomstrategieën voor de 21e eeuw? Nog wat voorbeelden uit eigen ervaring:
  • Zoeken. De gemakkelijkste, meest voor de hand liggende strategie om verder te komen. Weet je niet hoe je een harde schijf vervangt in je pc, dan zoek je toch een video-instructie op YouTube op? Slim zoeken omvat nog veel meer strategieën: gebruik goede trefwoorden, speciale toepassingen (zoals een synoniemenwoordenboek), speciale zoekmachines (zoals WorldCat, Image Search of WaybackMachine) of de functies voor uitgebreid zoeken.
  • Meer doen met data. Iedereen kan tegenwoordig gemakkelijk data ophalen of vinden. Toen Herm Kisjes en ik ons in 2009 afvroegen hoe de relatie is tussen gamen en autisme, stelden we een digitale vragenlijst op voor ouders. Die werd 460 keer ingevuld, nadat we de link hadden geplaatst op websites, fora en sociale media. De antwoorden vormden de basis voor ons boek over dit onderwerp. 
  • Benader een (ervarings)deskundige. Sociale media en internet maken het gemakkelijker dan ooit (ervarings)deskundigen te vinden en contact met ze opnemen. Ook afspraken maken om met anderen over een vraagstuk te overleggen is een makkie. Nog altijd een leuk voorbeeld: de bijeenkomst in 2008 die ik organiseerde over de vraag hoe makers van content kunnen overleven in de digitale wereld.
  • Gebruik multimedia.  Foto, audio, video... je kunt ze inzetten om verder te komen. Toen ik pas begon met spreken in het openbaar heb ik regelmatig video-opnames gemaakt van mijn optredens om kritisch te kijken naar hoe ik mijn verhaal bracht. Daar ben ik echt verder mee gekomen.
  • Werk online samen. We hebben het gereedschap om tijd- en/of plaatsonafhankelijk samen te werken. Als ik vastloop met een presentatie of artikel, geef ik een collega toegang tot het betreffende document. Zijn of haar correcties, vragen en suggesties helpen me vaak verder.
  • Leg vast voor later. Evernote of Google Keep zijn voorbeelden van 21e eeuwse varianten op wat mijn vader vroeger gebruikte voor zijn bronnen en ideeën: de kaartenbak. Die digitale kaartenbak kan je vaak helpen verder te komen. Ik heb in Google Keep een incubatielijst aangemaakt voor ideetjes waar ik op een bepaald moment niet verder mee kom. Verder komen heeft soms tijd nodig...
Wat zijn jouw 21e eeuwse verderkomstrategieën?

02 februari 2017

Werkvorm: wat heb jij erop?

"Wat heb jij erop?" verwijst normaal gesproken naar het beleg op de boterham tijdens een lunchgesprekje. In deze werkvorm verwijst de vraag echter naar de smartphone. (Bijna) iedereen heeft er een, en er staat van alles op: apps, foto's, filmpjes. De werkvorm is bedoeld om het ijs te breken of kennis te maken, maar ik zet hem ook wel in om te laten zien hoe gemakkelijk het is om nieuwe toepassingen te ontdekken. Durf te vragen!

In onderstaand voorbeeld gaat het om creativiteit, communicatie en samenwerken. Een helemaal 21e eeuwse vaardigheden-proof opdracht!

Alle deelnemers zoeken een foto op op hun smartphone die ze aan anderen zouden willen laten zien. Vervolgens zoeken ze een andere deelnemer op, liefst iemand die ze nog niet zo goed kennen of met wie ze niet zo vaak contact hebben. Ze laten aan elkaar de gekozen foto zien en geven een korte toelichting op dit beeld. Vervolgens is de opdracht samen een woord te vinden dat past bij beide beelden, dat de beelden als het ware verbindt. Voorbeeld:



De gemakkelijke oplossing is natuurlijk 'eekhoorntjesbrood', maar een creatievere, associatief oplossing als 'noodrantsoen' is zeker ook toegestaan. 

Aan het eind van de activiteit kan er een korte uitwisseling plaatsvinden.

Werkvorm: de schilderijententoonstelling

Beelden zeggen meer dan woorden. Maar bewegende beelden mét woorden zeggen misschien wel het meest. Dat is de gedachte achter de schilderijententoonstelling. Deze werkvorm is bedoeld om deelnemers aan een training beelden te geven bij een concept of ontwikkeling middels korte video's (tot circa 3 minuten).

Stel, het thema van de bijeenkomst is 21e eeuwse vaardigheden. Je verzamelt op een online prikbord, zoals Padlet voorbeelden van hoe het werken aan deze vaardigheden eruit ziet in de praktijk. Denk aan reportages op scholen of een promotievideo van een lespakket of product. Elke video heeft een korte, heldere titel en omschrijving, om de verwachtingen van de deelnemer te richten.

De deelnemers kijken in tweetallen naar een video naar eigen keuze. Om het kijken gerichter te maken kun je vooraf een aantal aandachtspunten meegeven. Zelf werk ik graag met de PMI-methode van Edward de Bono. Deelnemers krijgen dan een formulier waarop ze kunnen aangeven wat ze goed (Plus) en minder goed (Min) vinden aan wat ze in de video zien, maar ook wat ze er Interessant aan vinden, ofwel: wat triggert hun nieuwsgierigheid of wat denken ze in aangepaste vorm te kunnen gebruiken. Zo'n formulier kan eventueel digitaal gemaakt worden met Google Formulieren.

Een nabespreking kan, maar het gericht kijken in tweetallen naar concrete voorbeelden bij een concept of ontwikkeling is vaak al waardevol genoeg.

De werkvorm is ook in te zetten in het onderwijs om leerlingen beelden te geven bij abstractere thema's of vraagstukken.

11 januari 2017

Organisatie in de klas ondersteunen met ict

Tijdens klassenbezoeken in het (voortgezet) onderwijs valt me op dat onduidelijkheid over de planning en organisatie van een les vaak onrust geeft. Leerlingen willen graag weten wat er precies van ze verwacht wordt, met wie ze aan de slag moeten en het waarom van de les.

Mondelinge instructies over de opzet van de les zijn meestal niet voldoende. Hoe kan ict ondersteunend zijn bij het visueel ondersteunen van instructies en de organisatie om leerlingen (sneller) aan het werk te zetten? Een paar suggesties:
  • Heel eenvoudig: zet een slide op het digibord met daarop het 'programma' van de les, eventueel met (globale) tijdsduur per onderdeel. Toon evt. ook een slide met de doelen/criteria en werkafspraken.
  • In plaats van een presentielijst voorlezen: zet alle namen in de Groepjesmaker van Schoolbordportaal. Wie staat er niet op? Hebben alle leerlingen een device, dan kun je de namen en bijvoorbeeld antwoorden op enkele voorkennisvragen ophalen met een eenvoudig Google Formulier
  • De Groepjesmaker gebruik je vooral om op willekeurige basis groepjes te maken. De computer beslist, dus geen discussie! Leerlingen worden zo in de positie gebracht om samen te werken, ook met klasgenoten die ze misschien zelf niet zo snel zouden kiezen. Ook fijn: de groepjessamenstelling staat meteen visueel duidelijk op het digibord.
  • Ondersteun een blokje werktijd met een klok op het scherm. Leerlingen zien hoe lang ze nog moeten werken aan een opdracht en wanneer ze aan de afronding van het blok moeten beginnen.
  • Werk met een Padlet (digitaal prikbord) om alle bronnen bij de les digitaal beschikbaar te maken. Op deze Padlet kun je ook de organisatorische zaken kwijt. Maak een QR-code of een korte URL aan, zodat de leerlingen de Padlet snel kunnen vinden.
Ik werk het liefst papierloos, maar de ervaring heeft geleerd dat dat niet altijd de beste oplossing is. Als ik gastlessen verzorg, maak ik daarom tegenwoordig toch vaak een A4'tje met de hoofdlijnen: de opdracht, de (digitale) bronnen, criteria voor beoordeling. 

Wat gebruik jij om leerlingen meer houvast te geven bij de organisatie van de les?

26 december 2016

Eindejaars-loopvierdaagse ‘Beerse Strijkerkwartet’

In vier dagen een marathon (42,195 km) lopen en aan de eindstreep het succes vieren met een warm drankje en een Beerse Strijker… dat is het idee achter het Beerse Strijker-kwartet. Het informele loopevent is voor hardlopers en wandelaars.

In de herfst van 2015 liep een groepje hardlopers uit de Beerzen in vier dagen een marathon: vier routes van circa 10 kilometer die op de kaart samen de blaadjes van een klavertje vier vormen.

De groep organiseert dit jaar een tweede editie met nieuwe routes (deels verhard, deels onverhard) en voor iedereen die belangstelling heeft de mogelijkheid om aan te sluiten. Genieten van de omgeving staat voorop; het is geen wedstrijd, er wordt gelopen met een tempo van tussen de 10 en 10,5 km per uur. Wandelaars kunnen hun eigen tempo bepalen en volgen de routes op basis van een digitale kaart. Het is niet verplicht elke dag te lopen.

De start van het Beerse Strijker-kwartet is op dinsdag 27 december om 9.30 uur op de parkeerplaats bij Buurtzorg aan de Kuikseindseweg 18. Op 28 en 29 december starten we op dezelfde tijd, zelfde plek, op de 30e starten de wandelaars om 9.00 uur bij Buurtzorg en de hardlopers om 10.00 uur vanuit Gasterij De Kemphaan, zodat we om 11.00 uur gezamenlijk bij de Kemphaan kunnen afronden. Inschrijven is niet nodig. Drankje en een Beerse Strijker of andere lekkernij zijn voor eigen kosten.

De routes zijn beschikbaar via Afstandmeten.nl. Afstandmeten.nl heeft apps voor iPhone en Android-smartphones, waarmee je via GPS de route kunt volgen. Je kunt de routes ook exporteren naar GPX-, KML- of TCX-formaat.

24 december 2016

BREAKING: Lancering nieuwe partij HELFT

Het kan snel gaan. Een dag na het vertrek van Ilya Lanovitz bij de splinterpartij SVP, een afscheiding van de PvdR, en de lancering direct hierop volgend van haar eenpersoonspartij Kader 23 heeft vanochtend om half negen de linkerhelft van Lanovitz verklaard deze nieuwe partij te verlaten en een nieuwe partij te starten onder de naam HELFT.

De partij wil een frisse wind door de Nederlandse politiek laten waaien en pleit onder andere voor de halvering van de pensioenleeftijd naar 33,5 jaar en splitsing van Flevoland in Noord-Flevoland en Zuid-Flevoland. De partij wil zich profileren met het nemen van halve maatregelen.

HELFT streeft ernaar medio maart een halve zetel te winnen in de verkiezingen voor de Tweede Kamer - volgens de partijvoorzitter gelijk aan 1 zetel in de Eerste Kamer - door zich in het midden van het politieke spectrum te positioneren. De rechterhelft van Lanovitz zegt alle vertrouwen in haar linkerhelft kwijt te zijn. Ze overweegt nu het politieke strijdtoneel te verlaten.

07 december 2016

Open brief aan een student...

Beste student X,

Ik help jonge mensen graag vooruit. Een gastles, een gesprekje, even iemand koppelen aan een expert... hartstikke mooi om een kleine bijdrage te kunnen leveren aan de ontwikkeling van geïnteresseerde scholieren en studenten.

Soms help je jonge mensen niet door te geven, maar door iets terug te geven.

Dat doe ik in deze open brief. Geanonimiseerd, want niet bedoeld om je te kijk te zetten. Wel in deze open vorm. Omdat ik regelmatig vergelijkbare verhalen hoor van collega's. Omdat andere studenten er wellicht wat aan hebben. En omdat ik nu in een vergelijkbare situatie, volgende keer kan volstaan met het sturen van een linkje naar deze blog.

Twee weken geleden ontving ik je e-mailbericht: of ik enkele vragen wilde beantwoorden. Per e-mail, want je "agenda laat op dit moment geen ruimte voor een echt interview". Als motivatie lees ik dat je "een vraaggesprek moet opnemen in je portfolio". De bijlage met de vragen ontbreekt; ik laat dat nog even weten, maar ontvang geen reactie.

Verplaats je even in de ontvanger en diens mogelijke beleving: "ik heb het zelf hartstikke druk, die student heeft als enige motivatie dat het moet en neemt niet eens de moeite om te checken of de bijlage bij het bericht zit."

Twee weken later. Alsnog een bericht met bijlage. En: "Helaas kon ik niet eerder reageren omdat ik ziek ben geweest." Kan gebeuren, vervelend als je zo ziek bent dat je niet eens een mailbericht kunt versturen. Dan de bijlage: het wemelt van de taalfouten.

Verplaats je even in de ontvanger en diens mogelijke beleving: die student neemt niet eens de moeite om een tekst even te checken op spelfouten.

Ik ga je deze keer niet helpen met antwoorden op je vragen. Wel hoop ik dat je iets kunt met deze feedback. Laat simpelweg zien dat je echt gemotiveerd bent, dat je tijd en moeite wilt investeren en zorgvuldig bent in je communicatie. Dan - dat weet ik zeker - zijn er genoeg mensen die je verder willen helpen.

Met vriendelijke groet,
Erno Mijland

03 december 2016

Waarom ik op 31 december stop met Facebook

De knoop is doorgehakt... op 31 december zeg ik mijn account op bij Facebook. Het social media-platform is nooit echt mijn ding geweest, maar ja: veel vrienden zitten erop en je kunt zo gemakkelijk je enthousiasme delen en anderen attent maken op je evenementen en activiteiten. Toch, als ik alles bij elkaar optel, kan ik niet anders dan stoppen... 
Wat ik dan bij elkaar heb opgeteld?
  1. Ik gebruik sociale media voornamelijk zakelijk en functioneel. Twitter en LinkedIn zijn hier het meest geschikt voor. Ik gebruik ze al jarenlang en vrij intensief en heb in beide een groot netwerk opgebouwd. De tijdlijn van Facebook voegt voor mij inhoudelijk nagenoeg niets toe. Vaak zie ik verwijzingen naar filmpjes of artikelen, die ik al op andere sociale media voorbij zag komen. Ik ben dan ook niet bang dat ik veel zal missen.
  2. Ik vind de user interface van Facebook onprettig druk met hinderlijk aanwezige reclame. Twitter en LinkedIn hebben ook reclame-uitingen, maar komen prettiger over en zijn gebruiksvriendelijker.
  3. Je kunt in Facebook niet snel en gericht zoeken in het archief, in en buiten je netwerk, iets wat met name in Twitter veel beter geregeld is.
  4. De stroom incidenten rond Facebook houdt maar niet op. Van manipuleren van de tijdlijn, tot het censureren van beelden, tot 'data mining' in allerlei persoonlijke gegevens. De grote platforms hebben allemaal een commercieel oogmerk, maar Facebook lijkt toch regelmatig elk gevoel voor ethiek te ontberen.
  5. Op Facebook lopen allerlei rollen door elkaar. Andrew Keen schrijft hierover in 'Internet is niet het antwoord' en hij heeft een punt. Je kunt hier best prima mee omgaan, maar ik zie soms privé-dingen van zakelijke relaties waarbij ik denk: 'Dat wil ik helemaal niet weten.'
  6. Mijn vrienden doen dat natuurlijk niet of nauwelijks, maar ik zie nog toch te veel narcistische zelfverheerlijking, luie stoel-gutmenscherei én ongenuanceerde meningendiarree, beelden van huisdieren en maaltijden, luie reacties, luie felicitaties en lui meeleven, suffe emoticons, uitnodigingen voor het meedoen aan games, vriendenverzoeken met gratis ransomware en het belangeloos meewerken aan slimme reclamecampagnes. (Zelf ga ik waarschijnlijk niet bij alles vrijuit in dezen.)
  7. Het team psychologen dat Facebook ontwikkelt, is zo slim dat ook ik soms verslavingsachtig gedrag ga vertonen, zoals het meerdere keren per uur checken of een bijdrage nog nieuwe likes of reacties heeft ontvangen. Stoppen met Facebook is daarmee ook een stukje zelfbescherming.

Nagekomen:

Frank Wijn stuurde me onderstaande afbeelding als reactie op dit blog. Je ziet de machtigingen die je Facebook geeft als je de app installeert op een Android-telefoon.


01 december 2016

Drie dagen in Google Classroom

De afgelopen drie dagen heb ik studiebijeenkomsten verzorgd over het gebruik van Google Classroom voor docenten van het Stanislas College in Delft. Classroom maakt onderdeel uit van de G Suite for Education, een totaalpakket met web based programma's voor scholen, inclusief e-mail, tekstverwerker, cloudopslag en meer.

Classroom is een Elektronische LeerOmgeving. Als docent werk je met lesgroepen, waarbij je zelf bepaalt of dat bijvoorbeeld een groep leerlingen is die je een heel jaar Nederlands geeft of een groepje snelle leerlingen die een kortlopend project doen als extra opdracht. In een lesgroep:
  • plaats je opdrachten / vragen, waar de leerlingen iets mee moeten
  • beoordeel je ingeleverde opdrachten / antwoorden en geeft er evt. feedback op
  • plaats je bronnen voor de hele periode of als actuele update

Classroom regelt verder enkele praktische zaken op de achtergrond. Zo kun je een werkblad uitdelen aan je leerlingen. Classroom maakt dan voor elke leerling een unieke kopie om dit werkblad in te vullen. De cijfers die je geeft, kun je laten exporteren naar een spreadsheet en er wordt bij elke lesgroep automatisch een map aangemaakt in je Drive waarin alle werk wordt verzameld. Dat geldt ook voor de leerling: die kan via Classroom rechtstreeks naar de map met werk in het kader van de lesgroep. Sinds kort kun je ook opdrachten klaarzetten voor publicatie op een later tijdstip.

Hoe een en ander er uit ziet, zie je in dit filmpje.


Docenten zien de toegevoegde waarde van Classroom vooral in het gebruiksgemak, de snelheid van werken en het kunnen samenwerken met collega's. Classroom is aan de andere kant (nog) erg basic. Enkele tekortkomingen wat mij betreft zijn:

  • differentiëren, peer review van opdrachten wordt niet ondersteund c.q. moet je zelf op een andere manier organiseren
  • je kunt eenmaal ingevoerde bronnen niet ordenen
  • er zit geen zoekmachine in Classroom (ja, je leest het goed)
  • je kunt niet 'inzoomen' op een individuele leerling om te zien welke opdrachten deze al heeft gedaan en welke nog openstaan
Classroom is nog volop in ontwikkeling. Elke maand komen er uitbreidingen bij op de functionaliteit. Je kunt de ontwikkelingen onder andere volgen via deze link.