Alles kan altijd beter

Villa Onderwijs 2012

2012-01-26T07:56:00.000+01:00

Afgelopen maanden heb ik als eindredacteur voor APS aan het jaarmagazine Villa Onderwijs gewerkt. In de uitgave van 2012 staan de grote uitdagingen centraal waar professionals in het onderwijs voor staan. APS biedt het blad integraal aan via ISSUU...

Open publication - Free publishing - More aps

Petje op, petje af

2012-01-25T13:20:00.000+01:00

Credits: CC-BY BFS Man

Het is een klassieker in trainingen en workshops: het spelletje 'Petje op, petje af'. Eerst gaan alle deelnemers staan. Vervolgens start een kwis met een afvalsysteem. Telkens wordt er een tweekeuzevraag gesteld. Deelnemers laten zien welk antwoord zij kiezen door voor de ene optie een petje op te zetten en bij de andere optie de pet af te houden.

Wie het foute antwoord heeft gekozen is af en gaat zitten. Wie het antwoord goed heeft mag naar de volgende ronde. Bij de laatste vraag moet er één winnaar overblijven. Dat kun je bijvoorbeeld doen door deelnemers een getal te laten noemen dat zo dicht mogelijk bij het juiste antwoord op je vraag komt.

Afgelopen week zette ik zelf zo'n kwis in elkaar. Dat bleek nog best lastig. Is je eerste vraag te moeilijk, dan ben je meteen zowat al je deelnemers kwijt, zijn je vragen te gemakkelijk, dan houd je aan het eind teveel deelnemers over. Je moet dus goed het kennisniveau van je deelnemers in kunnen schatten.

Dat laatste vind ik een interessante in het kader van onderwijs. Door leerlingen een dergelijke kwis te laten maken, bijvoorbeeld om uit te voeren aan het begin van een presentatie of spreekbeurt, moeten ze zich goed verdiepen in hun doelgroep. En dat is een belangrijke vaardigheid in veel situaties in het dagelijkse leven en werken. Breng eventueel een wedstrijdelement in: wie maakt de slimste 'Petje op, petje af'-kwis? Slim betekent in dit geval: bij wie vielen het meest geleidelijk deelnemers af en bleven er op het eind genoeg over voor een spannende schiftingsvraag?

‘Onderwijs begint met verbondenheid’

2012-01-15T10:03:00.000+01:00

Het gaat goed én slecht met onze jongeren. Met een zwarte bril zien we jeugdcriminaliteit, schooluitval en agressie in de openbare ruimte, met een roze bril de rijkdom in het westen, de mogelijkheden die het internet biedt en een duizelingwekkende vooruitgang in de wetenschap. Hoe ziet goed onderwijs eruit in die context?

Rond die vraag had ik medio 2010 een gesprek met Marcel van Herpen (1967), projectleider van het expertisecentrum voor Duurzaam Opvoeden en Ontwikkelen en van het expertisecentrum voor ErvaringsGericht Onderwijs Nederland. Van Herpen is medeoprichter van de op het gedachtegoed van ervaringsgericht onderwijs gebaseerde basisschool Uilenspiegel in Boekel en van het NIVOZ. Daarnaast is hij auteur van ErvaringsGericht Onderwijs; van oriëntatie tot implementatie en Duurzaam opvoeden en ontwikkelen.

Onderstaand interview verscheen in 2010 in tijdschrift COS. Omdat Marcel van Herpen morgen keynote spreker is op het onderwijssymposium Als normaal anders is Alkmaar, heb ik het nog eens uit mijn archief gehaald.

‘Ik ben geen pessimist, ook geen uitgesproken optimist. Ik geloof wel in de kracht van constructief aan de slag gaan met de werkelijkheid zoals die op ons pad komt’, vertelt Van Herpen over het gedachtengoed van duurzaam opvoeden en ontwikkelen. Zijn boek over dit thema is een snoepwinkel van ideeën, citaten, dialogen, analyses, visies en kennismakingen met het werk van hedendaagse denkers. Van Herpen is een ambassadeur van het ervaringsgerichte onderwijs. ‘Je leert van rijke ervaringen en de reflectie daarop.’ De ervaringen van de auteur in en met het onderwijs zijn dan ook een vertrekpunt voor zijn gedachten en visie. ‘Ik loop een keer met een directeur door de gang van zijn school. Er ligt een jas op de grond. Hij zegt dat kinderen tegenwoordig nergens meer respect voor hebben en schopt de jas aan de kant. Ik reageer verbaasd en hij erkent meteen dat hij inderdaad eigenlijk zo niet met de spullen van de leerlingen om zou moeten gaam. Hoe kun je van kinderen verwachten dat zij zich verantwoordelijk gaan gedragen als zelf niet het goede voorbeeld geeft? In het onderwijs handel je naar de waarden die je bij je leerlingen terug wilt zien. Je doet dat zodanig dat leerlingen jouw manier van doen zien als het goede. Noem het voorleven.’

Je boek is een pleidooi voor duurzaamheid. Doen scholen nog niet genoeg aan het milieu en de derde wereld?
‘Duurzaamheid gaat verder dan dat. Het is in zekere zin een containerbegrip, maar het biedt wel een zinvol kader om te kijken naar onderwijs. Duurzaamheid is voor mij het tegenovergestelde van ontkoppeling: van mensen onderling, van mensen en hun toekomst of van hun omgeving. Ontkoppeling is funest. Een leerling die ontkoppeld raakt op school, zal destructief gedrag gaan vertonen. Dat zit ook in iets als het geven van een onvoldoende: je zegt ermee dat de leerling niet voldoet. Je zou dan ook geen onvoldoendes moeten geven. Als mensen ontkoppeld raken van hun eigen toekomst leidt dat tot wat Al Gore een unconvenient truth noemt. Het gaat dus om verbondenheid. Wat is een tak nog als die niet meer vast zit aan een boom? Op school is de verbondenheid van een leraar met een leerling, van leerlingen onderling ook, essentieel. Als je je niet verbonden voelt met je school, waarom zou je er dan je best willen doen en beter willen worden?’

Wat hebben we aan een visie op duurzaam onderwijs? Van Iederwijs tot BON, er zijn al zoveel ideeën hoe het beter kan.
‘Ik heb het gevoel dat we niets opschieten met discussies zoals die over het nieuwe leren versus het oude leren. De polemiek is van een te lage orde, gaat alleen over het hoe en verzandt steeds in gestandaardiseerde onderwijsmodellen en -concepten. Die zijn niet het antwoord. Als je een niveau hoger kijkt, zie je ineens dat we uiteindelijk allemaal hetzelfde willen: ervoor zorgen dat onze kinderen opgroeien tot vrije én verantwoordelijke deelnemers aan de samenleving. Dan gaat het ineens niet meer over gelijk krijgen of over politiek. Ik ben vooral op zoek naar de gemeenschappelijke waarden, naar de kern, en geef dan ook bewust geen recepten of kant-en-klare schema’s of modellen voor onderwijs. Ik beschrijf het wat en waarom, maar schrijf het hoe niet voor.’

Ervaring is een belangrijk thema in je boek.
‘Er is een tendens om steeds vroeger met formeel leren te beginnen, terwijl de basis - ervaring - er bij het kind nog niet is. De prestatiemaatschappij verlangt snel resultaat en lijkt niet geïnteresseerd in het fundament dat er onder ligt. Dat stoort me. Er is volop wetenschappelijk bewijs dat ervaring essentieel is voor leren. Een voorbeeld? Wist je dat succesvolle ingenieurs opvallend vaak boerenzonen zijn. Waarom? Ze hebben vroeger met de materie gespeeld, waarmee ze nu construeren: zand, klei, stenen. Of neem de toename van het aantal geschaarde vrachtwagens. Een verklaring: het toegenomen comfort van de stoel en de cabine ontkoppelt de chauffeur van de fysieke ervaring. Terug naar het onderwijs: een van de grootste pedagogische drama’s van deze tijd is dat kinderen steeds minder fysieke ervaringen opdoen in natuurlijke omgevingen. Als ze al ervaringen opdoen, mogen die niet mislukken. Speeltoestellen zijn hufterproef, er is alleen een boswandeling in de herfst.’

Het internet, de virtuele wereld is een steeds belangrijkere factor in de wereld van jongeren... en bij uitstek weinig fysiek.
‘Dat is waar. Wie veel achter de computer zit, heeft minder tijd over voor het opdoen van fysieke ervaringen en beweegt ook minder. Maar het internet biedt ook volop mogelijkheden die je aan zou moeten grijpen. De netwerkachtige manier van informatie doorzoeken en ordenen, de prominente rol van het beeld... het sluit heel erg goed aan op de manier waarop onze hersenen leren en zich ontwikkelen, vaak beter dan wat het traditionele boek ons biedt. Internet geeft ook gereedschappen voor zelfstandig werken, ordenen en plannen. Het heeft dus voor- en nadelen, de kunst is om er op een constructieve manier mee om te gaan. Dat geldt ook voor nieuwe ontwikkelingen, zoals het feit dat de fysieke en de virtuele wereld steeds meer in elkaar vloeien.’

Je hebt het ook over autonomie, een begrip dat veel mensen in het onderwijs associëren met het laten zwemmen van leerlingen.
‘Autonomie betekent niet dat je als leerling de baas bent en alles maar zelf mag bepalen. Het betekent wel dat je de verantwoordelijkheid krijgt om te laten zien wat je kunt. De rol van de leraar is daarbij heel belangrijk. Je moet leerlingen helpen als ze niet verder komen, als iets niet lukt, je moet ze troosten als ze verdriet hebben. Door ze daarna zo snel mogelijk op hun eigen kracht te wijzen, maak je ze niet afhankelijk van je hulp. Het gaat erom uitdagende vragen te stellen, die kinderen op hun tenen laten lopen, maar ze ook de mogelijkheid bieden een succeservaring te ervaren en waardering te oogsten. Als ouders doen we dat als vanzelfsprekend. We weten precies wanneer we de zijwieltjes van de fiets kunnen halen, laten het kind vervolgens zelf proberen of het lukt. We geven vertrouwen - “Je kunt het!” - en steken pas een helpende hand toe als het kind aangeeft dat het echt niet gaat lukken. Zo werkt het ook in de klas. Als leerlingen zich gewaardeerd voelen en jouw vertrouwen ervaren leren ze. En... is er geen ordeprobleem.’

Je wilt liever geen modellen geven. Kun je wel vertellen hoe de ideale, duurzame school eruit ziet?
‘Die school creëert rijke omgevingen en biedt ruimte voor experimenteren, eigen initiatief. Er wordt een beroep gedaan op verschillende vormen van intelligentie. Fouten worden er beschouwd als onderdeel van het leerproces.Er worden veel ervaringen aangeboden vanuit de werkelijkheid, ook de eigen werkelijkheid van het kind. Leerlingen gaan bijvoorbeeld een dagdeel per week werken op een boerderij, maken kennis met de beroepen van de ouders. Ze gaan naar een verzorgingshuis, waar ze kennis maken met het echte leven, ook met de moeilijkere dingen, zoals de confrontatie met patiënten. Ze leren hoe je vrienden maakt en relaties onderhoudt, dingen die er echt toe doen. En er worden geen etiketjes geplakt. Een leerling is niet een set gedragskenmerken, maar een uniek individu met unieke talenten. Op een ideale school kun je die laten zien en ze verder ontwikkelen.’

Meer informatie over Marcel van Herpen vind je op zijn website.

Data-tsunami biedt nieuwe mogelijkheden voor de wetenschap

2012-01-13T08:39:00.001+01:00

Traditioneel wetenschappelijk onderzoek begint met een vraag van een onderzoeker, gevolgd door het bedenken van een thesis en een methode om die te toetsen. Wat later begint daarmee het verzamelen van data en vervolgens het interpreteren daarvan. Wetenschappers maken ook meta-analyses: gegevens van eerder onderzoek worden bij elkaar gebracht en opnieuw geanalyseerd. Dat kan leiden tot nieuwe inzichten.

Volgens mij gaan we steeds meer naar een tweede poot in wetenschappelijk onderzoek. Die begint niet bij een vraag, maar bij de data. We zijn in de hedendaagse wereld bezig met het ontwikkelen van een data-tsunami. Er wordt van alles vastgelegd, soms vanuit de behoefte iets te meten, maar steeds vaker ook simpelweg omdat het kan. Denk aan koopgedrag in de supermarkt, al onze activiteiten op het internet, gegevens over gezondheid, bewegingen in alle vormen van vervoer...

Bij de tweede poot van wetenschappelijk onderzoek begint het niet met een vraag, maar met die ruwe data. Creatieve onderzoekers zullen invalshoeken bedenken om uit die data betekenisvolle informatie te halen. Ze bedenken dus de relevante vraag bij de data die zelf relatief betekenisloos is. In de wereld van de vormgeving en de kunst zie je hier al mooie voorbeelden van onder de noemer datavisualisatie.

Volgens mij hebben we drie dingen nodig om relevante resultaten te krijgen uit deze tweede poot van wetenschappelijk onderzoek:

het beschikbaar maken van (grote) databestanden ten behoeve van onderzoek;
inventieve wetenschappers die ook andersom kunnen denken;
ict'ers die de achteraf bedachte vraag bij de data kunnen vertalen in software, waarmee op een betrouwbare manier informatie gehaald kan worden uit die data.

Bekijk in dit kader eens de TED-talk van Hans Rosling uit 2007 over armoede in de wereld. Voor deze talk is Nederlandse ondertiteling beschikbaar.

Hemelbestormers!

2012-01-11T07:59:00.000+01:00

Het is de tijd van de goede voornemens, dus wat doe je dan als redacteur van een radioprogramma: je googlet even op 'goede voornemens' en je komt bij de eerste tien hits een item '10 tips voor succesvolle goede voornemens'. Die auteur, dat is vast een expert, denk je en je nodigt hem uit om mee te werken aan een programma-onderdeel.

Het radioprogramma heet Hemelbestormers, de auteur van het stukje ben ik. Het stukje komt uit 2006. Een expert in de traditionele zin van het woord (wetenschapper of psycholoog) ben ik niet als het om dit specifieke onderwerp gaat, hooguit een ervaringsdeskundige en autodidact op het gebied van gedragsverandering, onder andere waar het gaat om mediagebruik. Dat vond de redactie eigenlijk wel aardig, dus de uitnodiging om naar Hilversum te komen was een feit.

Afgelopen zondag was de uitzending. Leuk om te doen: wat vertellen, bellers te woord staan met hun vragen over goede voornemens en weer eens een keer rondlopen in een radiostudio. De uitzending zelf is hier terug te luisteren.

Inspiratiedag Digitale Media en School

2012-01-09T10:55:00.000+01:00

Op donderdag 22 maart 2012 organiseert Social Media Club Tilburg in samenwerking met adviseur onderwijs en digitale media Erno Mijland voor iedereen die bij het onderwijs in Tilburg en omgeving is betrokken de Inspiratiedag Digitale Media en School. De dag wordt georganiseerd in het gebouw van de Bibliotheek Midden-Brabant op het Koningsplein in Tilburg en duurt van 16.00 tot 20.00 uur.

Op de inspiratiedag willen we de wijsheid en vaardigheden van leraren, leerlingen en deskundigen op het gebied van digitale media bij elkaar brengen in presentaties, workshops, dialogen en inspirerende activiteiten. De thematiek van de dag wordt uitgewerkt in vier programmalijnen:

Mediawijs: hoe ga je verstandig en gezond om met digitale media?
Digislim: hoe maak je slim en handig gebruik van digitale media in het kader van leren?
Sociale media: hoe kun je sociale media een relevante plek geven in je onderwijs?
Samenleving 3.0: wat verandert er in de samenleving o.a. door de opkomst van digitale media en hoe moeten we daar in het onderwijs op inspelen?

De inspiratiedag is bedoeld om concrete ideeën voor beleid en de onderwijspraktijk op te doen. De opbrengst wordt tijdens de dag verzameld en na afloop online gepubliceerd, zodat deze beschikbaar is voor iedereen die meer wil met digitale media in het onderwijs.

De inspiratiedag wordt georganiseerd op basis van co-creatie: degenen die bijdragen aan de dag en degenen die als deelnemer aanwezig zijn zullen gezamenlijk waarde creëren in de vorm van nieuwe, waardevolle kennis en ervaring. Sprekers ontvangen geen vergoeding en betrokken organisaties ondersteunen met faciliteiten, waardoor deelname aan de dag gratis kan zijn.

Via dit formulier kunt u alvast aangeven of u belangstelling hebt om erbij te zijn. Als u uw gegevens achterlaat ontvangt u binnen enkele weken een uitnodiging om u in te schrijven. U kunt op het formulier ook aangeven of u een bijdrage aan de dag wilt leveren.Binnenkort volgt meer informatie over de locatie, het programma en de opzet van de dag.

Het verhaal van de visser en de zakenman

2012-01-07T12:58:00.001+01:00

Een meer, de zon en wat groen begroeide bergen op de achtergrond. Een man is aan het vissen. Op de weg nadert een grote luxe wagen. De auto stopt en er stapt een goed geklede zakenman uit. Hij kijkt naar de visser, stapt op hem af en knoopt een gesprekje aan.

De zakenman: 'Waarom gebruik je maar één hengel? Je kunt toch veel meer vangen als je er twee of drie gebruikt.'
De visser: 'En dan? Ik heb een klein gezin. Aan een paar vissen per dag hebben we genoeg.'
De zakenman: 'Maar als je meer vangt, kun je de overgebleven vis verkopen, toch?'
De visser: 'En dan?'
De zakenman: 'Dan verdien je geld.'
De visser: 'En dan?'
De zakenman: 'Dan kun je na verloop van tijd een vissersboot kopen, op het meer gaan en nog meer vis vangen.'
De visser: 'En dan?'
De zakenman: 'Van de verkoop van de vis kun je een knecht inhuren. Dan hoef je niet meer zelf te vissen. Ik zie het helemaal voor me: je wordt steenrijk!'
De visser: 'En dan?'
De zakenman: 'Als je eenmaal steenrijk bent, kun je doen wat je maar wilt. Je kunt je alles veroorloven. Stel het je maar eens voor. Vertel, wat zou je willen doen als je je geen zorgen meer hoeft te maken over geld?'
De visser: 'Mmm, weet je wat ik het liefste doe?'

De zakenman: 'Nou?'

De visser: 'Ik vind het heerlijk om hier lekker aan het water te zitten, te staren naar mijn dobber, te genieten van de rust en het uitzicht, de natuur om me heen, wat vis vangen en 's avonds mijn zelf gevangen vis klaar te maken voor mijn gezin.'

(Variant op een verhaal dat in vele vormen voorkomt op het internet, naar aanleiding van blog van Henk-Jan Winkeldermaat. Foto: iStockphoto.com)

Nieuwe business modellen voor journalistiek werk...

2012-01-03T11:49:00.001+01:00

Ik koop af en toe een boek. Ik heb geen krantenabonnement en ook alle tijdschriftenabonnementen zijn de deur uit. Ik luister gratis podcasts, onder andere van de Australische ABC. Ik bekijk de gratis beschikbare lezingen op TED.com. Voor het nieuws luister ik vooral naar BNR, waarvan ik me als vriend heb aangemeld voor tien euro, maar dat het verder vooral moet hebben van reclame-inkomsten. Ik betaal een tientje per maand aan Spotify voor toegang tot een enorme databank aan muziek. Ik ben een 21e eeuwse informatieconsument.

Ik schrijf af en toe een boek en regelmatig artikelen voor tijdschriften. Soms staan daar goede inkomsten tegenover, maar steeds meer uitgevers beknibbelen toch op de vergoedingen omdat hun product anders niet meer te betalen is. Dan maak en verspreid ik een gratis pdf die meer dan 10.000 keer gedownload wordt. Ook deze blog is gratis toegankelijk. Ondertussen ben ik mijn eigen uitgeverij begonnen. Ik ben een 21e eeuwse informatieproducent.

Het is een even boeiende als verwarrende periode met grote uitdagingen voor informatieproducenten en moeilijke keuzes voor informatieconsumenten. Pay-per-view, abonnementen, waardebepaling achteraf... business modellen genoeg, maar wat werkt echt in welke situatie? In 2012 blijft deze vraag hoog op mijn agenda staan...

Zie ook: 'Survival of the fittest content makers', een blog uit 2008.

Een kennismaking met autisme in fictie

2012-01-03T11:04:00.000+01:00

Hoe werkt het brein van een 15-jarige jongen met autisme? Voor het antwoord op die vraag kun je een van de vele non fiction-boeken raadplegen. De droge feiten zullen je vertellen over Theory of Mind, coping-stijlen en detaildenken. Maar wat doet dat allemaal met de betrokkene in het dagelijks leven, als de verwarrende werkelijkheid van de sociale wereld zich aan je opdringt? Voor dat antwoord kun je terecht in Mark Haddon's roman 'Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht'.

Hoofdpersoon Christopher Boone vertelt in het boek zijn verhaal: hoe hij naar aanleiding van een dodelijke aanslag op het hondje van de overbuurvrouw er langzaam achterkomt hoe de volwassenen in zijn leven een totale puinhoop van hun leven hebben gemaakt. Christopher maakt ons daarbij deelgenoot van hoe hij dit alles beleeft.

Het boek leest als een trein (dit soort vergelijkingen mogen van de hoofdpersoon, in tegenstelling tot metaforen) en is afwisselend spannend, humoristisch en tragisch, waarbij steeds de 'kennisvoorsprong' van de niet-autistische lezer op de hoofdpersoon met autisme het effect versterkt. 'Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht' laat daarnaast zien dat kinderen met autisme ook hun talenten hebben. Zo is Christopher een begaafd analyticus en is hij een kei in wiskunde.

Knappe roman, met een verhaal dat nog lang blijft hangen.

Literatuurlijst 'Sociale media in het onderwijs'

2012-01-01T10:36:00.000+01:00

Boeken

Slimmerkunde, leergang voor onderbouw voortgezet onderwijs over slim omgaan met internet in het kader van school
Louis Hilgers, Tessa van Zadelhoff en 123 co-auteurs - BoekTweePuntNul (Onderwijseditie), overzicht van 125 social media tools met inleidende artikelen over onderwijs en media en bij elke tool een onderwijstip
Tom Gouman - #volgjemenog, over social media en de gevolgen van hoe we samen leven en werken
Menno Lanting - Connect!, over de impact van sociale netwerken op organisaties en leiderschap
Nicholas Carr - Het Ondiepe, over de risico's van gebruik van snelle, vluchtige media voor ons denken en onze productiviteit
Ronald van den Hoff - Society 3.0, over de veranderende samenleving, waarin waardecreatie in netwerken traditionele modellen, ontstaan tijdens de industriële revolutie, gaat vervangen

Online bronnen

Ideeënboek Sociale media in het onderwijs (Pdf)
Protocol omgaan met sociale media van CNV Onderwijs (Word-bestand)
Positief Social Media Protocol van Socialmediawijs (Word-bestand)
Rapport Social media en de kansen voor het onderwijs van Kennisnet (Pdf)
Verzameling lesbrieven met social media van H. van Schie (Pdf)

Artikelen

#kutschool! Of: Hoe scholen om moeten gaan met sociale media, Joris van Meel
De 25 meest gestelde vragen over sociale media in het onderwijs, Erno Mijland
Learning Apart Together, Erno Mijland
100 Inspiring Ways to Use Social Media in the Classroom, Online Universities (Engelstalig)

Tien vaardigheden voor werk in 2020

2011-12-28T18:11:00.000+01:00

Welke vaardigheden hebben we nodig om ook in 2020 ons werk goed te kunnen doen? Het Institute for the Future (IFTF) van de University of Phoenix deed onderzoek naar die vraag en baseerde zich daartoe op zes ontwikkelingen die de toekomst mede gaan bepalen.

We worden steeds ouder en zullen langer werken. Om het werk interessant te houden zullen we ons moeten blijven ontwikkelen, zodat we in ons werk steeds nieuwe uitdagingen kunnen vinden.
Computers worden steeds intelligenter en kunnen steeds meer taken van ons overnemen. Als mensen zullen we ons moeten focussen op de dingen waar we voorlopig beter in blijven dan computers.
Computertechnologie wordt steeds meer ingebouwd in alles om ons heen. Onze omgeving wordt daarmee programmeerbaar. Dat geldt ook voor de omgeving van ons werk en de omgevingen die we met ons werk creëren.
Technologie biedt ons nieuwe mogelijkheden om te communiceren. Tekst heeft onze cultuur en communicatie lange tijd gedomineerd. Beeld en geluid zullen een prominentere plek veroveren.
Traditionele organisatievormen maken plaats voor samenwerken via nieuwe technologieën. We zien dat al in begrippen als 'co-creatie' en 'crowd sourcing'.
In steeds meer sectoren en activiteiten wordt de wereld het werkterrein. Diversiteit en snelle veranderingen bepalend het speelveld.

Vanuit bovenstaande ontwikkelingen formuleert het IFTF de volgende tien vaardigheden die belangrijk worden voor de professional in 2020:

Kritisch kunnen denken en zinvolle betekenis kunnen geven aan grote hoeveelheden informatie.
Sociale intelligentie: betekenisvolle verbindingen maken met anderen.
Innovatief kunnen denken, aansluitend bij wat een specifieke situatie vraagt (adaptiviteit).
Gevoel voor cultuur en cultuurverschillen en hierop kunnen inspelen.
Kunnen bedenken hoe je computertechnologie in kunt zetten om je te ondersteunen bij het interpreteren van grote hoeveelheden data.
Nieuwe media in kunnen zetten voor je communicatie en inhoud die via nieuwe media tot je komt kunnen begrijpen en waarderen.
Multidisciplinair kunnen denken en (samen)werken.
Kunnen denken als een ontwerper om de dingen om je heen meer naar je hand te zetten, gebruikmakend van alle mogelijkheden die technologie daarvoor biedt.
Metacognitie, met name in het licht van om kunnen gaan met de grote hoeveelheden informatie en 'prikkels' die op ons afkomen.
Tijd- en plaatsonafhankelijk kunnen samenwerken in virtuele settings.

Het volledige rapport is beschikbaar als pdf via deze link.

Durf te geven...

2011-12-26T09:09:00.005+01:00

Als je geeft, maak je de wereld een beetje mooier. En vroeg of laat komt het bij je terug. Prachtig filmpje met een kerstgedachte die het hele jaar rond zou mogen klinken...

Fijne kerstdagen en een mooie jaarwisseling. Op naar een sprankelend 2012!

Vernieuwende scholen: de achterkant van het verhaal

2011-12-11T09:27:00.001+01:00

'Vernieuwende scholen scoren lage cijfers', kopte Trouw afgelopen zaterdag.

Koren op de molen natuurlijk voor hen die al die vernieuwing niet zo zien zitten. Maar er vallen in de oplaaiende discussie ook graantjes te pikken voor wie vernieuwend onderwijs wel een warm hart toedragen. Want het verhaal is niet compleet met een overhaaste conclusie dat vernieuwend onderwijs niet werkt.

Laten we eens kijken naar het bedrijfsleven. Organisaties die innoveren doen dat omdat de toekomst nieuwe uitdagingen biedt. Stel dat je als ondernemer aan ziet komen dat klanttevredenheid een belangrijker indicator wordt voor de kans om op termijn economisch te overleven dan omzet. Je past dan je strategie aan. Vervolgens ga je na een jaar onderzoeken hoe je het doet. Dat doe je uiteraard niet door alleen naar je omzet te kijken, maar ook te meten met de nieuwe meetlat voor klanttevredenheid.

De prestaties van vernieuwende scholen worden echter gemeten aan de hand van standaarden die gebruikt worden om de prestaties van traditionele scholen te meten. Je zou - wat provocerend, ik geef het toe - kunnen stellen dat slecht presteren op 'oude' standaarden moet, omdat je anders kennelijk niet vernieuwend genoeg bent.

Een ander punt is dat experimenteren, innoveren en vernieuwen per definitie gepaard gaan met mislukkingen. Een voorbeeld daarvan is de zoektocht naar het perfecte materiaal voor het draadje van de gloeilamp. Vele mislukte experimenten vertelden de onderzoekers over wat niet werkt. Ze waren nodig om te komen tot het antwoord over welk materiaal wel werkt.

Ook vernieuwende scholen zullen ervaringen hebben waarbij een methodiek niet blijkt te werken. Deze ervaringen bieden input om het anders en beter te doen.

Vernieuwen blijft nodig in een zich razendsnel ontwikkelende wereld. Leert u leerlingen nog traditionele sollicitatiebrieven schrijven als ze over tien jaar alleen nog maar via sociale media, online profielen en database-koppelingen bij werkgevers terecht komen? Om maar iets te noemen.

Moeten we dan tevreden zijn met de prestaties van vernieuwende scholen? Nee. Vernieuwen is hard werken. Je moet bronnen zoeken om je 'educated guess' over wat zal werken te onderbouwen en kansrijker te maken. Je moet onderzoek doen naar je eigen innovaties: hoe pakken ze uit in de praktijk, wat kan beter? De kunst is daarvoor de juiste indicatoren te vinden en daar een eigentijdse meetlat op te baseren. Tenslotte... je moet er vrede mee hebben dat je nooit klaar bent. Alles kan immers altijd beter.

Het zou interessant zijn om over tien jaar onderzoek te doen naar welke jongeren het meest succesvol zijn in de samenleving. Zijn dat de leerlingen die nu traditioneel onderwijs volgen dat hoog scoort op de huidige meetlat? Of zijn het de leerlingen die nu op diezelfde meetlat licht teleurstellende prestaties neerzetten?

(foto: CC-BY Rae Allen)

Is hier een woord voor...

2011-12-02T15:15:00.001+01:00

Een grote kracht van sociale netwerken is het potentiële bereik van je boodschap of vraag. Je plaatst een bericht, anderen geven dat door binnen hun netwerk enzovoort. En met een beetje geluk krijg je snel een antwoord op je vraag of het beoogde effect van je boodschap. Geredeneerd vanuit jezelf als initiator zou je kunnen stellen dat met sociale media een exponentieel bereik kunt hebben. In beeld ziet er dat zo uit.

Mijn ervaring is dat investeren in een sterk online netwerk ook andersom kan werken. Iemand komt ergens op het internet een interessante bron tegen, iemand in diens netwerk plaatst dat door omdat hij of zij weet dat diens volgers mogelijk ook belangstelling hebben enzovoort. Uiteindelijk komt de boodschap bij mij uit. Zo werkt mijn netwerk en de achterliggende netwerken als een reusachtig filter en als attenderingssysteem. Voor veel van wat ik interessant vind, hoef ik niet zelf 'op pad'. Ik ben steeds minder bang belangrijke zaken te missen. Ze komen vanzelf naar me toe. In beeld ziet er dat zo uit.

Mijn vraag is: hoe zou je dit principe met een raak begrip kunnen omschrijven?

(De diagrammetjes zijn gemaakt met het Gliffy.)

Loop eens binnen in het eLab van Innofun

2011-12-02T01:21:00.000+01:00

Een multitouch table, iPads, touchscreens, moderne computerwerkplekken, maar ook eigentijdse inhoud in de vorm van video's en interactieve presentaties... in Breda is onlangs het eLab van start gegaan, een ruimte waarin professionals uit het basisonderwijs zich kunnen onderdompelen in de wereld van de modernste digitale media. Het eLab is een initatief van Innofun, onderdeel van de Edux Groep.

Sociale media staat centraal in het lab. Doel is om kennis te maken met de nieuwste hardware, maar vooral ook de gebruiksmogelijkheden én visies op eigentijds onderwijs. In het lab worden bezoekers uitgenodigd met elkaar in gesprek te gaan en de wereld van digitale media gezamenlijk te exploreren. Het is dus niet een plek waar je alleen maar kant-en-klare antwoorden krijgt. Het lab bestaat uit verschillende ruimtes met elk een eigen functie.

Iedereen die in het primair onderwijs werkzaam is, is welkom in het eLab. Op woensdag 14 en 21 december is er een vrije inloop. Je kunt dan vanaf 14:30 tot 17:00 uur geheel vrijblijvend een kijkje komen nemen. Je vindt het eLab aan de Stadionstraat 20 in Breda.

Sinds begin van dit schooljaar ben ik als lid van de Advisory Board betrokken bij het eLab.

Stiekem nog online...

2011-11-30T07:44:00.001+01:00

Het 24/7 in contact kunnen zijn met 'peers' vormt - samen met continu laagdrempelig beschikbare entertainment - de enorme aantrekkingskracht van media op kinderen. Dus kan het wel eens gebeuren dat die media gebruikt worden op momenten dat dat niet op zijn plaats is: in de klas, terwijl je in gesprek bent met een goede vriend(in) of in bed, als je eigenlijk moet gaan slapen. De mogelijkheid van directe bevrediging van je behoefte aan contact is dan te sterk om te weerstaan. Alsof je je bevindt in een hedendaags marshmallow experiment...

Wat doe je als ouder als je dochter moet slapen maar stiekem nog aan het twitteren is? Een vraag die ik gisteren als ervaringsdeskundige plaatste op Twitter. Met een antwoord, gebaseerd op het idee dat als het met humor kán, het met humor moet. Omdat mijn dochter me volgt op Twitter, leek het stellen van de vraag wat je als ouder doet als je dochter moet slapen maar stiekem nog aan het twitteren is, een mooi begin.

Vervolgens kwamen er natuurlijk ook antwoorden. Er is niets nieuws onder de zon, zegt @PanicOffice die vroeger stiekem boeken las. Herkenbaar! @MarianBuijssen stelt voor een tweet te sturen dat het tijd is om te gaan slapen, @autimaatschap suggereert om heel slaapverwekkende tweets te sturen. Het goede voorbeeld geven als volwassene helpt ook. @EDikkers verwijst naar haar eigen Wordfeud-gedrag 's avonds laat. En @ivomijland waarschuwt dat een subtiele hint via Twitter ook zomaar als een boemerang terug kan komen: stel dat je twitterende dochter reageert dat je beter met mama kunt kletsen dan op Twitter zitten. Tja...

In gesprek over mediawijsheid met Zeeuwse basisscholieren

2011-11-30T07:28:00.001+01:00

Op 23 en 24 november2011, tijdens de Week van deMediawijsheid, bezochten Herm Kisjes en ik op uitnodiging van de Zeeuwse bibliotheek, vijf Zeeuwsebasisscholen om er met leerlingen in gesprek te gaan over mediawijsheid en hetslimmer gebruik maken van alles wat het internet te bieden heeft. De kinderendeelden enthousiast hun positieve ervaringen en tips, maar vertelden ook waarhet wel eens misgaat.

De bezochte scholen zijn:

· De Lonneboot, Nieuw- en St. Joosland

· De Achthoek, Wolphaartsdijk

· De Ichtusschool, Wolphaartsdijk

· Stamperiusschool, Wilhelminadorp

· De Burcht, Oost-Souburg

Een gewaarschuwdkind...

De leerlingen wisten bij elkaar heel wat tips over veiliginternetten te geven. Zo moet je oppassen met dingen nadoen die je soms inYouTube-filmpjes ziet, zoals het maken van vuurwerk of andere experimenten.Blokkeer mensen die met je willen chatten als je het niet vertrouwt. Eigenlijkmoet je alleen mensen toelaten die je kent. Verder kun je kijken naar wat voornetwerk de ander heeft. Spreek in elk geval niet af met iemand die je nietkent. Vermeld verder in je profielen niet je woonplaats, adres of e-mail. Jekunt natuurlijk wel vertellen wat je hobby’s zijn. Een leerling waarschuwtervoor dat als je credits gaat kopen bij het Hyves-spel Happy Harvest, dat erg veel geld kangaan kosten. Dat geldt uiteraard voor meer online spellen die werken metcredits. En kijk, voordat je een YouTube-filmpje gaat kijken, eens naar deteksten en likes die erbij staan.

Veiligheid

Een hele goede tip is deze: meld je altijd af als je stoptmet computeren, zodat niet iemand anders expres of per ongeluk op jouw accountvan alles kan gaan doen. Een aantal kinderen deelt het wachtwoord met vrienden.Soms omdat een wat ouder kind hen wil helpen. En uit de verhalen van dekinderen blijkt dat het ook gebeurt om het onderlinge vertrouwen tebenadrukken. We adviseren toch je wachtwoord echt voor jezelf te houden, ookomdat vriendschappen soms plotseling overgaan. Maak je wachtwoord ook niet tegemakkelijk. Je naam achterstevoren of de naam van je huisdier is te gemakkelijkte raden door anderen. Aan de andere kant: een te moeilijk wachtwoord is lastigte onthouden. Als je iets downloadt, let er dan op dat je geen virus op jecomputer krijgt. Het best kun je daarvoor een goede virusscanner installeren.

Met elkaar omgaan

Een grappige oplossing voor als iemand iets vervelends tegenje zegt, vonden we deze: zeg gewoon iets aardigs terug. Je kunt ook iemandgewoon ontvrienden, of contact opnemen met een moderator als die beschikbaar is.Zelf moet je vooral goed nadenken voordat je iets op internet zegt: zou je hetzelf leuk vinden om te lezen wat je schrijft? Als je het als grap bedoelt, zeter dan een smiley bij.

Aap!

Een van de leerlingen had een grappige ervaring op Eccky: ze werd geblokkeerd nadat ze onlineverteld had dat ze een spreekbeurt over de aap ging houden. Het woord ‘aap’stond echter in een lijst met scheldwoorden die je niet mag gebruiken. Scheldenen dreigen via het internet is niet altijd erger dan in de echte wereld, vindteen leerling: ‘In het echt kan het ook eng zijn als het gezegd wordt door eengrote man.’

Regels thuis

In veel gezinnen zijn regels over het computergebruik. Dievariëren van afspraken over schermtijd tot wat je wel en niet mag doen op hetinternet. Zo vertelt een leerling dat ze elke foto die ze op haar profiel wilplaatsen eerst aan ouders moet laten zien. Terecht, reageert een ander kind.Zelf heeft ze een keer zonder na te denken een foto van haarzelf in bikini eropgezet.

Gezond gebruik

Teveel computeren is niet goed. Daar zijn we het wel overeens. Maar met name vaders geven niet altijd het goede voorbeeld, aldus enkele leerlingen:'Mijn vader zegt dat ie moet werken, maar dan zit hij te schaken.' Of: 'Mijnvader zit heel de dag aan de computer en mijn moeder moet dan alleen hethuishouden doen. En we zijn met zevenen!' Een jongen adviseert ouders om demogelijkheid online te gamen te blokkeren, ‘anders kom je gemakkelijk in deverleiding te blijven spelen’. De meeste kinderen vinden – net als veel ouders– dat je genoeg buiten moet spelen. En er wordt de afspraak genoemd dat je nietmag nadoen wat je ziet in spel of op internet.

Slim en handig

Je kunt met meer zoekmachines zoeken dan alleen met Google.Denk ook eens aan Bing van Microsoft. Maar: 'Hetis wel lastig als de informatie op verschillende websites niet hetzelfde is.Wat is dan waar?' Een leerling noemt Sommenplaneetals een plek waar je leerzame dingen kunt doen. Een ander werkt met Google Sketchup om 3D-tekeningen temaken. HyperCam is een gratisWindows-programma om een filmpje te maken van wat er op je scherm gebeurt. Wevertellen dat je hiervoor ook Screen-cast-o-matickunt gebruiken. Deze draait vanuit je browser.

Nog enkele tips vanmeesters en juffen en leerlingen

Gebruik je Google en wil je betere resultaten, zoek dan eensmet Geavanceerd zoeken. Eenjuf wijst op Meester Michael, eenleuke bron van heel veel leerzaam materiaal voor in en buiten de klas. Verderhebben we het even over het portretrecht: dat betekent dat je in veel gevallenhet recht hebt de publicatie van een foto waar je op staat te verbieden. En alsje met Wrts werkt, moet je de woorden welgoed invullen, anders leer je ze verkeerd aan.

Zie ook:

Powerpoint-presentatie‘Mediawijs en digislim’
De Symbaloomet de verzamelde tips van Beter Gamen, de juffen en meesters van de scholen énde leerlingen.

Oirschotse ZZP'er ontvangt dit jaar een kerstpakket

2011-11-25T12:27:00.001+01:00

CC-BY jlseagull

Een doos vol lekkernijen, een inspirerend boek of een beschermende paraplu met een fraaie opdruk... elk jaar zien zelfstandigen zonder personeel (tegenwoordig ook wel zelfstandig professionals genoemd) met pijn in het hart hoe werknemers in loondienst in de watten worden gelegd door hun werkgevers. Met gemengde gevoelens doen ze zichzelf dan maar een flesje wijn of een zilveren visitekaartjeshouder cadeau.

Herm Kisjes en Erno Mijland, twee creatieve eenpitters uit Middelbeers, vinden dat dat anders kan. Ze zijn een actie gestart waardoor elke ZZP'er in de gemeente Oirschot aan het eind van dit jaar een blijk van waardering kan ontvangen voor diens inspanningen in het afgelopen jaar.

De oplossing is eenvoudig: ZZP'ers in de gemeente kunnen zich tot en met 15 december aanmelden via een online formulier. Op 16 december ontvangen zij de gegevens van een collega-ZZP'er uit de gemeente, aan wie ze tot en met 21 december een kerstpakket kunnen overhandigen. Zelf ontvangen ze uiteraard voor die datum ook een kerstpakket. Deelnemers worden willekeurig aan elkaar gekoppeld. De kerstpakketten mogen maximaal 25 euro kosten.

De pakketten kunnen aan huis worden bezorgd en ontvangen, maar de overhandiging kan ook tijdens een kerstborrel, gepland op 21 december in Gasterij De Kemphaan aan de Willibrordstraat in Middelbeers tussen 19.00 en 21 uur. Tijdens deze borrel is er tevens gelegenheid een korte kersttoespraak te geven voor wie dat wil.

Het gaat Kisjes en Mijland niet alleen om het kerstpakket. 'Met deze actie organiseren we een leuke ontmoeting tussen ZZP'ers die elkaar misschien niet zo gemakkelijk zullen ontmoeten, omdat ze elkaar nog niet kennen. Deelnemers maken kennis met elkaars werkzaamheden en diensten. Het zou dan ook mooi zijn als het kerstpakket iets te maken heeft met de activiteiten van de gever. En dat maakt het weer gemakkelijker elkaar te vinden in het kader van samenwerking.'

‘Kinderen leren niet wat wij ze doceren’

2011-11-19T19:08:00.001+01:00

Eén leraar, dertig leerlingen. Hoe kun je volgen wat er in al die verschillende koppies omgaat? En begrijpen ze de lesstof wel echt? ‘Verzamel die informatie niet alleen achteraf, maar ook terwijl je lesgeeft’, propageert de Britse emeritus professor Dylan Wiliam (1955). ‘Zo kun je continu bijstellen en verhoog je het leerrendement.’

Begin dit jaar interviewde ik Wiliam voor COS. Wiliam is emeritus professor op het gebied van assessment in het onderwijs aan het Institute of Education van de University of London waar hij van 2006 tot 2010 assistent-directeur was. Hij adviseert momenteel scholen en overheidsorganisaties, zoals het Nationaal Curriculum. Ook wordt hij regelmatig gevraagd door organisaties in de Verenigde Staten. Deze week publiceerde hij een erg interessant artikel (Word-doc) over de vraag hoe het onderwijs zou moeten reageren op de steeds zwaardere eisen die we aan de opleiding van onze kinderen stellen met het ook op het leven en werken in de 21e eeuw. Aanleiding om het interview uit COS er nog eens bij te pakken...

'The Classroom Experiment'
Wiliam maakte in 2010 met de BBC de televisie-documentaire ‘The Classroom Experiment’. De kijkers volgden daarin 14 weken lang een klas van een Britse voortgezet onderwijs-school. Samen met de leraren ging Wiliam op zoek naar eenvoudige ingrepen om het leerproces te versterken én de betrokkenheid van de leerlingen te verbeteren. Een voorbeeld: tijdens traditionele lessen steken onzekere leerlingen minder vaak hun vinger op om vragen te beantwoorden dan hun gemakkelijk presterende, zelfbewuste klasgenoten. Ze krijgen daardoor zelden een beurt en raken minder betrokken bij de les. Wiliam komt met een praktische oplossing. Hij schrijft alle namen van de leerlingen op ijsstokjes. Als de leraar nu een vraag stelt, trekt hij een willekeurig stokje met een naam. De betrokken leerling moet het antwoord geven. Elke leerling kan daardoor op elk moment een beurt krijgen. Continu opletten geblazen dus, voor iedereen. ‘Het gaat in de documentaire niet om nieuwe oplossingen’, zegt Wiliam. ‘De beste leraren gebruiken dit soort ideeën al decennia. Maar ze worden weinig toegepast.’

Kunt u nog wat voorbeelden geven van oplossingen die u met de klas hebt uitgeprobeerd?
‘Als je cijfers geeft voor proefwerken, gaan de leerlingen zich direct met elkaar vergelijken. Voor leerlingen die vaak slechte cijfers halen is dat erg demotiverend. Ik liet de leraren daarom toetsen en opdrachten beoordelen met helpend commentaar in plaats van cijfers. We werkten ook met rode, groene en gele bekertjes tijdens de lessen. Leerlingen konden daarmee aangeven in welke mate ze de stof begrepen. Dat gaf de leraar waardevolle informatie van álle kinderen om zijn verhaal af te stemmen op de klas. En in plaats van één leerling een beurt te geven, lieten we bij een vraag alle leerlingen een antwoord opschrijven op een schrijfplankje om daarna met elkaar in gesprek te gaan over de antwoorden. Ik wilde daarmee leerlingen ook meer van elkaar laten leren. Die gesprekken werkten louterend. Een van de leerlingen, Emily, presteert altijd goed. Ze vertelde me na een groepsgesprek dat ze zich niet had gerealiseerd dat er in haar klas kinderen zaten die hele interessante ideeën hadden. Ze had nog nooit de kans gehad naar ze te luisteren omdat ze steeds de vragen van de leraar aan het beantwoorden was. Leerlingen kunnen dus van elkaar leren. Maar daar moeten we dan wel de situaties voor creëren.’

Ik geloof graag dat uw oplossingen helpen om dertig leerlingen tegelijkertijd te volgen... Maar het blijft toch veel moeilijker dan achteraf toetsen en een cijfer geven.
‘Dat heb je goed gezien. Ik zeg ook niet dat het gemakkelijk is. Wel dat leerlingen niet leren wat een leraar doceert. Iedere leerling interpreteert en verwerkt het verhaal van de leraar anders. De kunst is om als leraar voortdurend te monitoren wat de verschillende leerlingen oppikken, daarop te reageren en erop in te spelen. Ik noem dat de responsiviteit van de leraar voor de behoeften van de individuele leerling. Samen met het betrokken houden van leerlingen bij de les, is dat de belangrijkste kwaliteit van een leraar.’

Gaat het dan vooral om goede, directe feedback geven?
‘Dat is een belangrijk onderdeel, ja. Het is meer dan vertellen op welk niveau de leerling functioneert. Je bespreekt vooral wat er nodig is om beter te worden. Het is niet voldoende om tegen een voetballer te zeggen dat hij meer doelpunten moet scoren. Het is waar, maar het helpt niet echt. Sportcoaches hebben dat heel goed door. Ze doen suggesties: probeer dit eens om in een positie te komen vanwaaruit je meer doelpunten kúnt scoren. Kijken dus naar het proces in plaats van naar het resultaat. Eigenlijk is het begrip feedback in dit kader ook niet handig. Bij goede feedback kijk je niet back (terug), maar juist vooruit. Net als bij een thermostaat gebruik je de actuele informatie die het systeem meet om de temperatuur in de toekomst te verbeteren. Anders gezegd: alleen maar cijfers geven is hetzelfde als zeggen dat het te koud was in de kamer.’

Hoe leidt dat dan allemaal tot betere leerrendementen?
‘Als je leerlingen continu uitdaagt, volgt en feedback geeft, help je ze eigenaar te worden van hun eigen leerproces. En dat is een heel krachtig principe. Het zorgt ervoor dat ze – om met Piaget te spreken – weten wat ze moeten doen als ze niet meer weten wat ze moeten doen. We kunnen daar al mee beginnen als leerlingen 5 jaar zijn. Kinderen hebben dan al het talent na te denken over moeilijke vragen én de manier waarop ze individueel leren. Maar ze leren dat af op school, wellicht omdat leraren het vermogen tot zelfreflectie, ook bij jongere kinderen chronisch onderschatten. Het kan echt anders. Op een kleuterschool liet een leerkracht de kinderen elke maand een zelfportret schilderen. In januari verzamelde ze de portretten en gaf ze terug aan de leerlingen met de vraag: wat is er beter geworden aan je schilderijen? Een van de leerlingen zei: mijn armen komen nu niet meer uit mijn hoofd. Het is een goed voorbeeld van hoe een leerkracht een situatie construeert en vragen stelt die leerlingen helpen om te reflecteren. Ze worden zich er bovendien van bewust dat ze beter worden als ze veel oefenen. En vandaaruit krijgen ze een idee van hoe ze zich verder zouden kunnen verbeteren. En dat is precies wat je ze mee wilt geven als ze zo rond hun 18e de school verlaten. Niet alleen een reeks vaardigheden, maar vooral ook het zelfvertrouwen dat ze nieuwe vragen en problemen zelf kunnen oplossen.’

Het vergroten van de betrokkenheid van leerlingen lijkt me een van de grootste uitdagingen voor het onderwijs.
‘Zeker. Wat leerlingen in de klas moeten doen is meestal nogal saai. Er zijn maar enkele leerlingen die het interessant vinden wat ze op school leren. De harde werkers beseffen dat ze school nodig hebben voor de toekomst. Toch kun je voor alle leerlingen het leren leuker maken. Wij zijn sociale wezens. Laat leerlingen samenwerken, voer discussies, laat ze van elkaar leren... er moet meer met elkaar gesproken worden in de klas. In de ideale klas werken leerlingen samen in tweetallen, viertallen of met de hele groep. Ze werken aan betekenisvolle opdrachten waarmee ze belangrijke vaardigheden opdoen. Je moet leuke dingen bedenken die toch resulteren in specifiek leren. Daarvoor heb je veel kennis nodig van je vak en van de psychologie van het leren, maar je moet ook creatief zijn. Je moet het leerlingen vooral niet te gemakkelijk maken. De autocoureur Mario Andretti zei eens: “Als het voelt alsof je alles onder controle hebt, ga je niet snel genoeg.” Dat geldt ook voor het leerproces.’

U geeft leraren een nogal pittige opdracht. Hoe moeten ze daar invulling aan geven?
‘Onderwijs is een moeilijk en gecompliceerd vak. Het steeds weer beter willen doen, is vooral een kwestie van mentaliteit. De meeste leraren denken dat ze na vijf, zes jaar lesgeven niets meer bij te leren hebben over onderwijzen, dat ze zich niet meer kunnen verbeteren. Dat is een gevaarlijk idee. Want vervolgens zullen ze leerlingen de schuld geven als het leerrendement achterblijft. Ze schrijven dat dan toe aan de beperkte capaciteiten van leerlingen om zo hun zelfbeeld te beschermen. Dat is een nogal cynische houding. Het begint er daarom mee dat we leraren ervan moeten overtuigen dat ze zich moeten blijven verbeteren. Niet omdat ze niet goed genoeg zijn, maar omdat het altijd beter kan. Een leraar die ervan overtuigd is dat hij morgen beter zal zijn in zijn vak dan vandaag, zal iets anders proberen als het vandaag niet lukt in de klas. Helaas denken veel docenten dat levenslang leren vooral belangrijk is voor anderen.’

Vanwaar die weerstand om te blijven leren?
‘Leraren leren het meest over onderwijs in de jaren dat ze zelf op de basis- en middelbare school zaten. Ze kopiëren de gewoonten van hun meesters en juffen en die zijn erg moeilijk te doorbreken. Daarnaast hebben ze het gevoel dat ze niet zelf kunnen beslissen over hoe ze de dingen aanpakken in de klas. Ze voelen zich niet in staat om de kwaliteit van het leren door hun leerlingen te verbeteren. Voor wat betreft de inhoud van het curriculum is dat wellicht terecht, maar als het gaat om de pedagogiek, hebben leraren wel degelijk alle touwtjes in handen om het in hun klas te doen, zoals ze denken dat het zou moeten.’

Wat kunnen ze concreet doen om beter te worden?
‘Goede voorbeelden delen, bij elkaar gaan kijken, gesprekken voeren in intervisiegroepen. Maar het gaat uiteindelijk wel om jou en wat jij beter wilt gaan doen. Jij bent de professional en zult zelf de doelen moeten stellen. Waar wil jij beter in worden? Docenten moeten ook veel meer reflecteren op de effectiviteit van hun onderwijs.’

Ondertussen moeten leraren ook nog mee in de vaart der volkeren. Hoe moeten ze omgaan met de uitdagingen voor eigentijds onderwijs?
‘We kunnen ons de wereld nog niet voorstellen waarin onze kinderen straks zullen binnentreden. Daarom moeten we leerlingen voorbereiden op beroepen die nog niet bestaan. Ze hebben vaardigheden nodig voor de 21e eeuw, zoals creativiteit. Maar we moeten de vaardigheden van de 19e eeuw daarbij niet vergeten. Leerlingen moeten wiskunde leren, goed kunnen lezen en exacte vakken doen. We moeten de oude vaardigheden niet vervangen, maar zoeken naar de juiste combinatie met nieuwe vaardigheden.’

Tot slot, in de BBC-documentaire biedt u vooral ‘low tech’ oplossingen aan: ijsstokjes, schrijfplankjes, kartonnen bekertjes. Biedt ict niet veel krachtiger oplossingen?
‘Technologie zal erg belangrijk worden in de klas. Maar zover zijn we nog niet. Neem nu het digitale schoolbord. Vijf jaar geleden heeft de Britse regering het aantal digiborden op scholen in razend tempo verdubbeld, maar het heeft niet geleid tot enige verbetering in de prestaties van leerlingen. Het maakt duidelijk dat je er niet bent met alleen het ter beschikking stellen van middelen. We moeten werken vanuit de vraag wat we leerlingen willen leren, niet vanuit wat de technologie allemaal te bieden heeft. Je kunt de hele klas laten antwoorden met stemkastjes, maar als je het belangrijk vindt dat leerlingen hun eigen antwoorden leren formuleren, moet je geen tool inzetten die gebaseerd is op multiple choice. We moeten computers ook niet gebruiken om leraren te vervangen, maar om omgevingen te creëren waarin je tot leren kunt komen en de vaardigheden kunt aanleren die je nodig hebt.’

Zie ook deze eerdere blog over het werk van Wiliam.

Leerlingen betrekken bij ict op school: voorbeelden gezocht!

2011-11-14T20:14:00.001+01:00

Leerlingen van Stad & Esch in Meppel over hun rol als JIC'er

Ze pingen op hun Blackberry’s en zijn actief op Facebook. Ze vinden in een handomdraai een filmpje op YouTube waarin een scheikundeproef wordt uitgelegd. Ze vinden ‘op de tast’ het juiste knopje of kabeltje. Voor veel jongeren hebben sociale media en technologie aanzienlijk minder geheimen dan voor de leraren en andere medewerkers van hun school. Kun je gebruik maken van die expertise?

Steeds meer scholen beantwoorden die vraag bevestigend. Ze zetten jongeren in om technische probleempjes op te lossen of leraren te helpen bij het gebruik van ict. Deze eerste experimenten lijken meer op te leveren dan alleen het oplossen van dagelijkse problemen met het netwerk, het digitale schoolbord of de elektronische leeromgeving. Leerlingen die in de vorm van betekenisvolle opdrachten een bijdrage leveren aan het werken met ict op de school zorgen ervoor dat het gebruik van ict in hun school versneld wordt. Daarnaast tonen zij meer betrokkenheid bij en motivatie voor de school en hun studie én ze worden mediawijzer in het gebruik van digitale media. Dat laatste is niet vanzelfsprekend. Jongeren mogen dan handig zijn met de knoppen, als het gaat om effectief communiceren of efficiënt omgaan met informatie zijn ze lang niet altijd vaardig genoeg. Op school werken met digitale media draagt bij aan die vaardigheden.

Voor een nieuwe publicatie zijn Kennisnet en ik op zoek naar goede voorbeelden van projecten waarbij scholen gebruik maken van de kennis van of interesse in technologie. Ieder project zal beschreven worden aan de hand van een interview met een betrokken medewerker en een leerling. Is uw school bezig met een dergelijk project of kent u goede voorbeelden op een school, stuur ons dan per e-mail een beknopte beschrijving van het project en de gegevens van een contactpersoon.

Mail naar Erno Mijland, erno@mijland.nl of Petra Balk, p.balk@kennisnet.nl.

Zie ook mijn eerdere blogpost over de sessie bij Kennisnet over dit thema.

Nachtburgemeesterscongres in Middelbeers

2011-10-30T22:45:00.002+01:00

Groepsfoto van de deelnemende nachtburgemeesters.

Afgelopen maanden hebben we in mijn woonplaats Middelbeers met een klein, maar razend enthousiast team een uniek evenement georganiseerd: een Eerste Internationale Nachtburgemeesterscongres. Gisteren was de grote dag waarop we dertien nachtburgemeesters verzamelden in een tijdelijk congrescentrum op het dorpsplein om samen met dagvoorzitter Boris van der Ham en gastspreker Anton Zijderveld een programma te brengen waarin de rol van de nachtburgemeester centraal stond, samen met de vraag hoe we het culturele leven in stad en dorp levendig kunnen houden. Het werd een vrolijke ontmoeting tussen kleurrijke aanjagers van cultuur, met toch ook de serieuze ondertoon van zorg over het cultuuronvriendelijke klimaat dat in Nederland steeds meer de overhand krijgt.

Met mede-organisator Harrie van Hoof
ontvang ik René Bom en partner.

Binnen het team was ik verantwoordelijk voor PR, waarbij ik uiteraard veel gebruik heb gemaakt van sociale media (Twitter, Flickr, Blogger). Op de website bij het project vind je verslagen in woord en beeld en informatie over de nachtburgemeesters die erbij waren.

De foto's bij deze blog zijn gemaakt door Hans Gerritsen.

Popplet: 25 vragen over sociale media

2011-10-20T13:53:00.001+02:00

Voor een rondetafeldiscussie tijdens de ontmoetingsdag van opleidingsdocenten en Fontys Contact Docenten heb ik de 25 meest gestelde vragen over sociale media in een Popplet gezet. Dit is een soort mindmap, waaraan je met meerdere mensen tegelijk kunt werken. Ik heb er nu enkele ideeën vanuit de rondetafeldiscussie zelf aan toegevoegd.

Film: 'Van safe zone naar real life'

2011-10-18T07:49:00.001+02:00

'Van safe zone naar real life' is een korte documentaire waarvoor Herm Kisjes en ik vier gamers interviewden over de plek die het gamen in hun leven inneemt en heeft ingenomen. Bond, Mike, Frank en Bart vertellen hoe ze kennis maakten met de wereld van het gamen, hoe ze er in hun jonge jaren mee omgingen en hoe dat nu is. Ook vertellen ze hoe ouders jonge gamers zouden moeten opvoeden. De film gaat over de aantrekkingskracht van games, maar ook over wat je mist als je te veel blijft hangen in het gamen.

De film is gemaakt door de Eindhovense filmmaker Phocas Kroon. Op vrijdag 14 oktober 2011 ging de film in première tijdens het symposium over het begeleiden van gamende jongeren met autisme in Eindhoven. Frank, een van de geïnterviewden, heeft de diagnose autisme.

Verdieping op zondag

2011-10-16T13:43:00.004+02:00

The School of Life is een Britse organisatie die programma's biedt gericht op persoonlijke groei, zoals lezingen en workshops. Bijzonder voor ons aan de andere kant van het kanaal zijn de Sermons. Dit zijn lezingen op zondag waarin een spreker een onderwerp op een luchtige manier diepgang geeft. De lezingen worden op video opgenomen en zijn beschikbaar via het Vimeo-kanaal van The School of Life. Elke Sermon begint met samenzang: een populair lied dat qua thematiek aansluit bij het onderwerp van de Sermon. De spreker vult daarna zo'n drie kwartier op eigen wijze met een eigentijdse variant op de preek.

Eerder bekeek ik al boeiende Sermons van filosoof Alain de Botton en auteur/spreker Sir Ken Robinson. Gisteren kwam daar de sprankelende presentatie van game-ontwikkelaar Jane McGonigal bij. McGonigal legt verrassende verbanden tussen het spelen van games, ons denken over productiviteit en de nieuwste inzichten over geluk vanuit de positieve psychologie. En passant betrekt ze het publiek bij haar verhaal, onder andere met een hilarisch spelletje Massive Multiplayer Thumb Wrestling.

McGonigal introduceert de luisteraar onder andere in het PERMA-model van psycholoog Martin Seligman. De letters van dit acroniem staan voor de dingen die ervoor zorgen dat we gelukkig worden van onze activiteiten:

Pleasure: geeft de activiteit plezier, geniet je ervan?
Engagement: voel je je betrokken?
Relationship: draagt de activiteit bij aan de relaties met anderen?
Meaning: geeft de activiteit het gevoel dat je bijdraagt aan iets 'groters'?
Accomplishment: geeft de activiteit de voldoening dat je een doel hebt bereikt?

Het PERMA-model is een mooi perspectief om te kijken naar de dingen die je doet en wilt gaan doen.

Gepresenteerd: BoekTweePuntNul

2011-10-08T19:50:00.000+02:00

Vandaag is in Beeld & Geluid in Hilversum het boek BoekTweePuntNul gepresenteerd. Het boek is het resultaat van een uniek crowd sourcing project van initiatiefnemers Louis Hilgers en Tessa Zadelhoff en hun samenwerking met Van Buurt Boek.

Het project startte eerder dit jaar met een bericht op Twitter van de initiatiefnemers met de vraag: wie wil er mee helpen aan het schrijven van een boek met korte beschrijvingen van sociale media-tools? In korte tijd meldden zich zo'n 125 belangstellenden, die vervolgens aan de hand van een vast format aan de slag gingen met hun bijdragen. In de zomer werden deze bijdragen geredigeerd en opgemaakt. Het resultaat is een handzaam naslagwerk met beschrijvingen van tools als Twitter, Foursquare, Flickr, Google Docs, Blogger en Dropbox.

Het boek is uitgebracht in een publiekseditie en een editie voor het onderwijs. In deze laatste staan bij elke tool een praktische tip voor het toepassen in de les. Denk daarbij aan het maken van een gezamenlijke digitale mindmap, het maken van een digitale poster als verwerking van de lesstof of het maken van een klasseblog. Daarnaast bevat de onderwijseditie inleidende hoofdstukken- de didactiek van sociale media in de dagelijkse lespraktijkover het omgaan met sociale media op school, over beter leren met 2.0 en over lerende netwerken. Ik leverde een bijdrage over het belang meer aandacht te besteden aan denkvaardigheden in het onderwijs.

Via mijn webwinkel is uitsluitend de onderwijseditie verkrijgbaar. Voor de publieksversie kunt u terecht op de website bij het project.

Terugblik op Competent City

2011-10-07T08:54:00.000+02:00

Afgelopen maandag verzorgde ik twee workshops over sociale media in het onderwijs tijdens Competent City, de conferentie voor het mbo. Een uitgebreide terugblik met foto's, video's en verslagen vind je op deze website.

Online 360 graden feedback

2011-10-04T11:18:00.000+02:00

Morgen verzorg ik een presentatie in Soest over de Universiteit van Middelbeers, mijn levensexperiment over de kracht van informeel leren met internet en sociale media en het denken over een hogere vorm van autodidactiek.

Een van de aspecten van sociale media is dat je heel gemakkelijk feedback kunt verzamelen over je werk. Rond dat gegeven ben ik een experiment gestart, waarbij ik feedback vraag aan iedereen die mijn schrijfwerk en/of mijn presentaties kent. Het experiment is gebaseerd op de uitgangspunten:

feedback van een grotere groep mensen dan gebruikelijk, inclusief mensen die wat minder dicht op mijn werk zitten;
geen doorwrochte adviezen in volzinnen, maar korte feedback, bij voorkeur in trefwoorden.
anonieme feedback

Het experiment bestaat uit onderstaand online formulier, gemaakt met Google Docs, dat je hieronder vindt. Hierin kunnen twee korte opmerkingen ingevuld worden: een positief punt en een leerpunt. De input verzamel ik in een Wordle-woordenwolk. Na afloop van het experiment, zal ik via dit weblog verslag uitbrengen van de opbrengst.

Doel van het experiment is om te kijken of dit soort feedback bruikbare inzichten oplevert voor het verbeteren van mijn werk én het focussen op mijn sterke kanten.

&lt;p&gt;Bezig met laden...&lt;/p&gt;

Betrek me!

2011-09-29T10:00:00.001+02:00

Het betrekken van leerlingen bij de vormgeving en de organisatie van het onderwijs... het is een allerminst vanzelfsprekend uitgangspunt op de Nederlandse scholen. En dat is jammer, want in de praktijk blijkt het op vele manieren te werken.

Op 21 september was ik bij een bijeenkomst op Kennisnet, waar we met leerlingen en leraren van de Werkplaats Kees Boeke (PO) en Stad en Esch (VO) nadachten over hoe je aan dit principe invulling kunt geven. Uit een brainstorm kwamen mooie ideeën, soms gebaseerd op praktijkervaring, zoals:

leerlingen geven workshops aan leraren op de thema's waarin zij goed zijn en de leraar een achterstand ervaart (denk aan gebruik van sociale media, een knoppencursus voor het digitale schoolbord of de actuele trends onder jongeren)
goede (digitale) werkstukken van leerlingen blijven beschikbaar als (aanvullende) lesstof, bijvoorbeeld in de elektronische leeromgeving
leerlingen in het VO of MBO geven een gastcollege over de gang van zaken op hun school voor potentieel toekomstige leerlingen in het PO of VO.
leerlingen maken een film over de school die getoond kan worden op de open dag van de school

Eerder schreef ik voor de website Onderwijs van Morgen al over dit soort ideeën. Een voorbeeld dat ik in mijn presentaties vaak laat zien, is dat van leerlingen van het Amstelveen College. Zij bouwden een systeem dat roosterwijzigingen via Twitter publiceert, zodat leerlingen op de hoogte blijven via het gereedschap dat ze toch al gebruiken.

Ken je voorbeelden van projecten waarbij leerlingen meer betrokken worden bij het onderwijs? Ik lees het graag via de reacties op deze blogpost...

Op 29 november verzorg ik een rondetafelsessie over dit onderwerp op het 7e Nationale Havo/Vwo congres in Eindhoven. Ik ben benieuwd naar de ideeën en inbreng van de deelnemers.

Tip: voor het Havo/Vwo-congres worden 2 gratis kaarten verloot. Om kans te maken op een kaart, laat je voor 14 oktober a.s. je gegevens achter op deze website.

Wordfeud: tips & trucs

2011-09-17T14:13:00.001+02:00

De fanatieke Wordfeud-speler doet niet zomaar wat, maar gebruikt strategieën om de ander af te troeven. Enkele tips & trucs:

Pas alleen als het echt niet anders kan. Wissel liever via 'menu' je letters om ('swap tiles'). Doe dat strategisch. Je mag omwisselen totdat er nog zeven 'tiles' beschikbaar zijn. Ruim net voor die tijd die onmogelijke letters op en zadel er je tegenstander mee op.
Woordlengte zegt weinig over het puntenaantal. Leg liever een slim gelegd kort woord met veel punten, dan een lang woord met weinig punten.
Geef je met je woord de ander toegang tot het aanleggen van een woord met dubbele of drie keer waarde, overweeg dan of het dat waard is.
Creëer met een woord alvast ruimte om een volgend woord aan te leggen, bijvoorbeeld als je daarmee lastige letters kwijt kunt.
Blokkeer met een woord de mogelijkheid voor je tegenstander om op een dubbele of drie keer woordwaarde te komen.
Leg horizontale woorden die tegelijkertijd een verticaal woord met 1 letter verlengen (of andersom natuurlijk). Beide woorden tellen dan mee. Dat is niet het geval als je door een woord heen legt.
Focus niet alleen op woordwaarde. Een letter met een hoge waarde op drie keer letterwaarde geeft misschien een hogere score.
Speel vals! Gebruik Andy's Anagram Solver om woorden te vinden met de letters die je hebt.

Waarschijnlijk pas je een of misschien zelfs alle strategieën al toe. Heb jij nog een gouden tip? Deel het via de reactiemogelijkheid bij dit bericht.

Wordfeud: Scrabble als verslavende 'social game'

2011-09-17T10:11:00.000+02:00

Maak met zeven willekeurige letters een woord en leg het op het speelbord. Iedere letter heeft een waarde. Sluit aan bij andere woorden en probeer extra waarde te genereren door op de vakjes met twee of drie keer woord- of letterwaarde uit te komen. Ja, het lijkt verdacht veel op Scrabble, maar het heet Wordfeud.

Het verschil: je speelt het op je smartphone (iPhone of Android) tegen andere deelnemers die een Wordfeud-account hebben. Dat kan een willekeurige, anonieme tegenstander zijn, maar ook een bekende die zich elders op deze planeet bevindt. Tijdens het spelen kun je chatberichtjes uitwisselen.

Wordfeud is daarmee een mengvorm tussen een game en een sociale media-tool. En dat is meteen de kracht van het spel.

Wordfeud heeft veel slimme ingrediënten die het tot een verslavend spel maken:

allereerst is het een erg leuk spel, dat bij de meeste generaties positieve associaties oproept (gezellig!) met het verwante bordspel;
instappen is laagdrempelig: iedereen kan het spelen, een account is gratis en zo gemaakt;
je speelt tegen een mens van vlees en bloed, die - hoe anoniem ook -altijd verrassender speelt dan een computer;
er is altijd een tegenspeler beschikbaar en je kunt gemakkelijk meerdere spellen tegelijk 'in de lucht hebben', waardoor je zo intensief kunt spelen als je wilt;
doordat je met echte mensen speelt ervaar je een zekere sociale druk om (snel) te reageren op zetten van je tegenstander (ook al krijg je van het systeem maximaal 72 uur speeltijd voor elke zet);
omdat het spel op je mobiele telefoon draait, heb je het in principe altijd bij je en kunt dus elk loos moment invullen met spelen;
het spel stuurt zogenaamde push-berichten: op het scherm krijg je een lastig te negeren alert te zien dat je tegenstander een zet heeft gedaan.

Ik heb de risico's van dit alles al aan den lijve ondervonden: een spannend potje dat ik dezelfde avond nog tot te laat heb uitgespeeld, waarna ik niet meteen de slaap kon vatten van de adrenaline én het niet kunnen weerstaan van een het maken van een zet, terwijl ik met andere, belangrijker dingen bezig was.

Aan de andere kant besprak ik met een tegenspeelster - een docente Nederlands - de mogelijkheden van het spel in het onderwijs in het kader van woordenschat. Organiseer een match tussen verschillende klassen! Ook voor de vreemde talen, want Wordfeud speel je ook in het Engels, Deens, Frans, Noors, Spaans en Zweeds.

Meer fun met Twitter

2011-08-28T13:31:00.000+02:00

Mijn dochter, mijn neefjes en nichtjes, kids uit dorp... sinds kort verschijnen er steeds meer tieners in mijn tijdlijn op Twitter. Hartstikke leuk! Ik lees echter bijna alleen maar over wat ze aan het doen zijn, waar ze naartoe gaan, wat er op tafel komt bij het avondeten en dat ze iets leuk vinden of zich vervelen. Vooral veel eenrichtingsverkeer dus.

Ik sta te popelen ze uit te dagen meer uit Twitter te halen en het ook echt als een sociaal medium te gebruiken. Niet alleen omdat het leuk is, maar ook omdat het je echt iets oplevert. En omdat ik ervan overtuigd ben dat als je met jongeren in gesprek gaat over de mogelijkheden van internettoepassingen, je een gemakkelijkere ingang creëert om het ook over de risico's te hebben. Daarom verzamel ik nu tips voor meer fun met Twitter.

Dit heb ik tot nu toe bij elkaar bedacht:

Een leuk filmpje gezien op YouTube? Kopieer de link en plak hem inTwitter, zodat je vrienden er ook van kunnen genieten. Tip: met Bit.lykun je de link inkorten, zodat er meer ruimte overblijft om iets tevertellen over het filmpje. Sommige Twitter-programma's doen dat inkorten automatisch. Je kunt ook andere links delen, bijvoorbeeld naar foto's of websites.
Twijfel je ergens over of heb je een vraag, laat dan je vrienden meedenken! Zal ik dit T-shirt of dat vestje aandoen voor het feest? Welke bioscoopfilm moet ik zeker eens gaan bekijken?
Gebruik de zoekfunctie van Twitter om het laatste nieuws te ontdekkenover je woonplaats, je favoriete artiest of meningen over hetprogramma dat je aan het bekijken bent. Gebruik het # om beterezoekresultaten te krijgen.
Doe samen iets creatiefs met Twitter. Maak een estafetteverhaal,waarbij je om de beurt een stukje van 140 tekens schrijft. Laat anderen jouw mop afmaken: 'Er lopen twee chimpansees in de supermarkt. Zegt de een tegen de ander...' Of geef de voorzet voor een leuke Twitter-discussie met opdrachten als: #ditzouiknooitdurven of#hiermoestikerghardomlachenvandaag.
Stel een vraag met de hashtag #durftevragen. Zoals: hoe voorkom ik een lekkeband? Of: wat is een goede smoes als ik te laat op school kom? Misschien krijg je een verrassend antwoord van Twitteraars die je nog niet kent.

Aanvullingen? Ik zie ze graag tegemoet via de reacties op deze blog. De opbrengst zal ik binnenkort verwerken in een prikbordposter op A4-formaat.

Lees ook:

Is het verstandig om een 12-jarige te laten Twitteren? door Justine Pardoen
Wat zet je wel en wat zet je niet op internet?

Mislukte tekening

2011-08-26T22:29:00.000+02:00

Gisteren was ik op bezoek bij een kennis. De deur gaat open, zijn zoontje staat in de deuropening, terwijl hij eigenlijk bezig was met naar bed gaan. Wil nog even trots de tekening laten zien die hij gemaakt heeft voor zijn moeder die morgen jarig is. Een kleurrijk werkje met een prominente plek voor de grote cijfers '45'. Vader toont zich zichtbaar ongemakkelijk. "Maar mama wordt 44, jongen..."

Direct verdwijnt de trotse glimlach van het gezicht van het jongetje om plaats te maken voor een mengeling van teleurstelling en boosheid. Hij gooit zijn tekening op de grond, voor de voeten van zijn vader. "Nou is hij helemaal mislukt en ik kan nooit meer op tijd zo'n mooie maken." Nu voel ik me ook ongemakkelijk bij dit kleine drama in het leven van een onschuldig kereltje.

"Ik heb een oplossing!" zeg ik, denkend aan hoe ik dit soort crisissituaties oploste in de periode dat mijn dochter zijn leeftijd had. "Laat je tekening nog eens zien." Benieuwd, maar ook met een blik waarin nog de nodige twijfel te zien is, pakt het jongetje zijn tekening en laat hem aan me zien.

"Nou, dit gaat helemaal goed komen", voer ik de spanning wat op. "Kijk, als je nou eens voor die 4 een 4 zet, dan staat er 44. Dan maak je van die 5 een mooie bloem of een versiering. Wedden dat je mama er niks van zal zien?" En dan klaart het beteuterde gezicht op. "Dat ga ik doen!'

Blij met de iPad

2011-08-23T16:00:00.000+02:00

Ik had al een desktop computer en een laptop. Toch besloot ik een paar maanden geleden de iPad 2 aan te schaffen. Laat ik eens een tussenbalans opmaken met enkele positieve en enkele negatieve ervaringen...

Positieve ervaringen

Mijn mail en sociale media check ik regelmatig via de iPad, via WiFi of 3G. Het apparaat is direct gebruiksklaar en tikken van updates en antwoorden gaat beter dan op de mobiele telefoon. Bovendien gaat de batterij lang mee.
Flipboard is dé (gratis) app... dit programma vertaalt updates van je favoriete websites en de laatste Twitter-berichten in een magazine-achtige interface. Inclusief bladeren met een 'swipe' en in- en uitzoomen.
Aantekeningen maken tijdens bijeenkomsten en besprekingen doe ik in iA Writer. Anderen hebben geen last van toetsenbordgetik en ik heb na afloop mijn aantekeningen digitaal 'in the cloud'.
Ik gebruik de iPad ook naast de vaste computer als extra scherm of apparaat. Op de iPad draai ik dan bijvoorbeeld een rekenmachine of mijn telebankieren-app om op de vaste computer mijn administratie te doen in een spreadsheet.
Met een koppelstuk hang ik de iPad met HDMI aan de televisie. De beeldkwaliteit van foto's of video's (Uitzending Gemist, TED) is opvallend goed.
De iPad is licht en gebruiksvriendelijk. Je neemt hem gemakkelijker in de hand dan een laptop om op de bank, in bed of in de keuken te gebruiken.
De iPad is een plezierige afstandsbediening voor het Sonos-muzieksysteem dat ik sinds kort gebruik.

Negatieve ervaringen

De iPad ondersteunt geen websites met Flash. Dat zijn er toch nog heel wat. (Er zijn wel wat oplossingen via omwegen, maar die zijn toch wat omslachtig.)
De kwaliteit van de camera ontmoedigt om foto's en filmpjes te maken met de iPad.
Lezen van langere teksten en boeken - een van de beloften van de iPad - lukt me redelijk, maar is niet echt mijn ding.
Ik had gedacht dat ik presentaties zou gaan draaien vanaf de iPad. Vooralsnog vind ik de opzet van een laptop met afstandsbediening prettiger werken. Wel handig is om in kleine settings een presentatie te laten zien, bijvoorbeeld aan een of twee gesprekspartners.
Van al dat genavigeer krijg je snel veel vette vingers op het scherm.

Geen enkel apparaat is perfect, maar de iPad past goed bij mijn manier van werken. Voorlopig mag hij blijven...

Trots op je school

2011-08-21T20:56:00.003+02:00

De scholen zijn weer begonnen! Uitgerust en misschien met goede voornemens beginnen leraren en leerlingen aan een jaar vol nieuwe onderwijsuitdagingen. Een jongen belooft zijn ouders dit jaar echt voor wat meer dan die zes te gaan. Een leraar neemt zich voor meer aandacht te hebben voor het welbevinden van zijn leerlingen.

Voor wie in het onderwijs nog geen goed voornemen heeft, maar er eigenlijk best een zou willen hebben, heb ik een suggestie: het voornemen leerlingen (nog) trotser te laten zijn op hún school. De school is immers een plek van iedereen die er dagelijks rondloopt... leraren, ondersteunend personeel, schoolleiding én leerlingen. En volgens mij wil iedereen die deel uitmaakt van een gemeenschap daar trots op zijn en die trots laten zien en horen. Ook leerlingen. Gewoon, dat als iemand op een feestje aan je vraagt op welke school je zit, je het leuk vindt die vraag te beantwoorden.

Aanleiding voor die gedachte was een online gepubliceerd artikel, begin deze maand, waarin journalist Joris van Meel kopte '#kutschool! Of: Hoe scholen om moeten gaan met sociale media'. Het verhaal gaat onder andere over het feit dat leerlingen soms via sociale media hun frustraties of ongenoegen uiten over de school. Ik dacht vervolgens: wie wil er nu op een #kutschool zitten? Niemand toch?

De vraag is natuurlijk: hoe transformeer je een gevoel van frustratie over de eigen school in een gevoel van trots? Ik denk dat het antwoord is: medeverantwoordelijkheid, een gevoel van eigenaarschap en dialoog tussen alle betrokkenen bij de school. Een vraag kan dan zijn: jij bent ontevreden over de school... wat zouden we gezamenlijk kunnen doen om dat te veranderen? In een eerder artikel op de website Onderwijs van Morgen heb ik een aantal concrete suggesties gedaan voor het betrekken van leerlingen bij de school. Trotse leerlingen betekent een goede sfeer op school, betere resultaten en gratis PR.

Komende week begint mijn dochter (12) aan een nieuwe fase op een nieuwe school. Ik hoop dat ze straks trots is op haar school.

En ook voor mij begint een nieuw seizoen van werken voor en rondom het onderwijs: schrijven van artikelen, workshops en presentaties verzorgen... Ik hoop dat ik op mijn manier een bijdrage mag leveren aan goed en plezierig onderwijs dat leidt tot nog meer trotse leerlingen.

De 25 meest gestelde vragen over sociale media in het onderwijs

2011-07-12T21:27:00.002+02:00

Met welke 25 vragen worstelt men het meest als het gaat om het omgaan met de mogelijkheden én risico's van het gebruik van sociale media als Twitter, Facebook en Hyves in het kader van het onderwijs? Hier zijn de 25 meest gestelde vragen over sociale media in het onderwijs!

Wat is de toegevoegde waarde van het gebruik van sociale media in het onderwijs en is daar bewijs voor?
Sociale media doen de grenzen tussen privé en school vervagen. Hoe ga je daar als leraar, als leerling en als school mee om? Hoe ga je om met de verschillende rollen die je tegelijkertijd hebt (leraar, vriend, leerling, collega)?
Hoe maak je leraren en leerlingen mediawijzer op het gebied van het gebruik van sociale media, bijvoorbeeld als het gaat om het beoordelen van informatie en het hanteren van normen, waarden en etiquette?
Hoe kun je sociale media inzetten om de communicatie met alle doelgroepen van de school te faciliteren in het kader van pr en werving, ouderbetrokkenheid, logistieke zaken, samenwerking met partners (bedrijven en zorgprofessionals om de school)?
Hoe ga je om met de (mogelijk vermeende) kloof m.b.t. kennis, vaardigheden en houding op het gebied van sociale media tussen leerlingen en leraren, tussen leraren onderling (jong en ouder) en tussen leerlingen onderling?
Hoe organiseer je deskundigheidsbevordering op het gebied van sociale media in het onderwijs en hoe bevorder je het enthousiasme daarvoor?
Hoe ga je om met eventuele verschillen tussen de visie en de regels die ouders hanteren in de opvoeding van het kind en de visie, regels en aanpak op de school?
Hoe borg je de veiligheid voor kinderen als ze sociale media gebruiken? Hoe voorkom je confrontaties met digitaal pesten, misbruik, ongewenste reclame en informatie waar de kinderen nog niet aan toe zijn en hoe bescherm je hun privacy?
Hoe maak je een goede keuze in het besteden van tijd en aandacht aan de steeds sneller groeiende stroom aan informatie en mogelijkheden, zonder daarbij de focus op andere belangrijke doelen te verliezen?
Als je sociale media in het onderwijs wilt toepassen voor specifieke doelgroepen, wat moet je dan anders doen? Denk daarbij aan autisme, dyslexie, pubers, hoogbegaafdheid, speciale onderwijszorg, laaggeletterdheid enzovoort? En vanaf welke leeftijd kun je sociale media gebruiken?
Hoe creëer je vertrouwen en een veilige en productieve leer- en werkomgeving met sociale media, zodat deelnemers zich kwetsbaar durven op te stellen en de bereidheid hebben om te delen, elkaar feedback te geven en bij te dragen?
Hoe voorkom je dat leerlingen informeel gaan communiceren met elkaar en met de buitenwereld als je ze met devices laat werken waarmee ze op het internet kunnen (omdat ze daarmee toegang hebben tot sociale media)?
Waar vind je goede voorbeelden van gebruik van sociale media in het onderwijs?
Welke sociale media-tools en functies gebruik je voor welk doel, welk vak en welke doelgroep?
Wat zijn de eisen aan de infrastructuur van de school om met sociale media in het onderwijs te kunnen werken, zowel op het gebied van hardware als op het gebied van connectiviteit?
Welke mogelijkheden zijn er voor de inzet van sociale media voor assessment, toetsing en het volgen van de voortgang van het leerproces?
Hoe integreer je op een overzichtelijke, efficiënte manier sociale media in je mix aan leermiddelen (van boek tot ELO)?
Hoe houd je zicht en grip op wat leerlingen en medewerkers van een school via sociale media delen met de wereld en wat voor afspraken maak je daarover?
Als je sociale media wilt gaan gebruiken in het onderwijs, hoe vind je dan de balans tussen virtueel en in real life werken, tussen individueel en samenwerken en tussen formeel leren en informeel leren?
Moet je als het om sociale media in het onderwijs gaat wel een early adopter zijn? Straks blijkt het allemaal een hype te zijn. Kun je niet beter een smart follower zijn?
Hoe ga je om met het probleem dat iedereen persoonlijke voorkeuren heeft voor sociale netwerken, maar dat je je om samen te werken in eenzelfde virtuele omgeving moet bevinden?
In hoeverre mag je van leerlingen en leraren die nadrukkelijk kiezen voor een meer offline bestaan, eisen dat ze meedoen in het online samenwerken?
Hoe zorg je ervoor dat kennis, vaardigheden en attitudes met betrekking tot gebruik van sociale media ook een bijdrage gaan leveren aan een toekomstige rol in de samenleving?
Hoe verandert het gebruik van sociale media je rol als leraar? Word je inderdaad - zoals vaak wordt gesteld - meer procesbegeleider dan kennisoverdrager?
Hoe kom je stapsgewijs van een visie op leren naar een concrete keuze voor en aanpak van het invoeren van sociale media in je onderwijs, waarbij je ook draagvlak creëert?

Tot slot nog een vraag vanuit de leraar die al enthousiast is over het inzetten van sociale media in het onderwijs: 'Hoe overtuig je collega’s, bestuurders en leerlingen van het nut en de meerwaarde ervan?'

Vijf maanden geleden publiceerde ik het gratis 'Ideeënboek sociale media in het onderwijs'. Geïnteresseerden konden de pdf downloaden in ruil voor een bericht aan hun followers op Twitter of door het stellen van een goede vraag over het onderwerp.

Vandaag namen Marlous Vaes (Innofun), Suzanne Schut (Kennisnet) en ik de eerste vijfhonderd van in totaal zo'n duizend verzamelde vragen onder de loep. In de inspirerende omgeving van Seats2Meet Strijp S in Eindhoven maakten we een mindmap van Post-its om zicht te krijgen op de vragen waar mensen in en om het onderwijs mee zitten als het gaat om het gebruik van sociale media in de klas en het schoolgebouw. In bovenstaande 25 vragen hebben we deze vragen gecomprimeerd. Een prachtig stukje co-creatie, waarvan we het resultaat graag met je delen. Zelf zullen we in elk geval via onze werkzaamheden deze vragen beantwoorden, nader onderzoeken of jou / jouw organisatie helpen een passende antwoord te vinden.

Bovenstaande vragenlijst publiceren we onder de CC-BY Creative Commons Licentie. Dat betekent dat de lijst met bronvermelding overgenomen mag worden. De juiste bronvermelding is dan:

Mijland, E., Schut, S. en Vaes, M., De 25 meest gestelde vragen over sociale media in het onderwijs.

Wat is jouw lijflied?

2011-07-03T09:48:00.000+02:00

De tekst beschrijft hoe je in het leven staat, kan je telkens weer opmonteren op momenten dat je dat nodig hebt of functioneert als een vriendelijke 'reminder' aan de hogere doelen die je jezelf ooit hebt gesteld. De muziek sluit daar als het goed is naadloos bij aan. Het lijflied is de muzikale evenknie van het persoonlijke motto. Een lijflied geeft je kracht. Mijn dokters-zonder-diploma-advies luidt dan ook: iedereen een lijflied!

Naar aanleiding van m'n vraag op Twitter naar de lijfliederen van anderen, passeerden gisteren al enkele juweeltjes de revue: 'Always look on the bright side of life' van Monty Python (het lijflied van Karin Solé) en 'I got life' van Nina Simone (het lijflied van Karin Ramaker; zie ook haar blogbericht over dit thema). Deze lijfliederen denken allebei de ultieme ellende (aan het kruis hangen, helemaal niets meer bezitten) om tot het besef dat de mens uiteindelijk altijd de vrijheid heeft en hoop kan putten uit het allerkleinste. Liza Riedijk's lijflied gaat vooral over autonomie. Het komt uit de musical Elizabeth en heet 'Mijn leven is van mij'.

Het lijflied van Edwin Mijnsbergen is Aenema van Tool, dat je met vette gitaren een flinke shot energie geeft en de boodschap uitdraagt dat radicale verandering nieuwe kansen biedt. En Hans Blankendaal, blogger van Luistertips, kiest voor 'You and I' van Yes, waar ik vooral de boodschap haal van 'samen sta je sterk'.

Een lijflied kan ook volledig instrumentaal zijn. Toon v.d. Ven's lijflied is Eric Dolphy's 'Jitterbug Waltz', een track die wat mij betreft vooral gaat over vrijheid, energie en aandacht voor schoonheid.

Mijn lijflied is al jaren 'Maak er wat van' van Bert en Ernie uit Sesamstraat. Het gaat over omdenken, creativiteit, positiviteit en oplossingsgerichtheid: 'Maak er wat van, maak er wat van, als je ontevreden bent nou doe daar dan wat an. Maak er wat van, maak er wat van, moet je maar eens kijken wat je allemaal niet kan!'

Wat is jouw lijflied? En waarom?

Powerpoint bij ouderavond De Ganzebloem, Geldrop

2011-06-27T23:13:00.000+02:00

Ouderavond geldrop slideshare

View more presentations from Erno Mijland

Checklist: wat zet je wel en wat zet je niet op internet?

2011-06-27T11:14:00.000+02:00

Het is, zeker voor kinderen, nog niet zo gemakkelijk om bij alles wat je plaatst op het internet je volledig bewust te zijn van alle eventuele gevolgen. Zou het niet handig zijn voor ouders en begeleiders om kinderen hierbij te ondersteunen met een checklist, waarin je voor jezelf of samen met je ouders/begeleiders, de belangrijkste vragen de revue laat passeren, voordat je op de knop drukt en je tekst, foto of video hebt geplaatst.

Hier alvast een voorzet. Ik ben benieuwd naar aanvullingen en suggesties voor verbetering.

Checklist
Beantwoord je een van de vragen met 'ja'? Plaats je tekst, foto of video dan niet of pas het eerst aan. Eronder vind je steeds een voorbeeld.

Kan iemand die toegang heeft tot mijn tekst, foto of video dit vervelend vinden?
- Een vriend staat nogal raar op mijn foto.
- Ik heb een opmerking gemaakt die mijn ouders kan kwetsen.
Kan iemand dit mogelijk verkeerd begrijpen/interpreteren?
- Ik heb een grapje gemaakt, maar het kan zijn dat iemand de grap niet begrijpt.
- Ik heb mijn mening niet duidelijk verwoord.
Kan ikzelf hierdoor in de problemen komen?
- Ik plaats een foto waarop ik best sexy sta afgebeeld. Mijn 06-nummer is gemakkelijk te vinden. Straks word ik gebeld door mannen die iets van me willen.
- Ik vertel heel stoer dat ik heb afgekeken bij een proefwerk, maar mijn leraar kan dat ook zien.
Kunnen mijn familieleden, vrienden of anderen hierdoor in de problemen komen?
- In mijn bericht staat dat mijn oom en tante twee weken op vakantie zijn. Misschien leest een inbreker dat ook.
- Ik maak hiermee bekend aan de hele wereld dat mijn tante zwanger is, terwijl ze dat op dit moment alleen aan vrienden en familie bekend wil maken.
Kan dit later, in een andere situatie, tegen me gebruikt worden.
- In mijn bericht kraak ik een supermarkt in de buurt. Daar kan ik dan straks misschien geen vakantiebaantje meer krijgen.
Wil ik dat iedereen die dit kan vinden, dit van me te weten komen?
- Het is uit met mijn vriend/vriendin. Mag iedereen dat weten die dit kan vinden?

Bring Your Own Device in het onderwijs

2011-06-24T16:18:00.001+02:00

De meeste leerlingen, zo vanaf groep 7, 8 van de basisschool, hebben tegenwoordig wel een smartphone. Veel leerlingen hebben ook een laptop, steeds meer leerlingen beschikken over een tablet. Het wordt daarmee langzamerhand interessant de mogelijkheden te onderzoeken van het meenemen van deze apparaten naar school (en ze uiteraard in te zetten in het onderwijs). Dit wordt wel 'Bring Your Own Device' genoemd.

Mijn eerste verkenning in voor- en nadelen (naar aanleiding van gesprekken hierover met verschillende docenten, directeuren en schoolleiders) levert de volgende inzichten op...

Voordelen
1. De school hoeft minder te investeren in hardware als leerlingen zelf apparaten meenemen. Ook onderhoudskosten worden lager. Er is uiteraard een goede (eventueel draadloze) infrastructuur nodig.
2. Leerlingen zijn zuiniger op de hardware als het hun eigen spullen betreft. (Of leren zuinig omgaan met, zorgen voor hun spullen.)
3. Leerlingen kunnen de apparaten kiezen die passen bij hun favoriete manier van werken.
4. Leerlingen kunnen hun apparaten personaliseren, wat het plezier in het werken ermee kan vergroten.
5. Leerlingen maken kennis met de verschillende apparaten, systemen en software die er beschikbaar zijn.

Nadelen
1. De digitale leermiddelen en ELO's moeten zo opgezet worden dat ze op alle apparaten werken. Dat valt niet mee. Zo werkt de combinatie van het veelgebruikte Flash niet (goed) samen met de iPad.
2. Leerlingen (en hun ouders) moeten zelf zorgen voor goed werkende apparaten. Dat zal niet altijd goed gaan, ook omdat draagbare 'devices' relatief kwetsbaar zijn.
3. Docenten (en systeembeheerders) zullen niet voor alle verschillende apparaten hulp kunnen bieden als iets niet werkt.
4. Niet alle ouders zijn draagkrachtig genoeg om te kunnen investeren in (goed werkende) apparatuur. Er zijn wel modellen denkbaar waarbij de scholen deels budgetteren of er gewerkt wordt met een huurcontract.
5. Docenten hebben minder zicht op wat er met de apparaten gedaan wordt.

Ik ben benieuwd naar andere, aanvullende inzichten...

QR-codes bij dyslexie

2011-06-24T08:51:00.001+02:00

Het overtypen van een internetadres kan knap lastig zijn.

Dat kan gemakkelijker.
1. Zet de link in HTML-code met een trefwoord eronder. Als je op het onderstaande woord klikt, kom je op een pagina over de citroen uit.

Citroen

Hier vind je uitleg over het maken van een link.

2. Zet de link onder een afbeelding. Onderstaand voorbeeld verwijst naar het lemma 'Lemon' in de Engelstalige website Qwiki. Handig van deze website is dat de teksten bij het lemma worden voorgelezen.

Dat kan nog gemakkelijker.
In opkomst is de QR-code. Dit is een variant op de streepjescode. De QR-code kan naar allerlei bronnen en materiaal verwijzen.

a. Wat heb je nodig?
Een apparaat met camera en software die QR-codes kan lezen. Denk aan een iPad of iPhone en het programma QRReader.

b. Hoe maak je een QR-code?
Gebruik hiervoor bijvoorbeeld de URL-shortener (internetadres-afkorter) Goog.gl. Als je ingelogd bent met je Google-account krijg je een overzicht te zien van alle links die je hebt afgekort met deze dienst. Klik rechts van de betreffende link op Details. Je komt dan op een pagina met een QR-code. Die kun je met je rechtermuisknop downloaden. De afbeelding kun je bijvoorbeeld importeren in een Word-document, zoals een zelfgemaakte webquest. Leerlingen hoeven dan niet het adres over te typen.

Onderstaande QR-code verwijst naar een van mijn websites.

Tijdens mijn workshop over Slimmerkunde op de conferentie "De ontdekkingsreis van LVO" kreeg ik de tip om QR-codes met name in te zetten voor leerlingen met dyslexie. Een gouden tip!

Hoe denkt de jeugd van tegenwoordig?

2011-06-21T16:50:00.000+02:00

Meer mooie filmpjes voor en over educatie vind je op WatchKnow.org.

Nieuw boek: Gamen en autisme

2011-06-21T12:51:00.000+02:00

Veel jongeren met autisme voelen zich aangetrokken tot technologie, computers en games. De wereld van nulletjes en eentjes is immers voorspelbaar en helder en technologie luistert in principe altijd naar jouw commando’s. De sociale wereld is voor mensen met autisme veel complexer.

Ouders en begeleiders maken zich vaak zorgen over die passie voor technologie en dan met name voor het gamen. Hoe ondersteun je een kind met autisme in het vinden van een balans tussen enerzijds de plezierige en veilige wereld van het gamen en anderzijds het oefenen van vaardigheden in de sociale wereld?

Deze vraag staat centraal in het boek 'Gamen en autisme' van Herm Kisjes en Erno Mijland. Doel van dit boek is om ouders en hulpverleners houvast te bieden bij het begeleiden van kinderen en jongeren met autisme die games spelen naar een goede balans tussen het gamen en andere activiteiten en verantwoordelijkheden. Zij vinden in dit boek achtergrondinformatie, praktische adviezen en ervaringsverhalen.

Het boek tot stand gekomen door gesprekken te voeren met deskundigen, maar vooral ook door te luisteren naar ervaringen uit de eerste hand: de verhalen van gamers met autisme en hun ouders. De auteurs hebben hiervoor tientallen interviews gehouden en een aantal enquêtes uitgezet, die door ruim 500 respondenten met opvallend veel toewijding zijn ingevuld.

Onderdeel van het boek is de Toolkit Gezond Gamen, een verzameling activiteiten en opdrachten die je als gamende jongere met autisme in zes weken doorloopt. Doel is het gamen een gezonde(re) plek te geven in het dagelijkse leven. De opdrachten worden gedaan met een helper. Dat kan een ouder, verzorger of begeleider zijn. De inhoud is zodanig samengesteld dat deze begeleider geen deskundige of professional hoeft te zijn om ermee te werken. Bij de opdrachten horen formulieren die via deze link als afdrukbaar bestand beschikbaar zijn op deze website.

In het boek richten de auteurs zich voornamelijk op kinderen en jongeren met autisme met een gemiddelde tot hoge cognitieve begaafdheid, aangezien de insteek is om op basis van dialoog en zelfhulp met het thema aan de slag te gaan. Voor kinderen met een (lichte) verstandelijke beperking in combinatie met autisme, zullen ouders en hulpverleners de vertaalslag moeten maken van de aangeboden handvatten naar hun specifieke situatie.

Het boek is onder andere verkrijgbaar in mijn webshop. Klik hier om te bestellen.

Sociale media en het monitoren van het leerproces

2011-06-08T09:19:00.000+02:00

Het volgen van het leerproces is belangrijker dan het beoordelen van de opbrengst ervan. Of zoals Dorien Kok het op Twitter kernachtig samenvatte: 'Door meten alleen is nog niemand gegroeid'. Als we leerlingen echter meer en meer zelfstandig aan projecten laten werken, waarbij ze ook nog eens steeds vaker buiten de schoolmuren actief zijn, wordt het lastiger te volgen wat ze allemaal doen.

Sociale media kunnen helpen om het leerproces tijd- en plaatsonafhankelijk te monitoren. De mogelijkheden zijn legio, maar (micro)blogs zijn een belangrijk stuk gereedschap in dit kader. Leerlingen houden een 'dagboek' bij in woord en beeld van hun activiteiten; de leraar volgt en geeft waar nodig feedback. Ook medeleerlingen, ouders en andere betrokkenen kunnen het proces volgen, wat tot extra feedback kan leiden. Denk aan tips, commentaar, complimenten, correcties of prikkelende vragen.

Naast de meer bekende blogging-producten als Blogger, Wordpress en Typepad, is het ook de moeite waar eens naar Posterous te kijken, dat nóg laagdrempeliger is in gebruik. Tumblr is vergelijkbaar eenvoudig, maar biedt niet standaard de mogelijkheid om bezoekers te laten reageren op de berichten. Ook Twitter kan gebruikt worden, maar is nogal beperkt door de maximaal 140 karakters per bericht.

Om deze methode van monitoren succesvol te laten verlopen is het belangrijk heldere afspraken te maken over vorm en frequentie van de verslaglegging. Voor een begeleider is het handig als de leerlingen eenzelfde platform gebruiken. Tip: omdat alle platforms zogenaamde webfeeds genereren, is het mogelijk de berichten van alle leerlingen(groepen) via één 'pagina' te volgen.

Sociale media in het onderwijs bij Leraar24

2011-06-01T16:11:00.000+02:00

Op 19 april van dit jaar verzorgde ik op het KSE in Etten-Leur een workshop over Sociale media in het onderwijs. Leraar24 maakte er opnames van en nam een interview af. Onderstaand het resultaat, zoals dat onlangs gepubliceerd is.

Inschrijven voor nieuwsbrief sociale media in het onderwijs

2011-06-01T10:18:00.000+02:00

Aan de slag met mediabeleid op school

2011-05-30T13:29:00.001+02:00

De Nationale Academie voor Media & Maatschappij heeft onderzoek gedaan naar gebruik van mobiele telefoons binnen de school (lees de samenvatting van het rapport). Het onderzoek laat zien dat veel scholen te maken hebben met negatieve vormen van gebruik van media, maar dat ze tegelijkertijd niet tot constructief beleid en een opbouwende aanpak komen.

Mediatechnologie is overal, zeker onder jongeren. Het is een gegeven, iets waar je wat mee zult moeten. Alleen verbieden, zoals van mobieltjes in de klas, is niet de oplossing. De onderzoekers pleiten ervoor de dialoog op gang te brengen met behulp van experts, leerlingen en ouders en alle partijen te betrekken bij beleid, waarbij een cyclus wordt afgesproken om dit beleid continu bij te stellen. Het medialandschap en de gebruikte technologieën veranderen immers in een razend tempo.

Verder moeten er voor iedereen heldere regels zijn en moeten leraren en andere medewerkers van de school voorbeeldgedrag vertonen, vinden de onderzoekers. Ze geven ook het belang aan van een open cultuur, waarbij over incidenten gesproken kan worden. Dit is niet vanzelfsprekend, omdat de angst voor imagoschade voor de school vaak regeert.

Leerlingen zijn zich vaak niet voldoende bewust van de impact die hun gedrag op internet heeft op anderen. En: wat de impact van het internet en technologie op hun gedrag is. Dat thema moet veel steviger op de onderwijskaart gezet worden, beginnend op de basisschool.

Wat ik verder mis in de discussie is de aandacht voor het pedagogisch klimaat in de klas en op school. Ik ben ervan overtuigd dat incidenten minder voorkomen of sneller worden opgelost als er een goede sfeer is met onderlings vertrouwen tussen leerlingen en leraren.

Is online vriendschap hetzelfde als 'real life' vriendschap?

2011-05-28T08:24:00.001+02:00

Het internet maakt communicatie en samenwerking mogelijk tussen mensen die elkaar nog nooit in het echt ontmoet hebben.

Jonge mensen - de 'digital natives' - vinden dit vaak al een vanzelfsprekende gedachte. Zo spelen ze online games met mede- en tegenspelers van over de hele wereld. Tijdens ouderavonden die ik verzorg over sociale media en gamen is er altijd wel een ouder die kritische kanttekeningen plaatst bij dit online sociaal contact: 'Zo'n online vriendschap, dat is toch niet echt.'

Er zit wat in: je online vrienden in Alaska of Japan zullen niet met een fruitmand aan je bed komen staan als je een tijdje flink ziek bent. Maar een discussie over wat meer waard is - vriendschap zonder of met fysieke nabijheid - is helemaal niet zo interessant.

Veel boeiender is je af te vragen waarin beide typen vriendschap uniek zijn en unieke meerwaarde bieden voor je welzijn, je plezier, de impact die je op de wereld om je heen kunt hebben, je productiviteit. Die vraag wordt eigenlijk nooit gesteld aan jongeren, en dat is jammer. Want erover nadenken is een potentieel begin van bewust omgaan met je vriendschappen en relaties: online én offline.

De aanleiding voor bovenstaande gedachtengang is een TED-talk van componist en dirigent Eric Whitacre. Hij vertelt hoe hij afgelopen jaar 1752 zangers online bij elkaar bracht om als een virtueel koor zijn compositie 'Sleep' uit te voeren. Iedere deelnemer nam thuis bij de computer zijn of haar deel op in beeld en geluid en postte het resultaat als filmpje op YouTube. Het geheel werd gemonteerd tot een videoclip, waarbij koorzang ontstond met ruim 2000 stemmen. Deelnemers aan het project gaven in reacties aan een gevoel van verbondenheid te ervaren bij het project, bij de mede-uitvoerenden, bij de mensheid. Ze deden een ervaring op die ze op geen enkele andere manier hadden kunnen ervaren. Het is een ervaring die waarschijnlijk totaal anders is en voelt als wat Whitacre voelde bij zijn eerste keer zingen in een koor. En daar gaat het om: anders, maar beide krachtig en mooi.

Vraag het je kind gewoon eens: wat is er uniek aan de online vriendschappen of sociale contacten die je hebt? Wat geeft het je dat 'real life' contacten je niet kunnen brengen? Vanuit het positieve kun je ook de keerzijde bespreekbaar maken: wat is er moeilijk aan het onderhouden van online sociale contacten? Zitten er ook risico's aan en hoe ga je daar vervolgens mee om?

Help, een helpdesk!

2011-05-27T08:05:00.000+02:00

Omdat de website en het eigen helpdesksysteem van KPN gisteren geen oplossing gaven, maar een medewerker van de KPN-winkel in Tilburg na enig zoeken en bellen wel het antwoord kon geven. En ik omdat ik het niet efficiënt vond voor dat antwoord naar de winkel te reizen, terwijl achteraf bleek dat ik de oplossing ook gewoon thuis had kunnen uitvoeren. En omdat ik anderen die overbodige reis graag bespaar. Daarom het volgende.

Heb je voor je iPad een prepaid internet SIM-kaart aangeschaft bij KPN en krijg je hem niet aan de praat? Tik dan in Google iets in als 'iPad KPN prepaid mobiel internet werkt niet'. Je komt dan op deze blog. Die vertelt je dat je op je iPad naar 'instellingen' moet gaan, dan naar 'mobiele data', vervolgens naar 'APN-instellingen'. Vervang het woord 'internet' achter APN door 'prepaidinternet'. Dat is alles...

Door de pijngrens... Lance Armstrong over kanker

2011-05-17T16:58:00.000+02:00

Afgelopen jaren kwam ik van dichtbij en van wat verder weg in aanraking met kanker. Ik verloor er mijn vader aan, een goede vriend, mensen in mijn omgeving. Ook zag ik de moeizame strijd bij anderen die uiteindelijk genazen. En natuurlijk was er die eerste marathon in New York, waar we liepen voor KiKa.

Kanker spot met statistieken. Je kunt het krijgen al leef je nog zo gezond, je kunt het overleven al lijken je kansen nog zo klein.

Afgelopen week las ik het verhaal van Lance Armstrong dat die constatering nog eens illustreert. Het is een aangrijpend en confronterend boek over een kerngezonde sportman die een zeldzame vorm van kanker krijgt. Maar het is ook een verhaal van hoop, waarin Armstrong beschrijft hoe hij uiteindelijk terugkomt en de Tour de France wint. Armstrong laat in het boek zien hoe kanker hem uiteindelijk ook innerlijk verrijkt.

Terug uit Cyprus

2011-05-17T16:37:00.000+02:00

Een hagedis die voor me uitrent op een 'nature trail', de kleurenpracht van een bijeneter in de lucht, een rode zonsondergang boven een blauwe Middellandse Zee, een meter boven een octopus snorkelen, een slang zien worstelen met een hagedisje in zijn bek... het was mooi. Zondag ben ik teruggekomen van twee weken vakantie op Cyprus, een bijzonder eiland met naast prachtige natuur ook veel cultuur. Een kleine selectie van de beelden die ik heb gemaakt...

Created with Admarket's flickrSLiDR.

Portfolio workshops, presentaties en trainingen

2011-05-01T15:04:00.010+02:00

Binnenkort (* = open inschrijving)
27-01 Lezing 'Gamen in het geschiedenisonderwijs', Congres Geschiedenisonderwijs, Den Bosch (info)
01-02 Dag 1, tweedaagse training 'Sociale media in het onderwijs', Utrecht (info)
02-02 Presentatie 'Sociale media in het onderwijs', Congres Nederlands, Ede (info)
03-02 Workshop 'Gamen en autisme, Eindhoven (info) *
07-02 Workshop 'Sociale media in het onderwijs', Graafschap College, Doetinchem
08-02 Workshop 'Sociale media in het onderwijs', Symposium 2.0, eLab, Breda (info) *
13-02 Ouderavond 'Opvoeden en sociale media', Lyceum Santa Maria, Haarlem (info)
15-02 Dag 2, tweedaagse training 'Sociale media in het onderwijs', Utrecht (info)
16-02 Ouderavond Sociale media, ISW, Poeldijk (info)
29-02 Training Beter Gamen, Leiden
22-03 Inspiratiedag Digislim en Mediawijs, Tilburg (info) *
27-03 Co-Creatiedag VMBO, Eindhoven (info) *
18-04 Info-avond over sociale media, Soroptimist Helmond Peelland (info)
19-04 Workshop studiedag LWSVO, Utrecht (info)
10-05 Workshop 'Gaming in het onderwijs', Oudenbosch
31-05 Workshop 'Sociale media in het onderwijs', Oudenbosch

Terugblik
Waar (slideshare) achter de beschrijving staat is een presentatie beschikbaar.

2012

24-01 Dagvoorzitterschap congres 'Sociale media in de onderwijspraktijk', Utrecht (info) *

19-01 Lezing 'Sociale media in het onderwijs', Cuijck (slideshare)
17-01 Studiemiddag 'Hoe bereik ik de digital native?', Cubiss, Tilburg
16-01 Lezing 'Sociale media in het onderwijs', Congres 'Als normaal anders is, Alkmaar (info)
12-01 Workshops studiedag RSG Wolfsbos en De Meander, Hoogeveen (slideshare)

11-01 Lezing 'Sociale media in het onderwijs', nieuwjaarsbijeenkomst Lowys Porquin (slideshare)
09-01 Presentatie 'Sociale media in het onderwijs', ROC De Leijgraaf (slideshare)

2011
20-12 Workshop 'Sociale media in het onderwijs', ROC van Twente (slideshare)

15-12 Dagvoorzitterschap, congres 'Serious Gaming', Rotterdam (info)

08-12 Workshop 'Sociale media in het onderwijs', Bibliotheek Hoogeveen
08-12 Lezing en workshop 'Sociale media in het onderwijs', Utrecht
07-12 Ouderavond 'Gamen en autisme', Autismecafé Zwolle (info) *
06-12 Studiemiddag over sociale media, opleiding MBRT, Fontys Hogescholen
29-11 Ronde tafelsessie, tijdens het 7e Nationale Havo/Vwo-congres, Eindhoven (info) *
25-11 Week van de mediawijsheid. Bijeenkomst voor kinderen en ouders, Middelbeers *
24-11 Workshops overdag en ouderavond 'Gamen en opvoeden', Zeeland
23-11 Workshops overdag en ouderavond 'Gamen en opvoeden', Zeeland
22-11 Ouderavond 'Gamen en opvoeden', SBO De Werf, Amersfoort
17-11 Workshop 'Sociale media in het onderwijs', Regio College, Zaandam (slideshare)
17-11 Ouderavond 'Mediawijs en digislim op het internet!' (opening CJG), Oirschot
11-11 Training 'Begeleiden van gamende jongeren met autisme', Eindhoven (info) *
10-11 Presentatie 'Sociale media in het onderwijs', Oosterhout (slideshare)
10-11 Ouderavond 'Leren met moderne media', Basisschool St. Willibrordus, Middelbeers
09-11 Workshop 'Sociale media in de cultuureducatie', Oosterhout (slideshare)
08-11 Lezing 'Sociale media in het onderwijs', Zwolle
08-11 Ouderavond 'Sociale media', A. Roland Holst College, Hilversum (info)
03-11 Congres 'Aansluiting gezocht', Utrecht (info) *
02-11 Presentatie 'Sociale media: creatief met beeld en geluid', studiedag CLC, Enschede (info) *
01-11 Workshop/masterclass 'Sociale media in het onderwijs', Trinitas College, Heerhugowaard
28-10 Ouderavond 'Gamen en autisme', VVA, Antwerpen (info) *
24-10 Workshop 'Sociale media' voor teamleden CSG De Goudse Waarden
20-10 Rondetafelsessie en presentatie 'Sociale media in het onderwijs', Fontys Lerarenopleiding Tilburg
14-10 Symposium 'Gamen en autisme', Eindhoven (info) UITVERKOCHT*
11-10 Ben jij (straks) klaar voor de toekomst? Interactieve lezing voor Fontys
10-10 Ouderavond CJG Zeist *
08-10 Boekpresentatie 'BoekTweePuntNul', Hilversum
06-10 Workshop 'Sociale media in het onderwijs', Oudenbosch
05-10 Presentatie 'Universiteit van Middelbeers', studiedag PCBO Baarn Soest (info)
05-10 Ouderavond ROC De Leijgraaf
04-10 Ouderavond ROC De Leijgraaf
03-10 Workshops 'Sociale media', Competent City, Ede (info) *
03-10 Ouderavond ROC De Leijgraaf
22-09 Ouderavond 'Gamen en internet', St. Barbaracollege, Gent (info)
26-09 Workshop 'Sociale media in het onderwijs', Zwolle (info) *
26-09 Presentatie 'Sociale media in het kunstonderwijs', Inspiratiedag Kunsteducatie, Zwolle (info) *
28-09 Ouderavond 'Gamen en opvoeden', Katwijk (info) *
19-09 Begeleiden kennissessie sociale media, schoolleiders en management ISW, Monster
06-09 Workshop 'Sociale media', voor ict-coördinatoren in cluster 4-onderwijs, Breda
31-08 Presentatie 'Sociale media in het onderwijs', Innofun, Breda
30-08 Workshop 'Sociale media', voor ict-coördinatoren in cluster 4-onderwijs, Breda
10-08 Workshop 'Sociale media', Summerschool SKVR, Rotterdam
06-07 Presentatie 'Sociale media in het onderwijs', Orion Scholen, Best
27-06 Ouderavond 'Kinderen en internet', NUTS-scholen, Geldrop
16-06 Workshop, rondetafeldiscussie en debat, ICT-congres, LVO, Heerlen
17-06 Workshop, rondetafeldiscussie en debat, ICT-congres, LVO, Heerlen
10-06 Workshop 'Slimmerkunde', SVO, Best
26-05 Presentatie 'Slimmerkunde', docentendag Fontys, Tilburg
24-05 Lezing 'Gamen en opvoeden', de Muzelinck, Oss in opdracht van CJG Maasland
20-05 Training 'Gamen en autisme' in Seats2Meet, Eindhoven, met Herm Kisjes
27-04 Workshop 'LinkedIn voor ondernemers', Oirschot Verbindt, Oirschot
26-04 Workshop 'Sociale media in het onderwijs', op het KSE, Etten-leur
20-04 Presentatie 'Sociale media in het onderwijs', relatiedag Its Learning, Utrecht
20-04 Presentatie 'Sociale media in het onderwijs', relatiedag Instruct, Bodegraven
19-04 Workshop 'Sociale media in het onderwijs', op het KSE, Etten-leur (video Leraar24)
19-04 Presentatie 'Sociale media in het onderwijs', relatiedag Instruct, Bodegraven
18-04 Presentatie 'Sociale media in het onderwijs', relatiedag Instruct, Bodegraven
12-04 Presentatie 'Sociale media in het onderwijs', studiedag Scholen met Succes, Kerkdriel
06-04 Workshop 'Slimmerkunde', CSG De Lage Waard, Papendrecht
31-03 Workshop 'Sociale media en studentenwerving' voor C3, Rotterdam

Powerpoint bij presentatie 'Sociale media in het onderwijs'

2011-04-19T23:41:00.000+02:00

Socialemediainhetonderwijs april2011

View more presentations from Erno Mijland.

Waar moet een goede avatar-foto aan voldoen?

2011-04-13T15:28:00.002+02:00

Een goede avatar-foto is een visitekaartje. Wie rondkijkt op Twitter of profielsites als LinkedIn, komt echter nogal wat lelijke, slecht gemaakte avatarfoto's tegen. Jammer!

'Ik ben niet knap' is geen excuus. Ook jij kunt herkenbaar en krachtig op de foto gezet worden. Daarom: tien tips voor een goede avatarfoto...

1. Bedenk eerst welke uitstraling je wilt bereiken met je foto. Noteer eventueel een aantal trefwoorden. Denk aan betrouwbaar, vrolijk, zakelijk, sympathiek, dromer, sportief, eigentijds...
2. Zorg voor een scherp beeld met voldoende licht en contrast.
3. Maak een uitsnede waarbij het gezicht zoveel mogelijk ruimte vult. Avatars worden klein afgebeeld, op een website, maar zeker op een mobiele applicatie. Hoe kleiner je gezicht op de foto staat, hoe minder herkenbaar het beeld wordt. Snijd wel zorgvuldig bij, zodat oren, kin of haren niet op een vreemde manier uit het beeld vallen.
4. Maak er een persoonlijk beeld van. Een pasfoto is niet geschikt. Glimlach, kijk iets naar links of naar rechts en draag seizoensonafhankelijke kleren (hoe weinig je er ook van ziet) die echt iets zeggen over wie je bent.
5. Experimenteer met alternatieve, opvallende uitsneden. Er zijn mooie avatars waarbij de persoon in kwestie bijvoorbeeld alleen de ogen of de linker- of rechterhelft van het gezicht heeft gebruikt.
6. Gebruik een neutrale, rustige achtergrond.
7. Kun je wie je bent ondersteunen door naast je gezicht een goed af te beelden voorwerp (een camera voor een fotograaf bijvoorbeeld) te laten zien? Probeer dan eens hoe er dat uitziet. Sommigen kiezen voor een klein logo/beeldmerk. Meestal is dit te klein om je avatar echt sterker te maken.
8. Zorg voor een beeld met zo weinig mogelijk ruis. Dus: geen objecten in het beeld die er niet toe doen, zoals (ledematen van) andere mensen, een plant of een rare lijn in de achtergrond.
9. Gebruik een actuele foto die laat zien hoe je er nu uitziet. Dat betekent: af en toe een nieuwe foto plaatsen!
10. Laat je inspireren door anderen. Wat maakt dat de ene avatar je aanspreekt en de andere niet? Probeer verschillende opties uit en test je avatar op verschillende apparaten, dus ook op je Twitter- of LinkedIn-app op je mobieltje.

(Naar aanleiding van een vraag van Hans Koene)

Dit is een voorproefje van mijn workshop 'Haal meer uit LinkedIn!' op woensdag 27 april, 20.00-22.00 uur, voor ondernemers uit de gemeente Oirschot. De workshop is een initiatief van Oirschot Verbindt. Klik hier voor meer informatie.

Hour wise but minute foolish

2011-04-09T22:21:00.003+02:00

Waar heb je op dit moment het meeste last van: te weinig geld of te weinig tijd? De kans dat je het tweede antwoord geeft is niet ondenkbeeldig. Om me heen hoor ik velen verzuchten dat ze het druk hebben. "Zoveel te doen, ik heb nog zoveel te doen", ach je kent het liedje wel...

Als het om geld gaat kennen we de Engelse uitspraak dat mensen vaak 'penny wise but pound foolish' zijn. Enerzijds draaien ze elk dubbeltje om in de supermarkt, waarna ze bij de aanschaf van een auto of huis zomaar een paar duizend euro laten liggen.

Andersom kan natuurlijk ook. Ofwel: je hebt ook mensen die bij grote uitgaven eindeloos wikken en wegen, prijzen vergelijken en nog eens over de aanschaf nadenken. Maar ondertussen glippen de 'pennies' door hun vingers (of het gaatje in hun handen). Twee eurocent minder per SMS'je, koffie uit een pak in plaats van in pads, een paar cent goedkoper uit met nachtstroom... per eenheid stelt het allemaal niet zoveel voor. Maar deze 'penny foolish' hebben niet in de gaten dat ze veel kunnen besparen door juist ook op die kleintjes te letten (zoals een landelijke kruidenier ons jarenlang heeft aangeraden).

Als tijd een schaarser goed wordt dan geld, wordt het interessant de Engelse uitspraak eerst om te draaien en dan te vertalen. Wie dan 'hour wise but minute foolish' is, plant misschien zorgvuldig zijn agenda, maar laat kostbare minuten liggen. Wil je ook 'minute wiser' worden? Een paar tips...

Een ongewenst mailtje weggooien kost nauwelijks tijd. Maar als je jaarlijks honderden vergelijkbare mailtjes handmatig weggooit, kan een automatisch mailfilter je stiekem aardig wat tijd besparen.
Het typen van je eigen telefoonnummer of een 'met vriendelijke groet' kost nauwelijks tijd. Je zult deze items jaarlijks echter talloze keren opnieuw typen. Er zijn programma's waarmee je macro's maakt: type 'mvg\' en de macro vervangt het door 'met vriendelijke groet'. Ik gebruik TextExpander voor de Mac en heb sindsdien met dit programma gemiddeld bijna 8 uur per jaar bespaard. Een hele werkdag!
Een bekende: ben je vaak (dezelfde) dingen kwijt? (Ik wel!) Bedenk en gebruik een slim en persoonlijk systeem om spullen, wachtwoorden, bronnen of documenten sneller terug te vinden.

Een tip voor wie 'minute wise' wil worden? Plan om de twee à drie maanden een uurtje om je huidige werkzaamheden onder de loep te nemen. Welke handeling kost weinig tijd, maar komt relatief vaak voor? Is die handeling op een of andere manier te automatiseren? Kijk op Lifehacking of Slimmerkunde voor meer tips.

Studenten werven via sociale media

2011-03-31T06:49:00.001+02:00

Vandaag verzorg ik in Rotterdam de workshop 'In contact met de student van morgen' in opdracht van C3, ofwel de Stichting Communicatie Centrum Chemie. We gaan nadenken over de vraag of en zo ja hoe je sociale media inzet in het kader van de werving van toekomstige studenten.

Facebook, Hyves, Twitter, de gereedschappen van Google... jongeren gebruiken sociale media dagelijks om met elkaar te communiceren, zich te informeren en samen te werken. Organisaties die zich op jongeren richten zien sociale media dan ook als hét nieuwe communicatiemiddel om in contact te komen met hun doelgroep en vervolgens hun product of dienst te promoten en jongeren aan zich te binden. Al snel ervaren ze dat dat niet vanzelf gaat: jongeren filteren genadeloos de digitale informatie waarin ze geen meerwaarde zien en gebruiken sociale media nog nauwelijks voor oriëntatie op zaken als studie of loopbaan.

Toch denk ik dat er wel degelijk mogelijkheden zijn om jongeren te bereiken. Je doet dat door meerwaarde voor ze te creëren en maatwerk te leveren. Daarbij monitor je wat de behoeften zijn, maar kun je ook prima meten hoe jongeren reageren op je communicatie.

Vragen die we gaan behandelen zijn:

Hoe vinden we de doelgroep en hoe vindt de doelgroep ons?
Hoe kunnen we echte verbinding aangaan met de doelgroep?
Wat hebben we de doelgroep te bieden vanuit het idee van meerwaarde?
Hoe kunnen we sociale media in onze organisatie een duurzame plek geven?
Wat doen we al dat slim te koppelen is aan sociale media?
Hoe kunnen we het imago van de opleiding optimaliseren (en eventuele imagoschade hanteren?)

Denk, praat en doe mee!

Via Twitter; gebruik de hashtag #c3sm.
Deel je good practices van en ideeën voor activiteiten met sociale media in het kader van studentenwerving via dit formulier.

Werken met de 'connected' generatie'

2011-03-27T11:32:00.005+02:00

(foto: Koen van Haperen)

Hoe kan onze organisatie de ‘connected generatie’ beter binden en boeien?
Hoe kan onze organisatie optimaler werven onder de ‘connected generatie’?
Hoe kunnen we de samenwerking tussen de ‘digitale allochtonen’ en ‘digitale autochtonen’ optimaliseren?
Wat is er nodig om de ‘connected generatie’ optimaal te laten presteren in onze organisatie? (coaching/begeleiding, inrichting van de organisatie)
Hoe moet onze organisatie zich ontwikkelen om in de toekomst ‘connected generatie’-proof te zijn?
Wat zijn voor onze organisaties de risico’s én de kansen van de intrede van van de ‘connected generatie’

Bovenstaande vragen stonden centraal in een workshop die ik vorige week verzorgde in het Zalmhuis in Rotterdam in het kader van de Chain Academy, een initiatief van Chain Group. In mijn presentatie ging ik vooral in op de vraag hoe de nieuwe generatie anders in het leven en werk staat, onder invloed van de technologische vooruitgang en de mogelijkheden die dat biedt. In de onderstaande mindmap heb ik mijn ideeën daarover samengevat. Het workshopgedeelte bestond uit twee delen:

Het maken van een mindmap waarin groepjes mijn algemene verhaal aan hun eigen ervaringen en situatie koppelen.
Het bedenken van een concrete activiteit om antwoord te geven op een van bovenstaande vragen. We werkten hierbij volgens het SMART-model.

Mocht je zelf concrete ideeën willen delen over hoe je de samenwerking tussen de 'connected' generatie en de 'wat oudere garde' zou kunnen optimaliseren, deel ze! Dat kan via dit formulier. Na het invullen krijg je toegang tot de eerdere inzendingen. (Als beheerder behoud ik me het recht voor niet passende of onvolledige inzendingen te verwijderen.)

Ruzie met je hersens!

2011-03-18T16:45:00.000+01:00

Kun je je hersens voor de gek houden?
Kunnen je hersens voor je voor de gek houden?
En wat is dan het verschil?

Met deze vragen begon ik gisteren een denkles met leerlingen van de plusklas van basisschool Het Palet uit Den Bosch. Het was een openbare les tijdens het Onderwijscongres van Schoolnet Brabant in het Provinciehuis in Den Bosch.

We begonnen met een spelletje Kneesy, Earsy, Nosey, bekend van Laurel & Hardy:

De kinderen hadden er weinig moeite mee, en vonden het natuurlijk erg grappig dat het voor de volwassenen in het publiek veel moeilijker bleek.

Al snel kwamen we op begrippen als illusies en fata morgana's. Een van de leerlingen vond ook dat je hersens je voor de gek houden als je een som denkt goed te hebben gemaakt, maar hij blijkt toch fout. We onderzochten enkele plaatjes die gemaakt zijn om je hersens te foppen: het Hermann Rooster en de lijnstukken, te vinden op deze website.

In het tweede deel kregen we het over twijfel. Wat is dat eigenlijk? Is het lastig, kan het ook fijn zijn, heeft het nut? De vraag kwam uit het Billetjes Bloot Spel, een aanrader voor wie mooie gesprekken wil voeren met kinderen. En voor wie nog twijfelt: twijfel is ruzie met je hersens!

Tot slot bespraken we het nut van filosoferen. Niet zo nuttig, vonden de kinderen aanvankelijk bijna allemaal. Tot we wat verder in gesprek kwamen. Je kunt er dingen door bedenken die niet bestaan, je leert er beter van praten... Niet alles wat ik hier zelf als antwoord op heb bedacht kwam in de kinderen op. Op Denkkunde.nl heb ik een wat langer lijstje opgenomen.

Workshop 'Sociale media in het onderwijs' (Etten-Leur)

2011-03-16T08:23:00.000+01:00

Twitter, Hyves, LinkedIn, Slideshare, Facebook... sociale media zijn internettoepassingen waarmee mensen online met elkaar in contact kunnen komen. Je kunt ze op een informele manier en voor je plezier gebruiken, maar ook voor samenwerking op afstand én om met en van elkaar te leren. Voor het onderwijs is met name dat laatste van belang.

Op dinsdag 19 april verzorg ik van 14.30 tot 17.30 uur een workshop over dit thema voor docenten uit het voortgezet onderwijs op de Katholieke Scholengemeenschap Etten-Leur. De workshop begint met een prikkelende inleiding over de mogelijkheden om sociale media in te zetten in het onderwijs. Deelnemers maken kennis met een aantal voorbeelden uit de praktijk. Daarnaast worden de risico's van het gebruik van sociale media besproken en hoe daarmee om te gaan.

In het tweede deel van de middag gaan de deelnemers onder begeleiding creatief aan de slag met het bedenken en uitwerken van concrete toepassingen voor de eigen onderwijspraktijk met gebruik van bestaande sociale media-toepassingen. Ze werken daarbij volgens een speciaal ontwikkeld format. Uiteraard kunnen deelnemers hun eigen voorbeelden en vragen meenemen en bespreken met aanwezige collega-docenten.

Deelnemers hebben na afloop zicht op de didactische mogelijkheden van sociale media in het onderwijs (theoriegedeelte) en hebben concrete ideeën opgedaan voor het inzetten van sociale media in hun eigen lessen (praktijkgedeelte).

Deelname aan de workshop kost 40 euro inclusief BTW. Inschrijven kan via deze link. Daar vind je ook verdere details.

Lesje denkkunde in de plusklas

2011-03-03T16:44:00.002+01:00

Vanmiddag verzorgde ik een les denkkunde voor leerlingen van de plusklas op basisschool Het Palet in Den Bosch. In de klas zitten leerlingen die hoogbegaafd zijn en een deel van de lesweek doorbrengen in een aparte verticale groep (verschillende leeftijden).

De hoofdmoot van de les ging over de verschillende soorten denken. Samen noteerden we alle soorten denken die we konden bedenken in een woordspin.

De woordspin groeide gestaag en al pratend kwamen mooie voorbeelden en vragen voorbij, zoals:

Op welke momenten van de dag ben je het slimst?
Wat denk je als je slaapwandelt?
Als je overdag aan leuke dingen denkt, heb je dan een dagmerrie?

Een van de genoemde soorten denken was piekeren. Terwijl we van een aantal begrippen het tegengestelde konden vinden (zoals onthouden en vergeten), lukte dat niet met piekeren. Een mooi moment om de buitenwereld in te schakelen, dus postte ik een vraag op Twitter en LinkedIn. Twintig minuten later hadden we een flink pak suggesties binnen: fantastiseren (Renate), intuïtief denken (Niels), vrijheid (Karin), pieken (David), endorfineren (Isodore), optimissen (Ruud), brainstormen (Peter), de hond uitlaten (Frans), zorgeloos zijn (Narda), mijmeren (Walter) en jezelf opbeuren (Christa). Die laatste vonden we het best passen. Tot slot besteden we ook nog een half uurtje aan filosoferen met Een Hand Die Klapt, die ons de vraag voorschotelde: is er op elke vraag een antwoord. Een fantastisch leuke, inspirerende middag, met boeiende gesprekken. De kinderen gaven me mee in een volgende les nog wat meer afwisseling te brengen door bijvoorbeeld iets actiefs te doen. En zo leerde ik vanmiddag net zo hard! Eens een openbare les Denkkunde bijwonen? Op donderdag 17 maart verzorg ik er een met een aantal kinderen uit deze klas tijdens het onderwijscongres van Schoolnet Brabant. Deelname aan dit congres is gratis.

Leve de digitale agenda: ook op school!

2011-03-02T20:02:00.000+01:00

Op de meeste scholen voor voortgezet onderwijs gebruiken leerlingen een papieren agenda. Dat moet een digitale agenda worden. Waarom? Tien redenen...

1. In steeds meer moderne organisaties worden digitale agenda's gebruikt, zoals Outlook. Als we leerlingen willen voorbereiden op een baan, hoort een kennismaking met het werken met een digitale agenda daarbij.
2. In een digitale agenda kun je gemakkelijker wijzigen aanbrengen. Geen gekras of geplak. Gewoon een afspraak verschuiven of verwijderen. Je agenda blijft daardoor overzichtelijk.
3. Een digitale agenda biedt meerdere 'view'-opties. Je kijkt op dag-, week- of maandniveau, zoomt in of uit en krijgt daardoor snel een goed overzicht.
4. Afspraken noteer je met een korte, heldere aanduiding. Zonder het overzicht te vertroebelen kun je onder deze aanduiding aanvullende informatie toevoegen. Denk aan een link naar een te bestuderen website, een adres of een persoonlijke notitie...
5. Een goede digitale agenda staat op een veilige server. Je kunt hem niet vergeten, want hij is altijd bereikbaar en te raadplegen op verschillende apparaten, zoals een tablet, een smart phone of de computer. Er is altijd een backup als je je mobieltje kwijtraakt of als je computer crasht.
6. Items die met een vaste interval terugkomen hoef je maar een keer in te voeren (vaste sportavond, een verjaardag, een maand lang begeleiding op vrijdag van 15.00 tot 16.00 uur).
7. Digitale agenda's kunnen (deels) gedeeld worden. De school kan belangrijke data zo automatisch distribueren naar de agenda's van leerlingen. Zij kunnen op hun beurt hun agenda's (deels) open zetten voor ouders.
8. Digitale agenda's zijn doorzoekbaar op trefwoord. Terugzoeken van oude en opzoeken van aanstaande items gaat daarmee razend snel. Tip: gebruik vaste codes, bijvoorbeeld voor vakken. Dan kun je met een zoekopdracht inzicht krijgen in wat je de komende weken aan je wiskunde moet doen.
9. Met een digitale agenda kun je gemakkelijk (zonder bomvol etui) met kleur werken. Bijvoorbeeld: proefwerk leren is rood, sporten is geel, afspraak met vrienden groen. Ook dat helpt bij het krijgen van overzicht.
10. Een digitale agenda kan je met een signaal, zoals een Ping! op je mobieltje of een e-mailtje, waarschuwen dat je aan de slag moet (of bijna mag stoppen).

Bovendien... digitale agenda's verslijten niet, de meeste zijn gratis, ze leveren geen afval op en lopen altijd door, zodat je geen gegevens dubbel hoeft te noteren op de grens van het schooljaar.

Tip: combineer een digitale agenda met een digitaal te-doen-lijstje. Hier zet je items op die wel afgewerkt moeten worden, maar niet aan een bepaalde datum gekoppeld zijn. In de meeste digitale te-doen-lijstjes kun je wel een hiërarchie aanbrengen (van urgent tot niet urgent). Voorbeelden: de Task-functie van Gmail of Remember The Milk.

Ton Kox over samenwerking school en bedrijfsleven

2011-03-01T10:28:00.000+01:00

Voor Schoolnet Brabant interviewde ik Ton Kox van het Heerbeeck College in Best. Ton is coördinator van het Heerbeeck Transfer Office (HTO) dat sinds het schooljaar 2009-2010 de samenwerking regelt van de school met bedrijven en instellingen in alle sectoren: industrie, zakelijke dienstverlening, zorg, onderwijs, overheid en welzijn. Het HTO organiseert samenwerkingsprojecten tussen de school en organisaties in de regio, in de vorm van onder andere rondleidingen, (maatschappelijke) stages, opdrachten en gastlessen.

"Lessen en boeken zijn niet zaligmakend. Je leert vaak meer van realistische ervaringen in een contextrijke omgeving dan van een werkstuk bij elkaar googlen. Een aantal leerlingen heeft onlangs een ongebruikt lapje grond van de gemeente geadopteerd en er een prachtige ontmoetingsplek van gemaakt. Ze hebben alles geregeld: het ontwerp, de fondsenwerving (zodat het hele project niets kost) tot zelfs een plan voor onderhoud op de langere termijn."

Lees het hele interview.

Een gratis workshop op uw school?

2011-02-28T15:02:00.003+01:00

Slimmerkunde, sociale media, games in het onderwijs... graag verzorg ik voor uw medewerkers een workshop over een van deze deze thema's.

Voor uw school hoeft zo'n workshop niets te kosten. Hoe werkt dat?

1. We stellen gezamenlijk het onderwerp en de doelgroep van de workshop vast. In alle workshops zit een praktijkgedeelte waarin de deelnemers iets gaan doen of maken.
2. We leggen een datum / tijd vast. Uitgangspunt is 14.00-17.00 uur.
3. De workshop vindt plaats op uw school. De school biedt een voldoende ruim lokaal met minimaal 12 computers met internettoegang en koffie/thee voor 20-24 deelnemers.
4. In principe drie deelnemers van uw school doen gratis mee.
5. Deelnemers van andere scholen betalen voor deelname. Ik regel de inschrijvingen/betalingen, dus uw school heeft hier verder geen omkijken naar.
6. We stellen gezamenlijk het minimaal aantal deelnemers vast dat 1 week voor aanvang van de workshop ingeschreven moet hebben. Bij te weinig belangstelling gaat de workshop niet door.
7. Werving van deelnemers is de gezamenlijke inspanningsverplichting van uw school en van mij.
8. Deze opzet vraagt om een regionale spreiding. Scholen die zich eerst aanmelden in een bepaalde regio hebben voorrang.

Hebt u belangstelling voor een workshop op uw school? Neem even contact op via (013) 514 2390 of per e-mail: erno@mijland.nl.

Actueel: de eerstvolgende workshop in deze reeks is op maandag 26 september in Zwolle (Windesheim). Klik hier voor meer informatie en aanmelden.

Oppervlakkiger denken door intensief internetgebruik

2011-02-27T10:46:00.003+01:00

Herken je een of meer van deze situaties?

Het kost je meer en meer moeite om voor een wat langere tijd geconcentreerd in een boek te lezen of zelf te schrijven aan een uitgebreid document.
Je kruipt achter de computer om even een klein klusje af te werken. Voordat je het beseft ben je een uur aan het werk. Je hebt mails en berichten gelezen, links aangeklikt en... bent soms zelfs vergeten waarom je ook alweer de computer had aangezet.
Je voelt een zekere onrust als je voor een wat langere tijd niet online kunt om je mail te checken of status updates van mensen uit je netwerk te volgen.

Ik herken eerlijk gezegd alle drie de voorbeelden. Daarom was Nicholas Carr's boek 'The Shallows' voor mij zowel een openbaring als een confrontatie. Het boek is sinds kort in Nederlandse vertaling op de markt als 'Het Ondiepe'. Carr gaat in het boek in op de invloed die het gebruik van het internet heeft op ons brein. Zijn belangrijkste boodschap is dat het internet onze manier van denken verandert.

Wat Carr beschrijft is even logisch als beangstigend. Een TomTom helpt je navigeren, maar leert je tegelijkertijd het inzicht in de structuren van een stad of land af. Elk nieuw gereedschap maakt ons zo in zekere zin een stukje afhankelijker, minder autonoom. Zo werkt het internet ook. Het helpt je snel informatie vergaren, maar leert je tegelijkertijd af onafhankelijk kennis te construeren. Zwart-wit gezegd, maar toch... Daar komt nog bij dat het internet ons snelle kicks (zoals een leuke reactie op onze Hyves-pagina) levert, iets wat ons dopamine-systeem over de kling kan jagen met een vorm van afhankelijkheid tot gevolg.

Carr illustreert zijn verhaal (hier en daar wat te) uitgebreid met voorbeelden uit het verleden. Zo vertelt hij hoe schrijvers anders gingen schrijven toen de typemachine het handschrift verving. Ook komt hij met recent wetenschappelijk onderzoek, waaruit blijkt dat het internet ons denken oppervlakkiger maakt. Ook de mythe van het multitasken wordt daarin ontkracht.

Er is ook goed nieuws. Ten eerste brengt het internet ons natuurlijk ook veel moois: geweldige informatie, manieren om te communiceren enzovoort. Ons brein is daarnaast plastisch en dus niet hopeloos verloren. Het kan zich gemakkelijk aanpassen aan nieuwe uitdagingen. De conclusie van het boek is dan ook om een bewust internetdieet te volgen, waarbij je regelmatig ook tegenwicht zoekt in de vorm van rust, concentratie en afstand van de technologie.

Tijd dus voor een goed boek of een diepgaand en aandachtig gesprek in 'real life' met vrienden...

Het Ondiepe is onder andere verkrijgbaar bij Managementboek. Carr is komende week in Nederland voor een drietal lezingen: - 2 maart, Aula van de Universiteit van Amsterdam - 3 maart, Socia Media Club, Rotterdam - 4 maart, Bibliotheek Wageningen

Via Twitter attendeerde @jelmerevers me nog op dit interessante dossier uit de New York Times: Your Brain on Computers.

7 dagen, een gratis boek en een belevenis

2011-02-25T14:18:00.001+01:00

Precies een week geleden verzorgde ik op basisschool De Klinkers in Tilburg én online een workshop over sociale media in het onderwijs in opdracht van Schoolnet Brabant. Een van de onderdelen van de workshop was de opdracht: 'Bedenk een concrete toepassing van sociale media in het onderwijs'. Dit leverde een mooi pakketje ideeën op. De ideeën bundelde ik in een 'Ideeënboek Sociale media in het onderwijs'.

Vervolgens gebruikte ik diezelfde sociale media om het document te verspreiden. De snelheid en omvang waarmee het boek de weg vond naar een publiek heeft al mijn verwachtingen overtroffen. Mede daardoor is het hele project een bijzondere belevenis geworden. En hoewel ik geen financiële vergoeding vroeg voor het boekje, heeft het project me enorm veel opgeleverd:

Kennismaking met Pay With A Tweet, een dienst, gekoppeld aan Twitter. Je kunt hiermee belangstellenden een download laten 'kopen'. In ruil daarvoor plaatst de dienst een berichtje via het Twitter-account van de betrokkene. Zo bereikte ik niet alleen m'n eigen netwerk van followers, maar ook de netwerken van alle 'kopers'. Het leidde tot een waar sneeuwbaleffect. Het aantal kliks op de unieke link in het Twitter-berichtje bedraagt op dit moment, 7 dagen na de workshop, ruim 6000. Via de link-afkortingsdienst Bit.ly kun je de bezoekersstatistieken bekijken.
Pay With A Tweet heeft wel enkele nadelen:
- Als veel van je followers het boekje downloaden, krijg je het bericht erg vaak te zien. Dat kan irritant zijn.
- Gebruikers geven een derde partij toegang tot hun Twitter-account. Pay With A Tweet is voor zover ik kan nagaan betrouwbaar, maar toch...
- Met dit systeem 'betaalt' de koper voordat het product gezien is.
Voor wie Twitter niet kon of wilde gebruiken bood ik een alternatief: betaal het boek met een goede vraag over sociale media in het onderwijs. Deze kon je stellen via een formulier, gemaakt in Google Docs. Hier maakten tot nu toe ruim 700 mensen gebruik van. Zo'n 80% gaf daarbij aan dat ik ze per mail nog eens mag benaderen als ik iets belangrijks te melden heb over het onderwerp. De vragen leveren me veel inzicht in wat er leeft: prima input voor artikelen en trainingen.
Naar aanleiding van het project ben ik benaderd voor het verzorgen van workshops, het geven van een interview en het schrijven van een column. Anderen zochten samenwerking, bestelden een boek in mijn webshop of boden me documenten aan, zoals een aan het onderwerp gerelateerd onderzoekspaper. Daarnaast kreeg ik in een week tijd ruim 150 extra volgers op Twitter.
Het project kreeg aandacht via verschillende blogs, zoals die van Trendmatcher Willem Karssenberg, Onderwijs Brabant, Onderwijs in de 21e eeuw en Wilfred Rubens.
Onder de inzendingen zaten enkele toepassingen die ik nog niet kende. Bruikbare, inhoudelijke kennis. En wat is er mooier dan het verzorgen van een workshop waar je zelf ook veel van leert.
Voor alle inzenders - en natuurlijk ook voor mezelf - betekende het project een mooie vorm van PR: een gratis 'advertentie' met een groot bereik.
Tot slot: voor mijn volgende workshops heb ik een geweldige case om mijn publiek te overtuigen van de kracht van kennis delen via sociale media.

Het boekje blijft natuurlijk gratis beschikbaar. Bestel het hier.

Aanvulling 28-02: met Kennisnet had ik een video-interview via Skype.

Ideeënboek 'Sociale media in het onderwijs'

2011-02-22T10:00:00.004+01:00

(Foto: Argonne National Laboratory, CC BY-SA 2.0)

Een workshop, vijf werkdagen, een aantal enthousiastelingen en een gedreven eindredacteur... en vervolgens ligt er een inspirerend ideeënboek 'Sociale media in het onderwijs' klaar voor iedereen die creatief aan de slag wil met dit onderwerp. Het 27 pagina's tellende boek in pdf-formaat kost je slechts:

een tweet...
Klik hieronder en verstuur het bericht binnen je Twitter-netwerk. Je kunt dan het ideeënboek direct downloaden.

...of een vraag.
Neem een minuutje, en stel een goede vraag over sociale media in het onderwijs...

Klik hier en ontvang het ideeënboek nog vandaag.

Op de hoogte blijven? Een paar keer jaar stuur ik een nieuwsbrief over dit thema en mijn activiteiten op dit gebied. Schrijf je hier in voor deze nieuwsbrief.

Vegeterend, maar toch bewust

2011-02-20T21:04:00.000+01:00

Van patiënten die vegeteren werd tot nu toe gedacht dat er geen sprake is van enig bewustzijn. Ze laten immers geen herkenbare reactie zien op prikkels uit de omgeving.

Voor het merendeel van de patiënten klopt deze veronderstelling, maar neurowetenschapper Adrian Owen heeft ontdekt dat een klein deel van de patiënten via het denken kan antwoorden op vragen. En kunnen antwoorden op vragen is een bewijs voor bewustzijn. Owen gebruikt voor zijn onderzoek technologieën die activiteit van het brein nauwkeurig in beeld brengen.

Een fascinerende presentatie op PopTech...

Baby kan nog alle talen leren

2011-02-19T09:10:00.020+01:00

Patricia Kuhl vertelt op TED hoe baby's de eerste stapjes zetten in de wereld van taal. Met moderne technologieën kan tegenwoordig in beeld gebracht worden wat er in het brein van een kind gebeurt. Een van de bevindingen daarbij is dat een babybrein een soort statische analyse maakt van de klanken die het hoort. Klanken uit de moedertaal worden het vaakst gehoord en daarmee verankerd in het brein. Bijzondere bevinding is dat dat alleen werkt in sociale interactie. Taalaanbod via media als televisie heeft geen effect op de taalontwikkeling.

Kuhl vertelt ook dat hoe ouder we worden hoe minder gevoelig ons brein vervolgens wordt voor klanken die we niet te horen krijgen. Een baby kan nog alle talen leren, na je veertigste wordt het leren van een taal bijzonder moeilijk.

Een online digitaal schoolbord met Scribblar

2011-02-17T16:05:00.002+01:00

Scribblar maakt van je beeldscherm een online digitaal whiteboard met een flink pakket aan interessante functies, zoals:

* met meerdere gebruikers tegelijk tekst en tekeningen plaatsen;
* terwijl je schrijft of tekent, met elkaar chatten (tekst) of spreken (audio);
* documenten koppelen aan het whiteboard (afbeeldingen, teksten, pdf-bestanden);
* snel een foto vanuit Flickr toevoegen;
* het whiteboard ‘embedden’ op een webpagina;
* meerdere gekoppelde whiteboards aanmaken.

Deze dienst past in het rijtje applicaties waarmee je tijd- en plaatsonafhankelijk in real time kunt samenwerken, zoals het inmiddels bekende Google Docs. Deze dienst gebruik ik ondertussen veelvuldig voor het samenwerken aan teksten, spreadsheets en agenda’s. Het idee is dat je een document aanmaakt, wat mensen uitnodigt en vervolgens samen het document bewerkt en aanvult. Versiebeheer is geen probleem meer: de laatste versie staat altijd online, of zoals dat tegenwoordig zo hip heet: ‘in the cloud’. Scribblar doet hetzelfde, maar heeft andere interessante toepassingsmogelijkheden, zoals:

* aantekeningen maken van of voor een vergadering, brainstorm of mindmapping-sessie;
* trainingen, instructies en een les op school ondersteunen (voorbeeld: werk als leraar vanaf je iPad en projecteer je Scribblar-whiteboard op het digitale schoolbord);
* een VOIP-gesprek of chat verrijken met het delen van aantekeningen.

Gebruik van Scribblar is gratis. Via je account kun je je eerder gemaakte whiteboards opvragen.

Kleurgericht onderwijs

2011-02-14T08:31:00.000+01:00

Een willekeurige editie van een willekeurig onderwijstijdschrift. Ik lees de inhoudsopgave en mijn oog valt op drie woorden. Opbrengstgericht. Ontwikkelingsgericht. Handelingsgericht. In één editie!

Waarom al die aandacht voor richting? Zijn we de weg soms kwijt? En zijn die begrippen niet wat al te pleonastisch? Ik bedoel: kun je ook onderwijs verzorgen dat er niet op gericht is een bepaalde opbrengst te genereren en kinderen verder te brengen in hun ontwikkeling? En kun je daaarbij als leraar achterover leunen? Tuurlijk niet, je moet handelen!

Onderwijs is een complex fenomeen, waarbij vele factoren elkaar beïnvloeden. Van de leermiddelen tot de persoon van de leraar, van de sfeer van het schoolgebouw tot de betrokkenheid van de ouders, van de visie van de school tot de begeleidingsstructuur. Het kiezen van een bepaald perspectief - noem het een richting - kan dan verhelderend werken. Talent, welzijn, diversiteit, creativiteit, autonomie... dat zijn nu gerichtheden waarmee je als school kleur bekent. Kleuren die je richting daadwerkelijk bepalen en waar ouders en leerlingen zich keuzegericht op kunnen oriënteren.

Leren verrijken met sociale media in de klas

2011-02-09T15:23:00.001+01:00

Sociale media zijn internettoepassingen, waarmee mensen online met elkaar in contact kunnen komen. Je kunt ze op een informele manier en voor je plezier gebruiken, maar ook voor samenwerking op afstand én om met en van elkaar te leren. Voor het onderwijs is met name dat laatste van belang.

Op vrijdag 18 februari verzorg ik een gratis workshop over sociale media in het onderwijs. De workshop wordt aangeboden door Schoolnet Brabant.

Na een introductie op het onderwerp en een verkenning van de mogelijkheden, gaan de deelnemers aan de slag met het bedenken en uitwerken van praktische toepassingen voor hun eigen onderwijs met gebruik van bestaande sociale media. Hiervoor heb ik een format gemaakt dat twee doelen dient:
- alle relevante aspecten van een educatieve toepassing van sociale media komen aan bod;
- door de ideeën op eenzelfde manier te beschrijven, wordt het gemakkelijker elkaars ideeën te lezen en te beoordelen.

Na afloop van de workshop bundel ik de opbrengst in een voor iedereen gratis online beschikbaar ‘Ideeënboek sociale media in de klas’.

De workshop is ook bijzonder geschikt voor leraren die willen gaan werken met de nieuwe Malmberg-leergang Slimmerkunde.

De workshop vindt plaats op basisschool de Klinkers in Tilburg en duurt van 14.00 tot 17.00 uur. Belangstellenden kunnen zich aanmelden op deze pagina.

Enquête: vormen van onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen in het PO

2011-02-07T10:47:00.002+01:00

Laat je hoogbegaafde leerlingen in het primair ofwel basisonderwijs zoveel mogelijk meedoen met de klas of bied je ze een aangepast eigen programma aan?

In het kader van het thema 'Inclusief versus exclusief' besteedt tijdschrift Talent in de eerstvolgende editie aandacht aan deze vraag. Om een beeld te krijgen van de verschillende oplossingen die in het Nederlandse basisonderwijs worden toegepast om hoogbegaafde leerlingen tegemoet te komen, houdt Talent momenteel een online enquête.

Werkt u op een basisschool, dan zijn we als redactie benieuwd naar uw ervaringen met de constructie waarvoor uw school heeft gekozen. U kunt een bijdrage leveren door de enquête in te vullen. Onder de inzenders verloten we 5 exemplaren van mijn boek 'Nu leren voor morgen'.

'Inclusief versus exclusief onderwijs' is ook het thema van de Inspiratiedag Talent op 15 april 2011 in de Reehorst in Ede, georganiseerd door uitgeverij Van Gorcum in samenwerking met de redactie van Talent.

Inzenden kan tot en met 23 februari 2011.

Schoolkeuze met een spreadsheet

2011-02-06T22:23:00.002+01:00

Waar gaan mijn klasgenoten naartoe? Hoe is de sfeer? Hoe ver moet ik fietsen? Het zijn de vragen waar we momenteel met onze groep 8-er aan het stoeien zijn. We zijn bezig met de schoolkeuze voor het voortgezet onderwijs!

Het lastige is dat de criteria die een rol spelen bij de schoolkeuze nogal appels-en-peren-vergelijken zijn. De ene school biedt extra lessen drama, maar is wel verder weg dan die andere school, die echter niet goed met het openbaar vervoer bereikbaar is, maar die weer wel wat kleinschaliger is... Dat soort redeneringen helpen onze groep 8-er niet echt verder en ons ook niet. Zeker niet als er vijf scholen zijn waaruit in principe gekozen kan worden.

Om wat meer grip te krijgen op al die argumenten hebben we een spreadsheet gemaakt.
1. In de eerste kolom hebben we de tien belangrijkste criteria voor een goede schoolkeuze gezet; in de tweede hebben we deze een score toegekend. Het belangrijkste criterium kreeg een 10; het minst belangrijke een 1. Elk rapportcijfer hebben we in deze kolom maar een keer gebruikt. Je kunt natuurlijk ook voor andere vormen van weging kiezen, zoals elk item wegen met een score van 1, 2 of 3.
2. In de volgende 5 kolommen scoren we de 5 scholen die we aan het onder- en bezoeken zijn met een rapportcijfer. Rapportcijfers mogen hier hetzelfde zijn. Een school kan dus een 8 scoren voor 'sfeer', maar ook voor 'bereikbaarheid'.
3. In de volgende 5 kolommen vermenigvuldigen we het rapportcijfer uit de eerste kolom met de waardering per school voor elk aspect. Onderaan deze kolommen tellen we deze scores op om tot een totaaloordeel per school te komen.

De rekenwijze is natuurlijk niet 100% waterdicht, maar met deze totaalscores hebben we wel iets meer grip gekregen op een kluwen aan argumenten. Aan de hand van de ingevulde tabel kunnen we alles nog eens goed met elkaar bespreken. En zo komen we hopelijk tot een goede beslissing!

Ict in het onderwijs: beleid en praktijk

2011-02-02T16:28:00.000+01:00

Voor Schoolnet Brabant maak ik momenteel een reeks interviews met Brabantse schoolleiders, directeuren en ict-coördinatoren over het beleid rond en de praktijk van ict in het onderwijs, vanuit het perspectief van een scholenbestuur of school.

Vandaag is het eerste interview gepubliceerd met Frans-Joseph de Graaf, directeur van twee nutsbasisscholen in Breda en bovenschool beleidsmedewerker ict Kees van der Plas.

Frans-Joseph de Graaf: "Als school willen we kinderen natuurlijk wel voorbereiden op de toekomst. Dat is niet gemakkelijk, want de toekomst is erg moeilijk voor te stellen. Kijk maar eens terug naar wat er in de afgelopen 20 jaar is veranderd en stel je dan eens voor hoe de wereld er over 20 jaar uitziet, ervan uitgaande dat de ontwikkelingen de komende decennia nóg sneller zullen gaan."

Kees van der Plas: "Vernieuwing begint altijd met een inhoudelijke vraag, zoals: hoe kunnen we de leesvaardigheid van de kinderen verbeteren? Natuurlijk kan ict vervolgens vaak bijdragen aan het antwoord, maar technologie is nooit het vertrekpunt."

De komende weken zullen nog zeven interviews in deze reeks gepubliceerd worden.

Tien redenen waarom ik gek ben op schaatsen

2011-02-02T16:11:00.000+01:00

Deze week zond de NCRV de documentaire 'Als het kan, dan moet het' uit, een lofzang op de Nederlandse schaatscultuur. Mooie beelden en taferelen... daar niet van. Maar ik vond wel dat er erg veel nadruk werd gelegd op het idee dat natuurijs-schaatsers 'thrillseekers' zijn. Alsof de kick van het schaatsen vooral de kick is van het gevaar van wakken, scheuren en een koud, nat pak. Schaatsen is voor mij in elk geval vooral niet dat opzoeken van gevaar...

Waarom ik schaatsen op natuurijs - afgelopen twee dagen (zie boven) kon het hier nog! - wel geweldig vind? Nou, ...

1. Met minimaal en 'pecharm' gereedschap - slechts twee ijzers - haal je een relatief hoge snelheid, die je bovendien sterker ervaart dan op de fiets omdat je laag bij de grond bezig bent.
2. Schaatsen kost niet veel energie. Je bent sportief bezig, maar houdt het in een rustig tempo gemakkelijk een paar uurtjes vol. Een goed uitgevoerde schaatsbeweging is als een sierlijke dans, die, hoe beter hij wordt uitgevoerd, hoe meer snelheid hij teweegbrengt.
3. Je trotseert de koude door te bewegen en je lichaam van binnenuit te verwarmen. Zo ervaar je de perfecte thermostaat-technologie van het menselijk lichaam aan den lijve.
4. Ik houd van muziek. Het geluid van zingend ijs ís muziek.
5. Op schaatsen heb je een uniek gevoel van controle over een spekgladde ondergrond.
6. Je bent midden in de natuur op plekken waar je anders alleen met een bootje of zwemmend komt. Het ijs biedt een ander, verfrissend perspectief op kades en randen.
7. Schaatsen is de stilte opzoeken en hem vinden. Zo kom je even helemaal los van de dagelijkse drukte.
8. De visuele variatie in natuurijs is betoverend: scheurtjes, luchtbellen, doorkijkjes naar de bodem van de plas, spiegelingen en andere spelingen van het licht.
9. Een open ijsvlakte zonder sneeuw kent geen paden. Je bepaalt je eigen lijn.
10. Al dat moois is maar af en toe beschikbaar. Als het lukt op het juiste moment op de juiste plek te zijn, geeft dat het plezierige gevoel van een unieke ervaring.

Workshop 'Slimmerkunde'

2011-02-01T10:45:00.014+01:00

Jongeren zijn over het algemeen heel bedreven met technologie. Ze gebruiken de computer en hun mobieltje vooral voor entertainment (games, YouTube) en informele communicatie (Hyves, MSN). De makers van de leergang Slimmerkunde (Malmberg) constateren echter dat jongeren die vaardigheid met technologie niet weten te verzilveren in het kader van leren en studeren. Dat kan slimmer!

Slimmerkunde gaat over de vraag hoe je met behulp van technologie je leven zo kunt inrichten dat je veel werk kunt verzetten om je doelen te bereiken en toch genoeg tijd overhoudt voor leuke dingen. Samengevat: meer leren in minder tijd, betere cijfers, meer tijd voor leuke dingen.

De workshop Slimmerkunde bestaat uit drie onderdelen:
• Introductie op het Slimmerkunde-concept (werkboek en website) en de achterliggende visie op onderwijs.
• Kennismaking met de mogelijkheden van sociale media, games en handige websites voor het onderwijs.
• Het uitwerken van een concreet idee voor gebruik van een ‘slimmerkundige’ toepassing in de eigen school of lespraktijk onder het motto: vandaag ontdekt, morgen toegepast.

Er is daarnaast volop ruimte voor discussie en het uitwisselen van tips en ervaringen.

Erno Mijland is opgeleid als docent Nederlands/Engels. Erno is een van de auteurs/eindredacteurs van Slimmerkunde, redacteur van drie onderwijstijdschriften en auteur van verschillende boeken over onderwijs. Erno verzorgt daarnaast workshops, ouderavonden en lezingen.

Belangstelling voor deze workshop op uw school of voor uw organisatie? Neem even contact op: contact@ernomijland.com of 06-24232209.

Tip: download tot 1 maart 2011 gratis het werkboek Slimmerkunde!

Alles kan altijd slimmer...

2011-01-25T17:00:00.000+01:00

Lifehacking voor scholieren in het voortgezet onderwijs en het mbo... Zo zou je de Malmberg-productie Slimmerkunde kunnen noemen. Slimmerkunde gaat over slimmer leren en slimmer leven. Ofwel: hoe kun je op een efficiënte manier met behulp van de computer je leven zo inrichten dat je veel werk kunt verzetten om je doelen te bereiken?

Aan Slimmerkunde kunnen leerlingen zelfstandig werken. De lesmethode kan worden ingezet als zelfstandig project, als onderdeel van de lessen ICT, Nederlands en maatschappijleer, en is zeer geschikt bij lesuitval, e-learning en ouder/leerling-cursussen. De inhoud past ook perfect bij het streven van een school om docenten mediawijzer te maken.

Een korte introductie met onder andere initiatiefnemer Tjeu Seeverens:

Slimmerkunde from Bergervoet Productions on Vimeo.

Tjeu benaderde me vlak voor de zomervakantie om een bijdrage te leveren aan het project. Ik was direct erg enthousiast, niet alleen vanwege het onderwerp, maar ook vanwege de bevlogenheid van alle betrokkenen. Afgelopen maanden leverde ik een bijdrage aan de inhoud en aan de eindredactie. De komende tijd zal ik, net als enkele van de andere auteurs, in de vorm van trainingenen workshops docenten op weg helpen om de methode succesvol in te zetten.

Tip: tot 1 maart kun je Slimmerkunde gratis downloaden. De gedrukte versie kost € 7,95 per boekje.

Haal meer uit de NOT 2011

2011-01-24T13:07:00.001+01:00

Van dinsdag 25 tot en met zaterdag 29 januari staat de Jaarbeurs in Utrecht in het teken van de NOT 2011. Tijdens deze beurs voor het onderwijs kun je kennismaken met de nieuwste methodes en andere leermiddelen, gadgets, visies en ideeën... Onderstaand tien tips om meer uit een bezoek aan de editie van dit jaar te halen. Het lijstje werd eerder gepubliceerd in tijdschrift COS.

Tip 1: Scroll door de deelnemerslijst
Op www.not-online.nl staat een overzicht van alle deelnemers aan de NOT. Scan de lijst en maak een persoonlijk lijstje van stands die je in elk geval wilt bezoeken. Bezoek de pagina Beursnieuws op de website: deze pagina geeft actuele informatie over nieuwe producten en diensten die te zien zijn op de NOT. Deze pagina heeft ook een RSS-feed die je automatisch op de hoogte houdt via je RSS-lezer (zoals Google Reader).

Tip 2: Bezoek de NOT Academie
Geef je op voor een of meer van de activiteiten van de NOT Academie, een programma met interessante keynotes voor alle schooltypen. Het volgen van een workshop of lezing is niet alleen leerzaam. Het vormt ook een welkome afwisseling voor het slenteren door de lange gangen van het beursgebouw. De NOT Academie is een nieuw initiatief van de organisatie.

Tip 3: Wees een ambassadeur
Tijdens de beurs ben je een ambassadeur voor je school. Neem visitekaartjes of brochures van je eigen school mee en deel ze uit aan de mensen met wie je in gesprek raakt. Het is niet de eerste keer dat tijdens de NOT de kiem werd gelegd voor een geweldig samenwerkingsproject. Gebruik de NOT ook om eens een kop koffie te drinken met een collega van een andere school of een andere deskundige uit je netwerk die de beurs ook bezoekt. Laagdrempelig, vrijblijvend en - wederom - een welkome afwisseling voor het echte beurswerk.

Tip 4: Ga met de trein
Het tentoonstellingsgebouw ligt op een steenworp afstand van station Utrecht Centraal. De trein is niet gevoelig voor files en bespaart je parkeerkosten. Daarmee is het een aantrekkelijk alternatief voor de auto. De trein heeft nog een voordeel: de kans is groot dat je andere beursbezoekers tegenkomt. Een uitgelezen kans voor onverwacht inspirerende uitwisselingen tussen onderwijsmensen of - op de terugweg - een kritische reflectie op wat je hebt gezien en gehoord!

Tip 5: Ga doelgericht te werk
Verzamel selectief en neem alleen schriftelijke informatie mee als je denkt dat je er echt wat aan hebt. Bereid voor wat je wilt weten, zodat je kritische vragen kunt stellen aan de standhouders. Heeft een standhouder niet de rust en ruimte om je uitgebreid te woord te staan, maak dan een vervolgafspraak. Leveranciers komen graag bij je op school. EDventure/Teachers Channel heeft een aantal routekaartjes ontwikkeld voor als je belangstelling hebt voor een specifiek thema: Opbrengstgericht werken, Rekenen, Talent/Excellentie, Begrijpend lezen, Dyslexie en Effectief leidinggeven. De kaartjes zijn gratis op te halen in hal 8, stand A040.

Tip 6: Neem je klanten mee
Vreemd eigenlijk, maar we zien tijdens de NOT niet zo vaak leerlingen. Waarom zou je ze eigenlijk niet meenemen? Geef ze opdrachten en verantwoordelijkheden mee, waarmee het ook voor hun een nuttige en leerzame dag wordt. Laat ze bijvoorbeeld een videoverslag van hun bezoek maken of een top 3 van leermiddelen die ze graag op school zouden hebben, uiteraard met een korte toelichting. Wie je moet meenemen? Denk aan de leden van de leerlingenraad of leerlingen die nog wat uren moeten invullen in het kader van de maatschappelijke stage.

Tip 7: Maak aantekeningen in beeld
Neem een kleine foto- of videocamera mee. Je kunt daarmee snel ‘aantekeningen in beeld’ mee maken. Zet een interessant product op de foto, of film een demonstratie.

Tip 8: Doe verslag via sociale media
Met name Twitter is een fantastisch medium om je ervaringen en tips te delen in woord en beeld. Gebruik een hashtag (zoals #not2011), zodat thuisblijvers en andere geïnteresseerden je berichtjes kunnen vinden. Zoek af en toe wat anderen via diezelfde hashtag delen. Misschien leidt het zelfs tot nuttige ontmoetingen.

Tip 9: Ga voor comfort
Een bezoek aan de NOT is een expeditie. Trek daarom een paar prettige schoenen aan en kies voor lekker zittende kleding. Een goede rugzak draagt plezieriger dan de meeste ‘give away’-tassen van standhouders. Pauzeer regelmatig, drink voldoende en schep buiten een luchtje als je daar behoefte aan hebt.

Tip 10: Evalueer en deel
Beleg na afloop van je bezoek een korte bijeenkomst met collega’s om je bevindingen te delen en eventuele vervolgacties af te spreken. Denk aan het nader bestuderen in de vakgroep van een nieuwe methode. Of: schrijf een verslag voor de schoolblog.

Spreekwoorden omdenken...

2011-01-22T21:05:00.000+01:00

Omdenken is het geestige geesteskind van Berthold Gunster. Je vindt er een bibliotheek vol verhaaltjes en anekdotes over situaties waarin wordt omgedacht en aansprekende voorbeelden van de opbrengst van omdenken. Zoals die van de richtvlieg in het urinoir: je kunt slordig plassen proberen te voorkomen met regels en strenge aanwijzingen, maar ook door het gewenste plasgedrag aantrekkelijk te maken...

Bij de website hoort ook een Twitter-account, waar Gunster in dialoog gaat met zijn publiek. Frank Verbeek postte er recent het zinnetje 'Door het lint gaan is eigenlijk een feestelijke opening.' Een mooie, die ik direct opvatte als een opdracht om spreekwoorden en gezegden met een negatieve betekenis om te denken. Tot zover is dit het resultaat:

- Als je van toeten noch blazen weet, kun je nog altijd drummer worden.
- Wie de hond in de pot vindt, kan zich kennelijk een reis naar China veroorloven.
- Echt avontuur bestaat alleen als je volledig de weg kwijt bent.
- Een zware last op je schouders dragen, betekent dat je sterk genoeg was het op te tillen.
- Kant noch wal raken is stuurmanschap.
- Aan de grond zitten is veilig geland zijn.
- Als je er geen gat meer in ziet, kun je de pur-spuit opruimen.

Vul gerust aan...

Wat is de wat?

2011-01-17T16:37:00.000+01:00

Valentino Achak Deng vlucht als jongetje uit zijn dorp in Zuid-Soedan, nadat het is aangevallen door murahaleen-strijders. Het wordt de eerste stap in zijn dramatische leven als vluchteling dat pas eindigt als hij in 2001 naar de Verenigde Staten kan om daar een nieuw bestaan op te bouwen.

Dave Eggers, schrijver en drijvende kracht achter 'Once upon a school', tekende het verhaal van de vluchteling op in de vorm van de aangrijpende roman 'Wat is de Wat?'. Het is een van de mooiste en meest indrukwekkende boeken die ik de afgelopen jaren heb gelezen. Eggers beschrijft zonder genade de gruwelijkheden waarmee Achak Deng te maken krijgt, maar laat ons ook kennis maken met de gevoelens van een opgroeiende jongen, zijn verliefdheden en de veerkracht om telkens weer het hoofd boven water te houden onder de moeilijkste omstandigheden. Later volgt de ontluisterende kennismaking met de Amerikaanse cultuur.

Momenteel worden in Soedan de stemmen geteld van een referendum, waarin bewoners van het zuiden zich - zoals het zich laat aanzien - uitspreken voor zelfstandigheid. 'Wat is de Wat?' geeft een diep inzicht vanuit een persoonlijk perspectief in de strijd die aan deze fase vooraf is gegaan.

Valentino Achak Deng in een lezing voor Google:

Speciaal aanbevolen ook voor wie geraakt was door 'De Vliegeraar' van Khaled Hosseini.

Briljante Nederlanders: Pieter Hoff

2011-01-11T11:52:00.000+01:00

Afgelopen week bekeek ik onderstaande Poptech-presentatie van Pieter Hoff over zijn Groasis Waterboxx, een slimme box die het mogelijk maakt in dorre, droge omstandigheden planten en bomen te kweken. De box verzamelt en verdeelt daartoe op alle denkbare manieren beschikbaar water. Een mooie uitvinding die veel kan betekenen voor onder andere ontwikkelingslanden.

Na het zien van de video vroeg ik me af waarom ik in de Nederlandse media nog niets was tegengekomen over Hoff of zijn uitvinding, terwijl hij kennelijk lezingen houdt op een gerenommeerde internationale conferentie. Kan natuurlijk aan mij liggen, maar feit is dat we veel te weinig te koop lopen met onze briljante Nederlanders. We lijden nogal aan het niet-boven-het-maaiveld-syndroom en dat kunnen we ons eigenlijk niet veroorloven. Briljante Nederlanders zijn immers de rolmodellen voor onze jonge landgenoten.

Er zijn natuurlijk uitzonderingen. Zo krijgen onze internationaal vermaarde DJ's best de nodige aandacht. Maar als het om wetenschappers, uitvinders, enterpreneurs of beeldend kunstenaars gaat, blijven de nationale media vaak akelig stil. Dus laat maar eens horen... welke briljante Nederlander krijgt volgens jou veel te weinig aandacht?

Terug uit Zuid-Afrika

2011-01-10T08:48:00.000+01:00

Afgelopen twee weken verbleef ik met mijn gezin, mijn moeder en het gezin van mijn broer in Zuid-Afrika, om preciezer te zijn in de Eastern Cape. Een prachtig gebied met vooral veel indrukwekkende natuur.

Zuid-Afrika is een bijzonder land, vooral door de grote tegenstellingen. De enorme verschillen tussen arm en rijk springen het meest in het oog. Zo reden we in Port Elizabeth door een straat met links een 18 hole golf court, ommuurd en met prikkeldraad beschermd, en rechts een sloppenwijk. Ook de tegenstelling tussen hoop en gelatenheid viel me op. Er zijn volop initiatieven die het land moeten opstuwen in de vaart der volkeren. Het WK Voetbal van afgelopen zomer is daar een exponent van. Het toernooi heeft een voelbare impuls gegeven aan de ontwikkeling van het land. Maar elders tref je ook gelatenheid en afwachtendheid, in de hand gewerkt door cultuur en structuren, opgebouwd in vele decennia van apartheid. Een voorbeeld: het verbeteren van je financiële positie als je in de sloppenwijk woont is niet erg aantrekkelijk. Als je meer verdient, moet je meer familie ondersteunen en word je van extra hard werken of studeren per saldo zelf maar een klein beetje beter. En dan is er nog de tegenstelling tussen de pure schoonheid van de natuur en de rommel in de stedelijke omgeving. Tegenover prachtig wild en groen staan stapels zwerfafval en de architectuur van de angst, ofwel kale muren met stroom- en prikkeldraad.

Foto: Walmer, een township met 70.000 inwoners.

Ik heb de afgelopen weken vooral ook veel genoten... De zon, de zee, de vriendelijke mensen, het wild life, de indrukwekkende guided tour door Walmer, de totale ontspanning, het samenzijn met familie, het lezen van een goed boek en natuurlijk ook het 'slow cooking' van de Afrikaanse braai.

De aan mezelf opgelegde uitdaging is om een stukje Zuid-Afrika mee te nemen in het dagelijkse leven dat vandaag weer van start gaat...

Producten en tarieven

2011-01-01T16:45:00.001+01:00

Producten

Workshops, bestaande uit interactieve presentatie, dialoog en 'hands on' werken aan opdrachten.
Presentaties en inleidingen op congressen en conferenties.
Advisering rond ict/media-beleid voor scholen en onderwijsorganisaties.
Redactiewerk voor onderwijsorganisaties.

Tarief
Kosten voor workshops, presentaties en eenmalige advisering tot een dagdeel bedragen 650 euro excl. BTW incl. reiskosten. Tot een hele dag is dat 1050 euro.
Voor ouderavonden geldt een speciaal tarief van 500 euro excl. BTW incl. reiskosten.

In het kader van slimmer werken en organiseren wordt niet onderhandeld over deze bedragen:

onderhandelen kost tijd, die ik liever besteed aan de inhoud
administratieve verwerking wordt gemakkelijker (daarom ook geen reiskosten)
bijhouden van veel verschillende afspraken is arbeidsintensief
ik ga uit van 'gelijke monniken, gelijke kappen'

Lees ook 'Geef nooit korting' van Jos Burgers om meer te lezen over deze strategie.

Uurtarief voor redactiewerk en advisering bedraagt 115 euro excl. BTW incl. reiskosten.

Fijne feestdagen en een goede start van 2011

2010-12-19T09:42:00.000+01:00

Ik wens alle lezers van deze weblog fijne feestdagen en een goede start van 2011.

Het kerstverhaal verteld voor 'digital natives'...

Van donderdag 23 december tot en met zondag 9 januari vier ik vakantie, om weer fris aan de start te verschijnen op maandag 10 januari.

Leren van ervaren, uiten en fouten

2010-12-16T21:31:00.000+01:00

Kennis was vroeger uitsluitend verkrijgbaar op school. Met de komst van het internet heeft de school haar monopolie als kennisleverancier verloren. Scholen moeten zich daarom opnieuw uitvinden, zegt lerares Diana Laufenberg. In deze TED-talk geeft ze haar kijk op hoe dat er in de praktijk uit zou kunnen zien...

Ideesitas

2010-12-16T08:57:00.000+01:00

Een loader kiept om de minuut een bak zand op een berg. En jij hebt een schop en een kruiwagen om dat zand naar de plek van bestemming te brengen. Iedere bak zand is vijf kruiwagens. En het vullen en wegbrengen van het zand met de kruiwagen kost drie minuten. Kortom: er komt meer bij, dan je kunt wegwerken.

Maak nu van zand ideeën.

Definitie: ideesitas is het gevoel dat je meer ideeën genereert dan je kunt verwerken en realiseren.
Antoniem: writer's block (Geldt ook voor andere beroepen zoals manager of leraar. Niet te verwarren met 'executioner's block'.)

Ideesitas kan stress geven, maar ook het prettige gevoel van een borrelend hoofd vol sprankelende gedachten.

De kunst is:
- de tijd nemen om kansrijke ideeën te laten uitkristalliseren;
- je te focussen op ideeën die je zelf kunt uitvoeren;
- ideeën te delen of te verkopen die je zelf niet kunt uitvoeren.

Behandeling van ideesitas zit (terecht) niet in het basispakket van je ziektekostenverzekering. Bij ernstige vormen van ideesitas, raadpleeg je coach.

Zet ze aan het werk!

2010-12-14T11:48:00.000+01:00

Bart (15) zit onderuitgezakt, hij speelt wat met een pen en kijkt af en toe gapend om zich heen. Lerares Mieke probeert ondertussen uit alle macht de aandacht van haar klas te vangen. Ze verheft haar stem, wandelt op en neer en onderstreept haar woorden met krachtige gebaren... Aan het einde van de les is Mieke moe. Ze haalt even diep adem, want zo meteen komt de volgende groep pubers binnenstormen. Bart sloft ondertussen op zijn gemak naar het volgende lokaal. Onderweg vraagt hij zich af: was die les van zojuist nou aardrijkskunde of geschiedenis?

Tien tegen een dat je als leraar keihard werkt, terwijl je leerlingen zich relaxt laten onderwijzen. Wel zo gemakkelijk. En bovendien: jij wordt er voor betaald. Alle respect hoor, maar een slimme leraar draait de rollen om.

In dit artikel geef ik tien tips voor activiteiten die:
- leerlingen uitdagen aan het werk te gaan met vaardigheden die ertoe doen;
- intrinsiek motiverend zijn, ook omdat ze aansluiten bij de belangstelling van leerlingen;
- wat opleveren voor de leraar én de school en
- de betrokkenheid van leerlingen bij school vergroten.

Alexander Kjerulf over 'Arbejdsglæde'

2010-12-13T08:36:00.003+01:00

'Arbejdsglæde' is het Deense woord voor geluk op het werk en het onderwerp van een presentatie van Alexander Kjerulf tijdens TEDx Copenhagen van 30 november jongstleden.

Kjerulf vertelt over het belang van gelukkig zijn op, in en met je werk en je collega's. Gelukkige medewerkers kunnen het verschil betekenen tussen succes en falen van organisaties.

Kjerulf is auteur van het boek 'Happy Hour is 9 to 5' dat verscheen in 2006. Samen met Erno Hannink (organisatie) en Monique Scholtz (vertaling) organiseerde ik (eindredactie) in 2008 de Nederlandse vertaling. En daar hadden we veel plezier in. De Nederlandstalige editie is verschenen bij Lulu.com en kost EUR 26,55 als paperback (exclusief verzendkosten) of EUR 15,30 als pdf-download. De Nederlandse tekst is ook gratis beschikbaar op www.happyhourisvan9tot5.nl. Op zijn weblog Positivesharing.com deelt de auteur wekelijks zijn nieuwste inzichten en ervaringen. Klik hier om het boek te bestellen.

(Dat Kjerulf vertelt dat alleen Scandinavische landen een woord hebben voor is overigens niet waar. Ondanks onze traditie van 'in het zweet des aanschijns' hebben we het woord 'arbeidsvreugde'.)

Is er ook een potlood?

2010-12-10T09:16:00.000+01:00

In 'Huh?!', het sprankelende boek van Berthold Gunster over de techniek van het omdenken, staat een geestig 'broodje aap'-verhaal. Het vertelt hoe de Amerikanen in een imagostrijd met de Russen proberen als eerste een balpen te hebben waarmee je in de ruimte kunt schrijven. Iets dat lastig is omdat de inkt alleen dankzij de zwaartekracht op het papier kan vloeien. Dan komt er ineens het bericht dat de Russen allang in de ruimte kunnen schrijven... met een potlood.

Het verhaal kan dienen als een mooie metafoor. Zo zijn we ook in het onderwijs vaak koortsachtig op zoek naar manieren om technologie te laten werken in de klas. We vragen ons af hoe je met een videocamera, een iPad of een digitaal schoolbord betere resultaten en meer plezier in leren kunt realiseren. Of met (serious) games. Daarbij stellen we ons maar zelden de vraag of er ook een potlood is.

In het geval van games, zou die vraag als volgt klinken: zijn er spel- of werkvormen, waarin we gebruik maken van dezelfde factoren die games zo aantrekkelijk en succesvol maken, maar die gemakkelijker zijn om te implementeren. In het artikel 'Competitie en pleasurable frustration. Wat kunnen we leren van de aantrekkingskracht van games?' (pdf) uit Vector, maart 2009 hebben Herm Kisjes en ik al eens een aanzet gedaan om die vraag te beantwoorden.

In bovenstaand voorbeeld gebruiken we de balpen als trigger om het potlood te vinden. Ook dat kan een functie zijn van het bestuderen van technologie in het kader van onderwijs.

Tip: de Mijn Kind Online Mediadoos

2010-12-08T13:15:00.000+01:00

Boeken, spellen, tijdschriften... scholen hebben nu de mogelijkheid in één keer een aantrekkelijk pakket rond mediawijsheid te bestellen bij Mijn Kind Online.

Het pakket omvat onder andere het Handboek Mediawijsheid, het boek Gamemaker4you met op cd-rom het spel GameMaker, het SMS-bordspel en het Internet-kwartetspel en het boek 'It’s all in the games', dat ik samen met Herm Kisjes schreef. Verder zitten er lesbrieven in de doos en brochures over het web voor kinderen, Hyves, online video, mobiele telefoon en verliefdheid en internet. Het pakket kost 100 euro (exclusief 2,50 euro verzendkosten).

Voor een overzicht van de volledige inhoud en bestelinformatie, klik hier.

Zoek de 18e kameel...

2010-12-02T20:51:00.000+01:00

Een oude man bezat 17 kamelen, zijn enige bezit. Toen de man zijn einde voelde naderen, wist hij dat de tijd gekomen was zijn bezit te verdelen onder zijn drie zonen. Volgens de traditie zou de oudste zoon 1/2 deel van zijn totale bezit erven, de tweede zoon 1/3 deel en de jongste 1/9 deel.

Het leek een onmogelijke taak. 17 was niet te delen door 2, niet door 3 en niet door 9. En een kameel slachten om het beest in stukken te verdelen, dat vond de goede man onnodige kapitaalvernietiging. Hij worstelde vele nachten met dit probleem, terwijl zijn zoons om hem heen zaten. Ze wisten ook niet hoe dit probleem op te lossen.

Ten einde raad liet de oude man een wijze vrouw uit het dorp bij zich komen. Hij legde het probleem voor. De vrouw dacht geen moment na, vertrok en kwam even later terug met haar eigen kameel. Het was haar enige bezit, maar ze zei: 'Hier, neem mijn kameel en uw probleem is opgelost.'

De oude man was heel gelukkig met deze oplossing. Hij schonk zijn oudste zoon 9 kamelen, de helft van 18. Zijn tweede zoon kreeg 6 kamelen, 1/3 deel van 18. En de jongste kreeg er 2, 1/9 deel van 18. Zo verdeelde hij 17 kamelen en hield er een over. Die schonk hij terug aan de wijze vrouw om even later tevreden zijn laatste adem uit te blazen.

Dit prachtige verhaal over creativiteit en de schoonheid van eenvoudige oplossingen wordt verteld door William Ury op TED. Hij gebruikt het als metafoor. We moeten, zo stelt Ury, op zoek naar de 18e kameel, zodra het ons niet meer lukt een probleem op te lossen.

Procrastinatie: snelle kicks vs. langetermijninvesteringen

2010-12-01T13:10:00.001+01:00

Het is een wonderlijk fenomeen: procrastinatie, oftewel uitstelgedrag. Het is iets dat sterker is dan onszelf en dat we maar moeilijk kunnen beteugelen. "Niet doen wat je vindt dat je zou moeten doen", is de kernachtige definitie die James Surowiecki geeft in zijn mooie artikel 'Later. What does procrastination tell us about ourselves?' in The New Yorker van 11 oktober 2010.

Surowiecki legt in het artikel de vinger op de zere plek. We leven in een tijd vol verleidelijke mogelijkheden om onze behoeften snel te bevredigen. Van het alom aanwezige entertainment tot de snack, van hapklare brokjes informatie tot een van alle gemakken voorziene 'all inclusive' vakantie. Al die keuzes geven een groot gevoel van vrijheid.

Mooi, maar er is een addertje onder het gras. We vinden eigenlijk dat we ook dingen moeten doen die we beschouwen als investering voor een beloning op langere termijn: gezond eten voor een langer, gezond leven, studeren voor een leukere baan of eerst dat lastige klusje afwerken voor je werk, zodat je aan die veelbelovende volgende taak kunt beginnen. Het zijn allemaal dingen waar we ons bewust toe moeten zetten. En soms lukt dat niet. Surowiecki haalt in zijn artikel een onderzoek aan waaruit blijkt dat problemen rond uitstelgedrag verviervoudigd (!) zijn tussen 1978 en 2002.

Uiteindelijk ervaren we dus dat de vrijheid van snelle kicks ons de regie ontneemt over onze keuzevrijheid. Wat een paradox!

We zoeken oplossingen vooral buiten onszelf, vervolgt Surowiecki. Je kunt een afspraak met jezelf maken in je gedachten, maar die heeft kennelijk nauwelijks 'rechtsgeldigheid'. Door de dingen op te schrijven en te plannen, of zelfs de hulp in te schakelen van anderen (een deadline, een contract), proberen we vat te krijgen op ons uitstelgedrag. Het helpt ook de beoogde taak in gemakkelijker haalbare stukjes te hakken. Surowiecki verwijst wat dit betreft naar David Allen's ideeën over 'Getting Things Done'.

Tot slot: procrastinatie biedt ons nog een uitdaging. Soms stel je dingen gewoon uit omdat je 'deep down' vindt dat je ze eigenlijk niet zou moeten doen. De kunst is, zegt Surowiecki, om te ontdekken waarom je de dingen uitstelt. Is dat omdat je ze zinloos vindt, of omdat je eerst die snelle kick wil ervaren?

Nadenken over wat je écht belangrijk vindt om te doen, kost tijd. Die tijd moet je nemen. En dat is dan meteen ook mijn persoonlijke uitdaging. Want wat is het toch leuk al je tijd op te vullen met mail, tweets, websites, filmpjes, discussies en al die snelle kicks die het internet biedt. Zeker als je daardoor dingen ontdekt die je écht belangrijk vindt, zoals een goed artikel over procrastinatie...

Tekenen met Sumopaint

2010-11-30T15:24:00.027+01:00

Er zijn steeds meer programma's op het internet beschikbaar die je kunt gebruiken zonder ze eerst te hoeven installeren. Handig, want dan kun je er op elke computer met een internetaansluiting bij. Bovendien worden deze programma's steeds krachtiger. Denk maar aan Google Docs & Spreadsheets (schrijven en rekenen), Picnik (fotografie) of Mindmeister (mindmappen).

Sumopaint is een van de meest uitgebreide online tekenprogramma's van dit moment. Enkele in het oog springende features zijn: inlezen van een beeldbestand van de eigen computer of van het internet (via URL), vele lettertypes, bewerkingen en standaard vormen, mooie 3D-effecten en andere vervormingen. Je kunt direct aan de slag met het programma. Een account aanmaken is dus niet nodig. Kies je wel voor een account, dan kun je onder andere je beelden online opslaan.

Wegens het stopzetten van mijn website Handig en Gratis plaats ik tips voor handige gratis online software en gereedschappen voortaan op deze website onder het label handigengratis.

Nieuwe combinaties met 'twidioom'

2010-11-29T15:01:00.000+01:00

Creativiteit is onder andere het maken van nieuwe, originele combinaties van bestaande feiten, concepten, voorwerpen... Om dat te oefenen kun je bijvoorbeeld twee willekeurige woorden uit een woordenboek halen (prikken), ze aan elkaar plakken en dan een beschrijving geven van wat de woordcombinatie betekent.

Op de website The Creative Impulse loopt momenteel een wekelijks spel dat op dit concept gebaseerd is. De opdracht luidt telkens om begrippen te bedenken waarin woorden uit twee categorieën zijn verwerkt. 'Water' en 'vuur' wordt dan 'bliksemstraal', 'tijd en 'economie' wordt 'jaarbeurs' en 'lichaam' en 'kleur' wordt 'pink'. Het spel wordt gespeeld op Twitter. Alle bijdragen zijn goed, maar er wordt toch ook een winnend begrip gekozen. De prijs - zo mocht ik al eens ervaren - is een stukje roem (maar toch vooral, het plezier van het spel zelf).

Beelddenken in een wereld vol beelden

2010-11-29T11:13:00.000+01:00

YouTube, video games, films in 3D, een fotocamera op ieder mobieltje... we leven in een beeldcultuur. Een ideale ontwikkelingsomgeving voor beelddenkers, zou je denken. Toch lopen leerlingen die vooral visueel-ruimtelijk informatie verwerken regelmatig vast in het onderwijs, stellen deskundigen die zich bezighouden met het thema beelddenken. Hoe zit dat precies? Voor het tijdschrift Talent ging ik op zoek naar antwoorden... Lees hier het artikel (pdf-bestand) uit het septembernummer van het blad.

'Kijk, het gebeurt al!'

2010-11-22T14:37:00.001+01:00

Wat is goed onderwijs en in hoeverre slagen we er al in dat te realiseren? De jubilerende basisschool De Bonckert in Boxmeer organiseert op zaterdag 5 februari 2011 een congres met als titel 'Kijk, het gebeurt al!' De school werkt volgens het gedachtengoed van ervaringsgericht onderwijs (EGO) en laat tijdens het congres onder andere zien hoe men dat in de praktijk brengt.

Op het programma staat de vertoning van een film over het onderwijs op de school. In de middag zijn er vier expertmeetings rondom de thema's zorgbreedte, rekenen, sociale media en taal. Het gaat om workshops die zodanig opgezet zijn dat de deelnemers de opbrengst direct in de praktijk kunnen toepassen.

Ik zal op deze dag de workshop over sociale media verzorgen. We gaan met deelnemers creatief aan de slag met het bedenken en uitwerken van praktische toepassingen van bestaande sociale media die het onderwijs kunnen verrijken. We werken volgens een speciaal ontwikkeld format. Ter plekke zullen leerlingen aan het werken en spelen zijn met hún sociale media. Ze zullen de deelnemers inspireren en, waar nodig, helpen. Samen doen we verslag van het proces via diezelfde sociale media. Na afloop van de workshop bundelen we de opbrengst in een voor iedereen gratis online beschikbaar 'Ideeënboek sociale media in de klas'.

Informatie over de andere workshops en de overige onderdelen van het programma, staan op de website van de Bonckert.

Zondagmiddagspel: divergerend denken

2010-11-21T17:04:00.001+01:00

Sir Ken Robinson heeft het in zijn lezingen over een experiment waarbij hij kinderen op verschillende leeftijden een lijstje laat maken met zoveel mogelijk toepassingen van een paperclip. In 'Lenig denken', het recent verschenen boek van Rust, Van Iersel en De Bruijne staat een oefening waarbij lezers zoveel mogelijk antwoorden moeten bedenken op de vraag: 'Wat is de helft van 8?' Beide opdrachten dagen je uit tot divergerend denken. Daarbij is meer antwoorden geven beter dan het juiste antwoord geven. Robinson stelt dat jonge kinderen beter zijn in divergerend denken dan oudere kinderen en volwassenen, omdat het onderwijs zo de nadruk legt op convergerend denken, ofwel het geven van het enige juiste antwoord. We leren het dus af, dat divergerend denken. En dat is zorgelijk, want divergerend denken is belangrijk voor creatief denken.

De stelling van Robinson onderzoeken? Wat is er dan leuker dan op een zondagmiddag de proef op de som te nemen. Nodig: papier, pen en een opdracht ('Bedenk zoveel mogelijk toepassingen voor een...).

Hier in huis speelden we vandaag het spel met de volgende voorwerpen:
- een paperclip;
- een schoenveter;
- een boek;
- een tafelkleed;
- een schoen.
Maar je kunt natuurlijk nog duizenden anderen voorwerpen bedenken. De spelregels zijn simpel: ieder schrijft zoveel mogelijk toepassingen van het voorwerp op en vergelijkt vervolgens wat ieder heeft opgeschreven.

Een bloemlezing uit de opbrengst:
- met een paperclip kun je je oren schoonmaken en hem als een speld gebruiken;
- schoenveters kun je gebruiken als lasso of om je tenen mee te flossen;
- een boek kun je gebruiken als paraplu of om een tafel recht te zetten;
- een tafelkleed kun je gebruiken als zeil of om te ontsnappen uit de gevangenis;
- een schoen kun je zetten of je kunt ernaast lopen.

De jonge generatie (11 jaar) legde het in het eerste spel af tegen het grote mens (44), maar won daarna de andere spellen glansrijk. Dus toch?

Meteen ook maar even een eenvoudige digitale versie gebouwd.

Sociale media en het onderwijs

2010-11-15T17:11:00.000+01:00

Chloé (15) doet een werkstuk over de gezondheidsaspecten van zout in onze voeding. Ze zoekt op Delicious.com naar websites over dit thema die door anderen worden aanbevolen. Op Twitter plaatst ze een berichtje: ‘Wat is een goed boek over zout en gezonde voeding?’ en voegt daar een zogenaamde hashtag aan toe: #durftevragen. Dankzij dit labeltje vinden Twitter-gebruikers die het leuk vinden vragen te beantwoorden van anderen het berichtje van Chloé. Een uurtje later heeft ze drie tips. Als haar werkstuk bijna klaar is, zet ze de tekst online op Google Docs. Ze geeft haar oom (een kok in een verzorgingshuis), een vriend van haar vader (leraar Nederlands) en twee klasgenoten toegang met het verzoek om feedback. Een paar dagen later heeft ze nog enkele goede tips en heeft de leraar Nederlands alvast wat tekstcorrecties doorgevoerd in het stuk. Als Chloé later een dikke voldoende heeft gehaald voor haar werkstuk, zet ze het op haar weblog.

Chloé gebruikt sociale media om efficiënt te leren. Voor het nieuwe nummer van Vector, een uitgave van de lerarenopleidingen 12+ van Fontys Hogescholen, schreef ik een artikel over de mogelijke toepassingen van sociale media in het onderwijs.

Kruti Shah en Itay Talgam spreken op TEDxYouth

2010-11-15T16:32:00.000+01:00

Record goede-doelen inzamelaars Jip Maathuis (13 jaar) en Joost Pastoor (11), ondernemer Thijl Klerkx (16), multitalent Kruti Shah (18) en beurshandelaar Sabirul Islam (19) zijn enkele van de sprekers, aanstaande zaterdag tijdens de eerste editie van de conferentie TEDxYouth in Nederland.

In Amerika is het sinds de jaren negentig een fenomeen; sinds enkele jaren begint het ook in Europa door te dringen: TED. Bijzondere sprekers beklimmen het podium om in 18 minuten een onuitwisbare presentatie te geven. TED publiceert alle presentaties online. Inmiddels zijn er al ruim 800 filmpjes online gezet, die samen al meer dan 200 miljoen keer bekeken zijn.

Sinds vorig jaar worden ook in Nederland TED-conferenties gehouden. TEDxYouth@Amsterdam is de jongerenversie van de conferentie. Jonge sprekers brengen hun verhaal voor het voetlicht in Science Centre NEMO in Amsterdam. Bezoek de website van het evenement voor meer informatie.

Een wijsje in mijn hoofd...

2010-11-14T19:26:00.001+01:00

Kinderen voor Kinderen zingen het, ik heb het. Ik word altijd wakker met een wijsje in mijn hoofd. Dat kan van alles zijn. Een hit uit mijn wonderjaren, het thema uit een nieuwe jazzplaat of de meest irritante oorwurm van het moment. Soms ben ik erg blij met dit cadeautje uit de krochten van mijn langetermijngeheugen. Het is vergelijkbaarbaar met het 'wow, ik was helemaal vergeten dat ik dat nog had'-gevoel, dat ik vroeger wel eens had als ik onderin een la een geweldig, maar vergeten stuk speelgoed terugvond. Met een website als YouTube, een service als Spotify of gewoon een greep in mijn cd-rek breng ik het wijsje dan via een paar speakers weer tot leven.

En toen was er een paar weken geleden ineens dat melodietje van een instrumentaal nummer. Ik had geen titel, geen uitvoerende, slechts een vaag idee van de periode en een auditief beeld van hoe het liedje klonk. Het ging in elk geval om een gipsy jazz-dingetje uit de jaren zeventig. En het ging niet uit mijn hoofd. De herinnering eiste opnieuw vastgelegd te worden, dit keer gekoppeld aan alle feitelijke gegevens. Maar hoe kon ik die eis inwilligen?

Ik besloot een opname te maken van het liedje: ik floot het melodietje en begeleidde mezelf een beetje op gitaar. Vervolgens plaatste ik een oproep op Twitter. En kreeg reacties. Suggesties van liedjes die er een beetje of in de verste verte niet op leken, het idee het liedje in te zingen op het muziekherkenningsprogramma Soundhound (werkte niet)... Tot ineens gisteren Twitteraar Paul Lamens het verlossende antwoord postte: het ging om 'Nine By Nine' van de John Dummer's Famous Music Band, een hit in Nederland in 1971 (ik was toen 5 jaar). De namen zeiden me niets, maar het was de spijker op zijn kop:

En zo bleek maar weer eens de kracht van Twitter. Je stelt heel vrijblijvend een vraag aan een grote groep mensen, en dan is er bijna altijd wel iemand die het leuk vind je te helpen.

Nog meer sociale media in actie...

Dorp organiseert het eerste Nachtburgemeesterscongres

2010-11-11T20:54:00.000+01:00

Ik woon in een klein dorp, Middelbeers, samen met nog zo'n 1500 zielen. De gemeenschapszin is er groot... net als de passie voor cultuur. Hier lopen vele muzikanten en toneelspelers rond, hier en daar een verdwaalde dichter, beeldend kunstenaar of danser. Als er gefeest wordt, gebeurt dat goed. De kleine uurtjes zijn hier groot. Niet voor niets hebben we hier al jaren een nachtburgemeester rondlopen.

Een nachtburgemeester is initiator, stimulator, mensenbinder, maar vooral ook artiest en bezoeker tegelijk op de culturele evenementen in een stad of dorp. Jarenlang hadden we hier Harrie van Hoof, oud-gitarist van de RK Veulpoepers BV, als nachtburgemeester. En sinds april dit jaar is dat Marian Smolders. We hebben hier iets met vrouwelijke burgemeesters. We hadden dan ook de eerste vrouwelijke burgemeester van Nederland: mevrouw Truus Smulders-Beliën. Maar dat terzijde.

En nu hebben we hier iets bedacht: het organiseren van het eerste congres voor nachtburgemeesters, in de nacht van 29 op 30 oktober 2011. Voor het congres worden nachtburgemeesters uit Nederland en Vlaanderen uitgenodigd. Een aantal van hen zijn inmiddels benaderd. Naast het congres met lezingen, debatten en sessies over relevante thema's voor nachtburgemeesters gaan we de deelnemers en het publiek een breed cultureel programma aanbieden met onder andere muziek, cultuur, theater, culinair genieten en natuur. De nacht van 29 op 30 oktober is gekozen omdat het de langste nacht van 2011 is. Dit vanwege het terugzetten van de klok.

Binnenkort is via de website www.nachtburgemeesterscongres.nl meer informatie over het congres en het culturele programma beschikbaar.