21 april 2022

Werkvorm: beroepshouding met ‘eigenaarschap’

In het mbo werken studenten aan hun beroepshouding. Die wordt op verschillende momenten bij verschillende vakken beoordeeld. Normaal gesproken gebeurt dat door studenten een lijstje met criteria of rubrics te geven, waarop de docent vervolgens toetst en beoordeelt. Het leek me interessant om dit eens om te draaien en studenten meer eigenaarschap en eigen kwaliteitsbesef te laten ervaren. Ik ben het experiment aangegaan met drie groepen eerstejaars studenten Ruimtelijk Vormgeven van SintLucas in Boxtel.

In een eerste les heb ik de studenten in groepen laten nadenken over wat zij laten zien als ze een goede beroepshouding hebben, als student, maar ook als (toekomstig) werknemer of opdrachtnemer. Daarna hebben we de criteria opgehaald per groep. Door verhelderings- en verdiepingsvragen te stellen en overlap te benoemen, ontwikkelden we een lijst van zo’n tien items. Om het gesprek met aandacht te kunnen begeleiden, vroeg ik steeds een student om te notuleren op een laptop die op de beamer was aangesloten.

Na de les heb ik per klas een redactieslag gedaan, alleen op taal, niet op inhoud. De tien items heb ik daarop in een scoreformulier verwerkt. Dat formulier heb ik in een Teams-opdracht gehangen. Het is de bedoeling dat ze aan het einde van periode 4 als onderdeel van een van de laatste lessen het formulier invullen, hun score optellen en de zelfbeoordeling (onvoldoende, voldoende, goed) doen. Ik heb toegezegd de beoordelingen over te nemen, tenzij ze te sterk afwijken van wat ik uit observaties heb gehaald. Ik zal dan met de student in gesprek gaan.

Het is het idee dat studenten met deze aanpak zelf meer nadenken over hun beroepshouding, maar ook dat ze ervaren dat zelfbeoordeling je kan helpen bij je groei als professional.

12 april 2022

De werkelijkheid vangen in woorden

Ik bedacht ooit het begrip 'verderkomstrategie' voor het idee dat je bedenkt wat je kunt gaan doen, als je niet meer weet wat je moet doen om verder te komen. Met zo'n begrip - bestaand of in dit geval zelf bedacht - krijg je meer grip op het stukje werkelijkheid dat je wilt begrijpen, benoemen, onthouden, veranderen enzovoort. Abstracte begrippen, concepten zo je wilt, worden zo bruikbaar in je denken en doen.

Deze week las ik 'Formatief handelen. Van instrument naar ontwerp' van Dominique Sluijsmans, Valentina Devid, René Kneyber en Blanca Wilde Lopez. Een aanrader als je meer wilt weten over feedback geven in een onderwijssetting.

Wat ik waardeer aan het boek is niet alleen het verhaal over hoe je formatief handelen kunt vormgeven in je onderwijs. De auteurs trakteren ook op een aantal begrippen, die mij helpen meer grip te krijgen op een stukje werkelijkheid. Vijf voorbeelden:
  • professionele nieuwsgierigheid: het idee dat leerlingen nieuwsgierigheid naar (het verbeteren van) competenties hebben 
  • wenselijke moeilijkheid: het idee dat goede feedback pijn kan doen en dat dat gewenst is (ofwel: niet vermeden moet worden)
  • kwaliteitsbesef: het idee dat leerling beelden hebben of kunnen ontwikkelen van wanneer er sprake is van kwaliteit
  • coregulatie: het idee dat je als docent via feedback zoveel mogelijk ook de leerling een actieve rol geeft in het leerproces
  • feedbackdieet: het idee dat je zorgvuldig moet doseren met feedback (niet te veel, te vaak, maar ook niet te weinig)
Het vangen van de complexe, abstracte werkelijkheid in woorden, zegt ook iets over het belang van onderwijs in woordenschat. Het gaat daarbij niet om zoveel mogelijk woorden te kennen, maar om een gereedschapskist vol woorden te ontwikkelen die je helpen de werkelijkheid te begrijpen, benoemen, onthouden, veranderen, erover na te denken enzovoort.

10 april 2022

Uitgebreid zoeken in Twitter

Twitter biedt via advanced search de mogelijkheid om uitgebreid te zoeken in de geschiedenis van het platform. Zo kun je zoeken met filters op:

  • (combinaties van) trefwoorden of hashtags of exacte woordgroepen (ook met uitsluiting van trefwoorden)
  • taal
  • van of gericht aan accounts
  • minimaal aantal woorden, vind-ik-leuks of retweets
  • met of zonder links
  • periode
Net als bij zoeken via Google kun je de operatoren die worden geactiveerd in het uitgebreid zoeken-formulier zelf rechtstreeks invoeren in de zoekbalk in Twitter. 

De functies met een * zijn niet beschikbaar via het formulier, dus alleen via handmatige invoer in de zoekbalk van Twitter.
  • from:ernomijland -> alleen tweets van @ernomijland
  • jarig -gefeliciteerd -> zoek op trefwoord jarig, maar filter resultaten waarin ook 'gefeliciteerd' staat eruit
  • min_retweets: x -> zoek tweets die minimaal x retweets hebben
  • min_faves: x -> zoek tweets die minimaal x keer als favoriet zijn vastgelegd
  • min_replies: x -> zoek tweets die minimaal x replies hebben
  • filter:links -> zoek tweets waarin links staan
  • filter: images-> zoek tweets waarin afbeeldingen staan
  • filter:videos -> zoek tweets waarin filmpjes staan
  • since:YYYY-MM-DD -> zoek tweets van na datum x 
  • until:YYYY-MM-DD -> zoek tweets van tot datum x
  • near:plaatsnaam within:00km -> zoek tweets uit de regio *
  • lang:NL -> zoek tweets in het Nederlands (zoek hier de afkortingen van alle beschikbare talen)
  • url:wikipedia.nl -> zoek tweets waarin een bepaalde website wordt genoemd *
  • filter:news -> zoek tweets die Twitter aanmerkt als nieuws
Zoekresultaten worden getoond zonder reclame, da's fijn. Als je je zoekopdracht breed maakt, kun je veel tweets op je scherm toveren zonder reclame. Twitter steekt daar een klein stokje voor. Als je het filter filter:follows gebruikt zou je alleen tweets moeten zien van tweeps die je volgt. Helaas: met dit filter krijg je een boodschap dat er geen resultaten zijn. Maar als je er simpelweg min_faves:0 (alle resultaten met 0 of meer favorieten) aan toevoegt, krijg je wel een uitgebreide reeks tweets te zien. Je zou in je browser de link aan je favorieten kunnen toevoegen.

Aanvullingen? Ik hoor het graag via @ernomijland.

(Naar aanleiding van een draadje van @TessaRDavid waarop ik attent gemaakt werd door @annetsmith en de antwoorden hierop...)

03 maart 2022

Kampeerkeuken ('chuck box')

 


Op de camping kook ik graag. In ons camperbusje zit een prima keuken met een twee gaspitten. Maar binnen koken heeft zo zijn nadelen: het leidt tot luchtjes en spettertjes van divers pluimage en de bewegingsruimte voor de kok is beperkt. Kamperen gaat over buitenleven en dus ook: buiten koken. Met de late zon op je gezicht roeren in een pan!

In mijn online zoektocht naar buitenkeukens kwam ik allerlei producten tegen. Een betaalbare kant-en-klare buitenkeuken vond ik niet. Totdat ik stuitte op het fenomeen 'chuck box': een kist waarin je slim en rammelvrij al je kookgear op kunt bergen. Het wemelt op YouTube van de filmpjes waarin handige klussers - veelal Amerikaanse outdoor-liefhebbers - laten zien hoe je zo'n ding kunt maken.

Ik bekeek er tientallen en kreeg zo ideeën om zelf een chuck box te maken. Het werd een maakproject van enkele weken doorlooptijd. Zonder bouwtekening en met beperkte kluservaring ging er steeds veel tijd zitten in dingen bedenken, uitproberen en opnieuw doen, spullen voor de volgende fase halen bij de bouwmarkt en lijmwerk goed laten drogen.

Het resultaat is er nu: een kist van 60 cm breed x 50 cm diep x 40 cm hoog, gemaakt van populieren multiplek (licht!) en vuren latten. Uit de filmpjes leerde ik het werken met twee diepe 'deuren' waarin je ook spullen kwijt kunt. Verder werkte ik met elastiek, pianoscharnieren en oude jampotten (deksel vastschroeven aan het 'plafond' zodat je de potten op kunt hangen). Perfect is het resultaat niet. Zo moest ik best wat spleetjes en gaatjes vullen met vloeibaar hout. Maar deze versie 1 mag er zijn. Tijd om de chuck box in de praktijk te gaan testen.


16 december 2021

Eerste Hulp voor stuntelaars










Een straaltje bloed. Ik voel geen pijn, vraag me af wat er is gebeurd. Dan besef ik dat mijn splinternieuwe - en dus nog vlijmscherpe - elektrische heggenschaar zich zojuist heeft vastgebeten in mijn been, net boven mijn knie. Ik herken de zigzag-vorm van de ijzeren tanden in de wond.

Onderweg naar de Eerste Hulp vraag ik me af waarom. Waarom ga ik in een vrolijke korte broek, nog zonder nog enige ervaring met dit apparaat, nog even snel een beukenhaagje snoeien? Het antwoord komt tijdens het prikken van de naald als de dokter, zonder verdoving, een paar hechtingen zet. Ik was weer te ongeduldig, te onvoorzichtig, dacht niet, maar deed.


Weer, want ik maak vaker dit soort ongelukken. Zo peuterde ik eens met mijn wijsvinger wat vastgekoekt deeg uit mijn staafmixer waarbij ik per ongeluk op de aan-knop drukte. Gevolg: een diepe snee, veel bloed en wekenlang nauwelijks gevoel in mijn vingertopje. Of die keer dat ik een bolvormige glazen lamp op had gehangen. Supernetjes gedaan, ik moest alleen het kapje tegen het plafond nog netjes recht hangen. Daar kon ik natuurlijk niet bij. In de haast om dit project afgerond te hebben, pakte ik een trapje, zette dat onder de lamp, ging op de eerste trede staan en… stootte met mijn hoofd de bol kapot. In een compleet idiote reflex probeerde ik de vallende stukken glas op te vangen. Nooit een goed idee, want een van die scherven sneed heel gemeen in mijn pols. Bloed, veel bloed. Gelukkig bleef mijn slagader ongedeerd, maar ik had er wel weer een markant litteken bij.


Waarom kan ik niet bij elk potentieel gevaarlijk klusje een veilige aanpak plannen, zoals ieder ander weldenkend mens dat zou doen? Een lange broek aantrekken van stevig, beschermend stof, eerst even de stekker van de staafmixer eruit trekken, het trapje zo neerzetten dat ik bij het bestijgen ervan met mijn hoofd naast die lamp omhoog kom, in plaats van er tegenaan. Zo moeilijk is dat toch niet?


Bij mij werkt het zo: als een klusje sneller kan zonder voorzorgsmaatregelen doe ik het zonder voorzorgsmaatregelen. Daarnaast ben ik misschien, zoals de Engelsen dat noemen, ‘accident prone’. Ofwel: het is mijn lot om vaste klant te zijn bij de Eerste Hulp, een collectie van littekens op te bouwen en mijn naasten telkens weer de stuipen op het lijf te jagen met mijn bebloede hoofd, handen of knieën. Gewoon, omdat het universum dat van me vraagt.


Maar ik weiger dat lot nog langer te accepteren. Vanaf nu ga ik mijn leven beteren. Beloofd! Mijn troef: ik word geholpen door het feit dat ik elke dag wel een keer op een toiletbril zit. Probeer er maar niet te veel beelden bij te krijgen, maar daarbij rust mijn broek op mijn enkels. Steevast valt dan mijn blik op het litteken van het heggenschaarincident, net boven mijn knie. De rest van de dag ben ik dan voorzichtig en doe de dingen bewust zonder haast.


De wijze les: leer van je fouten door jezelf regelmatig te confronteren met de gevolgen van eerder gemaakte fouten. Zet dat maar op een tegeltje. En sla niet met die hamer op je duim als je dat tegeltje te snel wilt ophangen.

28 november 2021

Liever een ‘Green Friday’...

Black Friday. Net als halloween weer zo’n evenement dat wij in Nederland kritiekloos hebben overgenomen van de Amerikanen. Ik zeg: schaf af, die Black Friday en laten we zelf iets bedenken. Bijvoorbeeld een ‘green friday’.


Ik snap ook wel dat het fijn is als iets dat je nodig hebt in de aanbieding is. Maar ik ben bang dat veel mensen op Black Friday dingen kopen die ze helemaal niet nodig hebben. Ik bedoel: als je dak lekt, ga je het niet pas repareren als die reparatie in de aanbieding is. Het moet nu gefixt worden! Wat je nodig hebt, koop je op het moment dat je het nodig hebt.


‘Ja, maar’ hoor ik je denken. ‘Met Black Friday kan ik mooi cadeautjes kopen voor de feestdagen.’ Natuurlijk kan dat. Maar ik zou liever een cadeau ontvangen dat met veel aandacht voor mij is gekocht, dan een cadeau dat even snel uit de bak ‘speciale aanbiedingen’ is gegrist. Jij toch ook?


Tot slot: Black Friday gaat over kopen, kopen, kopen. Over nog meer spullen. Over mensen die als koopzombies tussen de winkelrekken lopen op zoek naar die ene ongelooflijke aanbieding. Uiteindelijk worden al die spullen allemaal afval, troep. En wat denk je van al die verpakkingen? Er is al genoeg rotzooi in de wereld. Daarom: schaf af die Black Friday!


Laten we iets beters bedenken met elkaar. We zijn toch creatieve, slimme Nederlanders? We zijn toch zuinig op onze planeet? Vervang daarom Black Friday door Green Friday. Koop in de kringloopwinkel, bij de biologische groentenman, ga een dagje zwerfafval ruimen in het bos, repareer die oude stofzuiger in plaats van een nieuwe te kopen. Is beter voor de planeet. Die planeet is ons huis, een huis waarvan het dak momenteel behoorlijk lekt. Afval, opwarming van de aarde, giftige stoffen… Begin met repareren van ons ‘dak’ en wacht niet tot de volgende Black Friday.

19 september 2021

HeT is alweer 25 jaar geleden

Dertigers waren we… maar aardige dertigers, gefascineerd door de opkomst van het internet in de tweede helft van de jaren negentig van vorige eeuw. We doolden door nieuwsgroepen, prutsten met HTML en zochten met Ilse en Altavista. En onze wachtwoorden mochten nog de namen zijn van onze huisdieren. Kortom, alles lag nog open en met een goed idee veroverde je de digitale wereld. Of een beetje toch.

Zo’n idee ontstond in ergens in een uithoek van Tilburg. Via een interne messaging tool bij Fontys Hogescholen wisselden destijds collega’s Arjan Broere en Erno Mijland in die tijd onderling hun taalgrappen en geestige observaties uit. Tot ze genoeg hadden verzameld om mee naar buiten te treden. 

Op 19 september 1996 - vandaag 25 jaar geleden - resulteerde dat in de eerste editie van de e-mailnieuwsbrief ‘Humoristisch elektronisch Tijdschrift’, kortweg HeT. In totaal verschenen er van HeT vijftig edities, waaraan ook Jan Kamphuis (vanaf nummer 33) bijdragen leverden. De laatste verscheen op 15 september 2000. Na een zwerftocht langs digitale steden kreeg HeT met hulp van destijds Estate Internet-eindbaar Alex Otten de URL www.het.nl te pakken. 

Eind 1998 bundelden Arjan en Erno de beste items in het boek 'Je van HeT'. De redactie werkte ook mee aan een boekje met moppen en grappen over de euro, dat in grote oplage werd verspreid bij verpakkingen Bolletje-beschuit. Mede dankzij Francisco van Jole (toen Daily Planet), een gastoptreden bij Beau, stukken in het Algemeen Dagblad en het Oirschots Weekjournaal wist HeT een publiek op te bouwen van ruim 3000 abonnees. En in 2000 werd HeT verkozen tot het grappigste e-zine in een verkiezing van SmallZine.

Het volledige archief van HeT vind je op: http://humoristischelektronischtijdschrift.blogspot.com/ Trippel er eens doorheen... Heb jij nog herinneringen aan HeT, een item dat altijd is blijven hangen? Deel het in de comments!

30 april 2021

Gelezen: 'Wie het mooist valt' - Sara Nović


Min of meer bij toeval stuitte ik op dit boek, waarin Sara Nović het verhaal vertelt over de tienjarige Ana uit Zagreb. In 1991 breekt de oorlog uit in Joegoslavië. Ana raakt verzeild in de horror van de oorlog en raakt ernstig beschadigd.

Het verhaal confronteerde me met mijn gebrek aan kennis over de oorlogen in voormalig Joegoslavië. De verhalen over Srebenica kende ik wel, maar daar hield het grotendeels mee op. De ervaring - een aangrijpend verhaal over kinderen in oorlogstijd - deed me denken aan Wat is de wat? van Dave Eggers waar het over Valentino Achak Deng gaat, een jongetje dat vlucht uit zijn dorp in Zuid-Soedan.

Al tijdens het lezen van 'Wie het mooist valt' ben ik bronnen gaan zoeken, van Wikipedia tot tutorials, documentaires en nieuwsfragmenten op YouTube. En leerde hoe ingewikkeld de situatie was met verschillende bevolkingsgroepen, die gevoed door haat, elkaar naar het leven stonden, terwijl ze jarenlang als buren vreedzaam hadden samengeleefd. Hoe ver de gewelddadigheden gingen. Hoe de wonden die geslagen werden nog steeds het leven van velen beheersen. Zo afschuwelijk, zo dichtbij, zowel in afstand als in tijd.

Het is wat literatuur kan doen...

'Wanhopig optimisme'

De wereld: we maken er een bende van. Overbevissing, vervuiling, opwarming... het is om wanhopig van te worden. In de 22e aflevering van de Tikkie Podcast spreken Pierre Pas en ik erover. Aanleiding: de documentaire Seaspiricy, de tv-serie De Vuilnisman en een podcast-interview met Gijs Groenteman waarin Adriaan van Dis zich 'wanhopig optimist' noemt.

Het optimistische heeft te maken met vertrouwen in het vernuft van de mens om te komen met oplossingen, bijvoorbeeld voor duurzame energie en hergebruik van materialen. Maar ook met het idee dat je zelf ook iets kunt bijdragen door je consumentengedrag. 

Met grotere en kleinere veranderingen probeer ik een bijdrage te leveren, wetende dat met alleen die veranderingen mijn 'foot print' te groot zal blijven en dat wat ik anders ga doen een druppel op de gloeiende plaat zijn.

08 maart 2021

Kernenergie: als het echt niet anders kan

De jaren tachtig... ik was felle tegenstander van kernenergie. Ik dacht: het is gevaarlijk (de ramp in Tjernobyl) en het gevaarlijke afval kan niet verwerkt worden.  

Ook nu ben ik bepaald geen fan van kernenergie. We stapelen het afval op en geven het door aan vele volgende generaties. En Fukushima liet zien dat het nog altijd goed mis kan gaan. Toch heeft mijn rotsvaste standpunt plaats gemaakt voor twijfel.

Dat begon met een uitzending van Zondag met Lubach met daarin een aantal argumenten om kernenergie te heroverwegen:

  • kernenergie gaat niet gepaard met CO2-uitstoot en is daarmee een van de sleutels om de opwarming van de aarde te laten stoppen;
  • het volume hoog radioactief afval dat lang radioactief blijft is relatief klein;
  • moderne centrales zijn zeer veilig;
  • bijna alle andere vormen van energie-opwekking kosten meer levens;
  • kernenergie is 24/7 beschikbaar en daarmee belangrijk om het net te kunnen voeden als het niet waait of de zon niet schijnt.
Voor mij nieuwe argumenten tégen kernenergie zijn er ook:
  • kernenergie kan geen rol spelen in het acute probleem van de opwarming van de aarde; het duurt simpelweg te lang voordat een nieuwe centrale is gebouwd;
  • in dit artikel in Trouw betoogt energie-expert Julian Popov dat kernenergie zo duur is, dat het het economisch niet haalbaar is erop in te zetten.
Nogmaals... ik ben bepaald geen fan van kernenergie. Maar wat zijn de mogelijkheden als we 24/7 veel - en zoals het ernaar uitziet steeds meer - energie nodig hebben? Er zijn twee ideale oplossingen:
  • meer wind- en zonne-energie mét de mogelijkheid die op te slaan (denk bijvoorbeeld aan waterstof of de Energy Vaul 3D Tower);
  • meer 24/7 stabiele bronnen van hernieuwbare energie, zoals energie uit continue stromingen van water (zoals de Lintur of getijdenenergie).
Tot slot: energie besparen kan ook een bijdrage leveren. Ik doe mijn best met zonnepanelen, LED-lampjes, isolatie, moderne huishoudelijke apparaten en volledig uitschakelen in plaats van op stand by. Maar dat is waarschijnlijk klein bier bij de enorme honger naar energie, onder andere door digitalisering. Denk aan de enorme data centers die worden gebouwd.

Mijn voorlopige conclusie: zet als een idioot in op ontwikkeling van technologieën voor hernieuwbare energie en de opslag daarvan. Nederland heeft veel kennis is huis. Uitblinken kan economisch interessant zijn. Werk ook samen in Europa door slim te combineren en uit te wisselen. Leg de daken vol zonnepanelen en plaats met respect voor mens en omgeving windmolens. En als het dan echt niet anders kan: bekijk wat kernenergie tijdelijk kan bijdragen om het plaatje compleet te maken.